Gerrit Post, lid verzet

Jan van Arkelstraat in de jaren 1930, het huis van Gerrit Post bevond zich net voorbij het zonnescherm helemaal links (foto coll. Stadsarchief Kampen)

In het overzicht van gebeurtenissen tijden de Tweede Wereldoorlog is het overlijden van Gerrit Post een feitelijke, tamelijk kille, mededeling: 

op 16 maart 1945 overleed in concentratiekamp Bergen-Belsen Gerrit Post. Hij was 58 jaar en op 28 september 1944 opgepakt, omdat hij weigerde zijn huis aan de Wehrmacht af te staan. Gerrit Post was betrokken bij het verzet en woonde Jan van Arkelstraat 8. 

Welk verhaal gaat achter deze mededeling schuil?

afkomst

Gerrit Post werd op 5 okt. 1886 in Kampen geboren als oudste zoon van Peter Post, landbouwer en Jennegien Bosman. Jennegiens vader was veehouder op erf 28. Hoewel hij van vaders- en moederskant  uit boerenfamilies stamde, werd Gerrit goudsmid van beroep. Tussen 1905 en 1907 was Gerrit als goudsmid werkzaam in Amsterdam, om daarna weer terug te keren naar Kampen. Het ging Gerrit als goudsmid niet voor de wind, in 1911 werd hij door de Arrondisements Rechtbank in Zwolle failliet verklaard. 

trouwen

Gerrit trouwde op 16 okt. 1913 in Kampen met Janna Leene (Kpn 1885-1944), een dochter van sigarensorteerder Gijsbertus Leene en Aleida Johanna Sollie. Samen vestigden Gerrit en Janna zich weer enkele maanden in Amsterdam. In 1914 komt het echtpaar Post-Leene voor in het Kamper bevolkingsregister: zij komen in januari vanuit Amsterdam naar Kampen en vertrokken in oktober 1914 naar Zwolle. Janna overleed op 25 febr. 1944 in Kampen, zij werd 58 jr oud. Van kinderen lijkt geen sprake.

de razzia van 28 sept. 1944

Ruim een half jaar later sloeg het noodlot in Gerrits leven opnieuw toe. Op 28 sept. 1944 reed de Kamper SNB-burgemeester Sandberg in een auto voorzien van megafoon door de Kamper straten. Via de megafoon riep hij Kamper mannen op zich te melden voor graafwerkzaamheden voor de Duitsers. Zijn oproep werd gevolgd door gewapende patrouilles in de stad, die mannen aanhielden en controleerden. Er verschenen die dag 600 tot 700 mannen aan de IJsselkade, veel minder dan Sandberg moest leveren. Tijd om een voorbeeld te stellen. 's Avonds werd er ''een razzia'' gehouden op Zuid. 

van 12 naar 4 naar 3 mannen

Dat wil zeggen dat er tamelijk gericht 12 mannen uit huizen werden gehaald. Uit de Engelenbergstraat, de Boelestraat en de Jan van Arkelstraat. Onder hen zijn Johan Assuerus Vredeveld, Pieter Blokker, Egbert Altena en Gerrit Post. Per autobus ging het naar het stadhuis, waar zij een voor een verhoord werden door Erich Lütkenhus van het Einsatzcommando SD (Sicherheitsdienst) te Zwolle. Na dit verhoor werden alle mannen weer naar huis gestuurd, met uitzondering van de vier namen hierboven. Het uitgedunde groepje werd nu per auto naar de Koornmarktkazerne gebracht. Daar werd Gerrit Post ook naar huis gestuurd, aangezien hij bijna 58 jr. oud is en dan buiten de categorie van op te roepen mannen zou vallen. 

executie

Egbert Altena, 36 jr; Johan Vredeveld, 39 jr en Piet Blokker, 29 jr. zijn voor 20.00 uur 's avonds zonder verder proces doodgeschoten op de binnenplaats van de Koornmarktkazerne. Om 22.30 uur kreeg de weduwe van Egbert Altena te horen dat zij binnen 30 minuten haar woning moest verlaten. Rond 3.00 uur kreeg de weduwe van Piet Blokker opdracht haar huis te verlaten. En blijkbaar werd ook Gerrit Post door de Wehrmacht gesommeerd zijn huis aan de Jan van Arkelstraat te verlaten, wat hij weigerde. Misschien had hij als verzetsman informatie te verbergen voor de Duitsers. 

29 sept. 1944, Gerrit Post opnieuw gearresteerd

Daarmee was voor Gerrit Post de kous nog niet af. Waarschijnlijk werd hij ter plekke opnieuw gearresteerd. Tussen 1 en 11 oktober 1944 zat Gerrit Post in kamp Amersfoort. Vandaar ging het op 11 oktober naar concentratiekamp Neuengamme, waar hij op 14 oktober aankwam.  Op 16 mrt. 1945 overleed Gerrit Post in concentratiekamp Bergen Belsen, ongeveer 60 km. ten noordoosten van Hamburg. De razzia van 28 sept. 1944 heeft uiteindelijk alle vier de mannen het leven gekost.

In Bergen Belsen zaten in dec. 1944 15. 257 gevangenen, waaronder Anne Frank en haar zus Margo. Beiden stierven in mrt. 1945 aan de in het kamp heersende tyfus. 

na de oorlog

Aangezien zus Margje Post al in 1914 emigreerde naar Noord-Amerika, werd aan de oorlogsgravenstichting als contactadres opgegeven nichtje Petertje Post (Kpn 1898), dr van broer Jan Post en Hendrina Nijmeijer, en getrouwd met Jan Duitman, emaillebrander.

© cultuurZIEN 2026