op de illegaal gemaakte foto loopt Hendrina (midden) met twee andere mensen in Arnhem weg

Na een telefonische tip wordt bij bakker Urban aan de Jan van Arkelstraat op Zuid het ondergedoken joodse echtpaar Kalman Gans en Henderina Wijnberg gearresteerd. Kalman wordt 2 maanden later vermoord in Auschwitz, Henderina wordt op 11 juni 1944, tijdens een spectaculaire overval door een knokploeg, bevrijd uit het Huis van Bewaring in Arnhem en overleefde de oorlog. Zij overleed op 15 maart 1959, 89 jaar oud. 

Kalman was het 7e kind (van 11, waarvan 4 jong overleden) van een diamantslijper in Amsterdam; Henderina werd geboren in het Groningse Leek als dochter van een borstelmaker. In 1900 woonde Kalman in Leek, waar hij op 19 december 1908 trouwde met Henderina. Het echtpaar vestigde zich in Amsterdam en kreeg twee kinderen: Maurits (1909)  en Louisa Martha (Loek, 1910). Toen vader Kalman in september 1944 aankwam in Auschwitz, was zoon Maurits daar al vermoord op 31 maart 1944. Dochter Loek overleefde de oorlog. Ook een oudere broer van Kalman met zijn vrouw ''kwamen de oorlog door''.

Kalman en Henderina zaten op 11 juni apart opgesloten in het Huis van Bewaring in Arnhem. Het was een mooie, rustige zomerse zondag, tot een knokploeg het Huis van Bewaring op klaar lichte dag overviel. Doel was het vrij krijgen van de belangrijke verzetsman Evert Zwarts. Henderina behoorde tot de groep van 54 ''gelukkigen'', die ook vrijkwamen.

© cultuurZIEN 2025