juni 1944

Foto van de Pleviersingel rond 5 mei 2025, viering 80 jaar bevrijding (zie verder 6 mei D-day)

Huis ''De wijde Blik'' van burgemeester  Oldenhof gevorderd door de Ortskommandant.

2 juni1944

• Laatste transport vanuit kamp Vught naar Auschwitz: 498 Joodse gevangenen, bekend als de ''Philipsjoden''. Enkele met vrouwen en kinderen. Van hen overleefden 382 de oorlog. 

• Begin van Operatie Frantic: Amerikaanse vliegtuigen stijgen op van Groot-Brittannië of Italië, voeren bombardementen uit in Duitsland of Oost-Europa en landen in Oekraïne, waarna ze op de terugweg een tweede ronde bombardementen uitvoeren.

4 juni 1944

• NSB-burgemeester Sandberg bezoekt de kerkdienst van ds. Impeta

• Rome wordt bevrijd door de geallieerden.
  
  

6 Juni 1944, 00.20 uur: D-day

• Een vloot van 1.000 schepen brengt vanuit Groot-Brittannië een enorme invasiemacht, bestaande uit  Amerikaanse, Canadese en Britse soldaten, naar de overzijde van Het Kanaal. Zij landen daar in de vroege morgen van 6 juni op de Franse stranden die door de Duitsers worden verdedigd. De invasie over zee wordt vanuit de lucht ondersteund met bombardementen en luchtlandingstroepen. De geallieerde invasie in Frankrijk vindt plaats onder de codenaam ''Operatie Overlord''. 

• Ondertussen in Kampen worden auto's gevorderd en spreekt NSB-leider Mussert in de Buitensocietëit.

• politieman de "lange" Jansen terug

7 juni 1944

• In de ochtend van 7 juni werden ongeveer tien steden in Bas-Normandie van de kaart geveegd… zoals Caen, Lisieux, Coutances, Saint-Lô, Vire. In Caen lag het hele centrum in puin. De bruggen over de Orne, die het doel zijn van het geallieeerde bombardement van Caen, blijven echter gespaard.

• Bayeux wordt, als eerste Franse stad op het vasteland van Europa, bevrijd. 

De Franse stad Tulle in de Corrèze wordt bevrijd door het Frans verzet . Een 40-tal Duitsers worden daarbij gevangen genomen en gedood (zie ook 9 juni).

• De geallieerden bevrijden Civitavecchia,  70 kilometer ten noordwesten van Rome. 

• Koning Leopold III van België wordt vanuit het kasteel van Laken overgebracht naar Duitsland. Met deze deportatie begon de latere ''koningskwestie''.

9 juni 1944

• Na een telefonische tip wordt bij bakker Urban aan de Jan van Arkelstraat  (nr 90) op Zuid het ondergedoken joodse echtpaar Kalman Gans en Henderina Wijnberg gearresteerd door politieman Spenkelink en een collega. Spenkelink is na de oorlog nooit vervolgd.

• Bloedbad van Tulle: de 2. SS-Panzer-Division Das Reich, op weg naar Normandië, herovert de stad Tulle. In totaal worden op 9 juni als represaille 98 burgers opgehangen aan bomen, lantarenpalen en balkons. Eén man probeert te vluchten en wordt doodgeschoten. Op 10 juni werden 149 mannen (16-60 jaar) uit Tulle naar Dachau overgebracht, waarvan 101 omkwamen. 

• De geallieerden beginnen op te rukken vanuit hun bruggenhoofden in Normandië. 
  
  

10 juni 1944 

• Gerrit van der Veen wordt door de Duitsers vermoord in Overveen terechtgesteld, samen met o.a. Frans Duwaer (gearresteerd op 8 juni 1944), de drukker van zijn persoonsbewijzen. Gerrit van der Veen werd in 1902 geboren in een gereformeerd gezin in Kampen, zijn vader was slager. 

• Bloedbad van Oradour-sur-Glane: Vrijwel alle 650 inwoners van de Franse plaats Oradour-sur-Glane worden uitgemoord door de SS. Dezelfde SS-divisie was een dag eerder verantwoordelijk voor het bloedbad van Tulle. 

11 juni 1944

• Tweede Distributiekaart na grote vertraging geldig verklaart. De opzet ervan mislukt door grootschalige sabotage.

• Knokploegen bevrijden 54 of 56 gevangenen uit Huis van Bewaring in Arnhem (zie ook 9 juni)

12 Juni 1944

• John Don, directeur Distributiedienst en volgens burgemeester in 1942 één van zijn beste ambtenaren, ondergedoken.

• Henk Brunt gearresteerd nadat hij door agent Jan de Goede met een smoes naar het politiebureau was gelokt. Agent Jan de Goede werd op 17 april 1945 geschorst en op 17 dec. 1946 met terugwerkende kracht van 17 april 1945 ontslagen.

13 juni 1944

Lancaster PA 986 stort op de terugweg neer in Mastenbroek. De gehele bemanning, 7 man,  komt daarbij om. Zij werden begraven op de algemene begraafplaast van IJsselmuiden op De Zandberg. Het ging om:

Sgt. Raymond Charles Barber, 23 jr, radiotelegrafist

Sgt. Thomas Gribben, 22 jr, boordschutter

F/O Donald Frederick Westfield Keyte, 20 jr, navigator

Sgt. Dewi Lloyd, 19 jr, boordschutter

Sgt. Henry John Plant, 23 jr, boordwektuigkundige

Sgt. Wallace Wallinger, 23 jr, bommenrichter

P/O Albert Williams D.F.C., 23 jr, piloot

• De eerste vliegende bommen (V1) komen neer in Engeland.
  
  

14 Juni 1944  

• 08.55: de (stoom-)trein uit Zwolle naar Kampen beschoten door 3 vliegtuigen. De machinist had geen schijn van kans om aan deze aanval te ontkomen, want een ontmoeting met ''The Loco Busters'', een naam die deze drie vliegers hadden gekregen vanwege het feit dat al 38 kapot geschoten locomotieven op hun naam stonden, werd de locomotief dan ook fataal; hij was rijp voor de sloop. Geen persoonlijke ongelukken.

• verzetsman Izaäk  van der Horst gearresteerd op station Zwolle. Aanleiding was een notitie van de in Amsterdam gearresteerde verzetsman Marinus Westerbeek. Via Scheveningen ging hij naar kamp Vught . Daar geëxecuteerd op 4 sept 1944.

• Charles de Gaulle komt aan in Normandië en houdt in Bayeux een toespraak.

17 juni 1944

• 2e Ebbingestr 4, het woonhuis van de ontslagen en ondergedoken politiecommissaris Willem van der Drift, gevorderd en lazaret voor de Wehrmacht, wordt vanuit het stadspark onder vuur genomen.

• KHC bestaat 30 jaar feest en viert feest in de Stadsgehoorzaal met NSB-burgemeester Sandberg en zijn vrouw en Siebrand. 

19 - 20 juni 1944

Slag in de Filipijnenzee: zeeslag tussen Amerikaanse en Japanse vliegdekschepen tussen de Filipijnen en Guam. De Japanners verliezen 300 vliegtuigen en 3 vliegdekschepen.

20 juni 1944

• Duco Stadig overlijdt bij een treinbeschieting bij Hattemerbroek. Vlak voor Wezep wordt de trein Groningen-Utrecht door geallieerde jagers beschoten. De trein wordt tot stoppen gedwongen en de passagiers zoeken een veilig heenkomen. Vijf doden vallen ter plekke, twee gewonden overleden later in Zwolle. 

Duco Stadig (Dordrecht 1923-1944 Hattemerbroek, 21 jr) kwam uit Dordrecht en was leerling aan het Gereformeerd Gymnasium van Dr. Dam. Hij was voor de Pasen op weg naar zijn ouders. Waarschijnlijk wilde hij net als zijn grootvader predikant worden. In Kampen woonde Duco in een studentenhuis aan De la Sablonièrekade, in één van de 4 huizen richting de IJssel.

• De Britten veroveren Perugia.  Het Britse Achtste Leger opent de aanval op de Albertlinie, één van een reeks Duitse grendelstellingen in Noord-Italië. 

22 - 27 juni 1944

Begin van de Slag om Cherbourg. Op 27 juni 1944 was Cherbourg is geheel in geallieerde handen, als eerste Franse haven.

22 juni - 19 augustus 1944

De Russische ''Operatie Bagration'', die zowat heel de Duitse Legergroep Midden zal vernietigen, gaat van start met zware lucht- en artilleriebombardementen.

23 juni 1944

Op vrijdag 23 juni 1944, precies één jaar na de vier succesvolle overvallen op één dag in Drenthe, werd een mislukte overval op een distributiekantoor in Haarlem gepleegd in opdracht van Johannes Post. Toen de overvallers even na zessen in het gebouw binnendrongen, bleken daar schoonmaaksters aan het werk te zijn. Die slaagden erin de politie te waarschuwen.  Jan Wildschut wordt hierbij opgepakt en komt niet meer vrij.

24 juni 1944

• Overval op het distributiekantoor in Nijverdal door ca. acht mannen. Er worden zo'n 23.000 bonkaarten buitgemaakt. Later bleek dat de overval door verzetsmensen van Albert Tijhuis was gepleegd. 

• In Kopenhagen vernielen verzetsmannen de belangrijkste wapenfabrieken van Denemarken.

• De Russen bereiken de Dvina, nog voor de Duitsers gereed zijn met hun terugtrekking over de rivier.

26 juni 1944

Gerrit Jan van Unen, chauffeur-melkrijder, doodgeschoten, wegens niet direct gehoor geven aan een bevel. Hij is begraven op De Zandberg. Gerrit Jan was getrouwd met Geesje Kragt en woonde in Ijsselmuiden. Zijn naam staat op het oorlogsmonument aan de Burgm. Van Engelenweg.

28 Juni 1944

Putjesgraverij langs de Zwolsche weg begonnen: om de geallieerde opmars te vertragen, werden op 28 juni graafwerkzaamheden gestart langs de Zwolseweg. Veel mannen werden gedwongen hieraan mee te werken.

30 Juni 1944

Gerrit Westerveld van de Distributiedienst, opgepakt in maart 1944, terug uit kamp Amersfoort.

© cultuurZIEN 2026