Het bevrijdingsmonument bij huis De wijde Blik
Bijna iedere Kampernaar kent wel het bevrijdingsmonumentje tegenover huis De wijde Blik, hoek Fernhoutstraat / Jan van Arkelstraat. Een eenvoudig monument, bestaande uit een muurtje met daarop een marmeren plaat met inscriptie.
''Het bevrijdingsmonument herinnert de inwoners van Kampen aan de bevrijding van hun stad op 17 april 1945. Daarnaast herinnert het aan het ambtsherstel van burgemeester H.M. Oldenhof'', volgens de beschrijving van het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Het verklaart de locatie van het bevrijdingsmonument: tegenover de ambtswoning van burgemeester Oldenhof. Kortom: een sober en ter zake monument uit een tijd dat uitbundigheid en feest niet zo gepast waren. Maar klopt dit beeld wel?
onthulling
Strijdend Nederland, de illegale krant uit de oorlog en o.a gedrukt op de persen van drukkerij Zalsman, geeft in haar bovengrondse editie van 25 juni 1945 een verslag van de onthulling van het bevrijdingsmonument. Dat is ruim twee maanden na de bevrijding van Kampen op 17 april 1945.
Natuurlijk was er op die dag sprake van getoeter door muziekkorpsen en verschillende toespraken, zoals gebruikelijk bij een dergelijke gelegenheid. Wat vooral opvalt is de beschrijving van het monument: een grote siervaas uit het plantsoen bij de Cellebroederspoort, was tijdens de bezetting beschadigd geraakt. Deze siervaas was op kosten van de Kamper afdeling van het Nationaal Steunfonds (NSF, financierde de illegaliteit en de onderduik) gerestaureerd door de heren Vinke, Bruggeman en De Weerd. Daarna was de siervaas geplaatst in het grasperk tegenover huis De wijde Blik. De parkopzichter de heer Te Gussinkloo had gezorgd voor een fraaie beplanting in de siervaas.
Strijdend Nederland bericht ons over een bevrijdingsmonument dat aanvankelijk uit twee delen bestond: het muurtje met plaquette en een hergebruikte siervaas (zie fotocollage, helemaal bovenaan). Hoe en wanneer de siervaas is verdwenen is (nog) niet bekend. Dat dit pas na het vertrek van Oldenhof als burgemeester van Kampen (begin 1952) is geweest, lijkt een goede aanname.
siervaas voor Wilhelmina
De gerestaureerde siervaas stond oorspronkelijk in het park bij de Cellebroederspoort (ongeveer waar nu de Fluitspeler staat), als herinnering aan de inhuldiging van koningin Wilhelmina in 1898. De siervaas werd daar geplaatst door de Kamper afdeling van de Vereniging voor Vreemdelingen Verkeer (VVV). De beleving van veel Kampenaren dat de siervaas tijdens de oorlog is verdwenen, wordt door het bericht in Strijdend Nederland tegengesproken. De siervaas was beschadigd, is gerestaureerd en hergebruikt als onderdeel van het bevrijdingsmonument. Een heel toepasselijke combinatie voor een burgemeester die zijn ambtseed stelde boven zijn medewerking aan de bezetter.
Nog in 2010 vroeg men zich in de Kamper Almanak af waar de Wilhelminavaas toch was gebleven. In 2014 werd in Kamper Almanak zelfs de suggestie gedaan, dat de vaas in de oorlog was ontvreemd. Op facebook werd deze zomer verteld dat de vaas van ijzer was en door de Duitsers meegenomen om te laten omsmelten. Daar blijkt nu allemaal niets van waar te zijn.
Geschiedenis is voortdurend in ontwikkeling en soms ''valt informatie je toe''. Tijdens het samenstellen van Oorlogsdagboek Kampen 1940-1945 werd weer een puzzlestukje gevonden rond de verdwijning van de Wilhelminavaas uit het Kamper stadspark. Een verdwijing die zeker niet tijdens de oorlog, maar waarschijnlijk pas na 1952 heeft plaatsgevonden.
© cultuurZIEN 2026