Vóór je echt begint met het lezen (beluisteren) van de volledige tekst...
Wat of waaraan denk je bij het lezen van de titel?
Waarover zou de tekst volgens jou kunnen gaan?
Weet je hier al iets over? Heb je hierover ooit al iets gehoord / gelezen?
Zo ja, wat weet je er nog van?
Misschien heb je nu al een vraag of vragen waarvan je hoopt een antwoord of antwoorden te vinden in de tekst!
Helemaal onderaan deze webpagina
vind je nog
twee (aangrijpende) fragmenten
uit de film Daens.
Scrol naar beneden of klik hier: Daens (s)preekt of Kinderarbeid.
Om de tekst te beluisteren...
(*)
In het hart van Aalst leefde in de 19de eeuw een man die zijn stem liet horen voor mensen die dat zelf niet konden. Zijn naam was priester Daens. Hij was geen gewone priester. Hij was iemand die recht door zee ging en weigerde om zomaar te zwijgen wanneer hij onrecht zag.
In die tijd werkten veel mensen in grote fabrieken. Vooral vrouwen en kinderen moesten er lange dagen maken. De machines waren gevaarlijk, het loon was laag en de bazen luisterden niet naar klachten. Soms leek het alsof de arbeiders van de regen in de drup kwamen: elke oplossing bracht een nieuw probleem met zich mee.
Priester Daens, die eigenlijk Adolf Daens heette, zag met zijn eigen ogen hoe slecht de arbeiders leefden. De huizen waren klein en donker, gezinnen hadden te weinig eten, en kinderen konden vaak niet naar school omdat ze moesten werken. Dat schokte hem.
Hij begon te praten met de mensen in de stad. Overal waar hij kwam, luisterde hij aandachtig. Hij hoorde verhalen over uitbuiting, over gevaarlijke weefgetouwen en over kinderen die hele dagen moesten draaien, trekken en tillen. Priester Daens vond dat niemand zo behandeld mocht worden.
Toen hij merkte dat er niets veranderde, besloot hij dat het tijd was om de koe bij de horens te vatten. Samen met zijn broer Pieter richtte hij een politieke beweging op: de Christene Volkspartij. Hun doel? De arbeiders helpen en zorgen dat iedereen eerlijker behandeld werd.
Priester Daens sprak op pleinen, in zaaltjes en op straat. Zijn stem klonk luid en vastberaden. Maar niet iedereen was blij met zijn boodschap. Sommige rijke fabrieksbazen vonden hem lastig. Zelfs bepaalde politici en kerkelijke leiders probeerden hem te stoppen. Ze vonden dat een priester zich niet met politiek moest bemoeien.
Toch zette Daens door. Hij werd zelfs verkozen als volksvertegenwoordiger in het parlement. Daar vertelde hij over de harde realiteit in Aalst. Hij sprak over kinderarbeid, over het gevaar in de fabrieken en over gezinnen die op de rand van de afgrond leefden. Zijn woorden maakten indruk.
(**)
Dankzij mensen zoals priester Daens kwamen er langzaam nieuwe wetten die de arbeiders beschermden. Kinderarbeid werd stap voor stap verboden, werkuren werden beperkt en er kwamen regels om fabrieken veiliger te maken.
Hoewel hij niet altijd gewonnen heeft, is priester Daens vandaag een symbool van moed. Hij bewees dat één persoon, hoe klein of machteloos die zich ook voelt, een groot verschil kan maken. Zijn verhaal herinnert ons eraan dat je altijd moet opkomen voor wat juist is.
(***)
Interessante weetjes
Priester Daens leefde van 1839 tot 1907.
Zijn verhaal inspireerde de film Daens van regisseur Stijn Coninx.
In Aalst staat een groot beeld van hem, als eerbetoon aan zijn strijd.
Zijn broer Pieter Daens schreef het beroemde boek Daens, waarop de film gebaseerd is.
Enkele begrippen uit de leestekst!
schokte
Iemand erg doen verrassen of doen schrikken door iets dat heel erg is.
kinderarbeid
Werk dat gedaan wordt door jonge kinderen
uitbuiting
Mensen laten hard werken zonder dat ze eerlijk behandeld of goed betaald worden.
weefgetouwen
Grote machines waarmee stoffen worden gemaakt.
Christene Volkspartij
Een groep mensen (partij) die samen politieke regels wilden veranderen om arbeiders te helpen.
volksvertegenwoordiger
Iemand die door de mensen gekozen wordt om in het parlement te spreken en beslissingen te helpen nemen.
weverij
Een fabriek / bedrijf dat met behulp van weefgetouwen textiel vervaardigt.
Uitdrukkingen en spreekwoorden
Recht door zee gaan
Altijd eerlijk blijven/zijn.
Van de regen in de drup
Niet veel opschieten, van moeilijke omstandigheden in nog moeilijkere omstandigheden terecht komen.
De koe bij de hoorns vatten
Met de lastige zaak beginnen.
Op de rand van de afgrond
Een kritieke situatie waarin iemand of iets zich in groot gevaar bevindt, vaak met het risico van ondergang of falen.
Enkele afbeeldingen ter verduidelijking...
Priester Adolf Daens
Waar ligt de stad Aalst?
Zijn broer, Pieter Daens
Arbeiderswoningen in de 19de eeuw
Standbeeld priester Daens (te Aalst)
Weefgetouw (uit de 19de eeuw)
Weverij / Textielfabriek (19de eeuw)
Kinderarbeid
Vroeger moesten (jonge) kinderen veel en gevaarlijk werk doen.
De baas van de fabriek vond kinderen fijn om te laten werken, omdat ze minder kosten en overal tussen pasten.
Dus de kinderen moesten veel gevaarlijk werk doen, waardoor ze wel eens tussen de machines vast zaten, daardoor stierven heel veel kinderen.
De kinderen moesten op zeer jonge leeftijd gaan werken, zodat ze geld voor de familie konden gaan verdienen.
Acteur Jan Decleir als priester Daens
Regisseur Stijn Coninx
Film Daens
Fragment 1: Priester Daens (s)preekt.
Fragment 2: Kinderarbeid