Embedded Files
ma. 1 dec 2025: di. 1 dec 1942, het echtpaar Jacob Boektje en Vrouwtje Schaap duikt onder.
Zij handelden in lompen en werkten o.a. voor de Wehrmacht. Eerst ondergedoken in Zalk, later in Haarlem. Zij woonden aan de Oudestraat op nr 39a, ter hoogte van de pilaren, rechts (foto uit 1927, coll. Stadsarchief Kampen).
Jacob Boektje (Blokzijl 17/10/1892) was een broer en buurman van Salomon Boektje op Oudestraat 39. De invalide Sophia Boektje en weduwe Harmanna Boektje uit de Gasthuistraat waren zussen van Jacob.
Jacob trouwde op 21 november 1921 met Vrouwtje Schaap (Kpn 22/11/1890). Vrouwtje werd geboren aan de Burgwalstraat. Het echtpaar Boektje-Schaap was vrijgesteld van deportatie, omdat hun beroepsgroep (handelen in lompen en metaal) nog niet verboden was. Zij hadden nog werk!
Volgens overlevering zijn zij per 1 dec. 1942 ondergedoken. Zeker is dat namens de commissaris van politie in Kampen op 10 dec. 1942 in het politieblad een oproep tot opsporing van het echtpaar verschijnt, aangezien zij zonder toestemming waren vertrokken. Na verraad werden zij met de laatste trein uit Westerbork naar Auschwitz gebracht, waar Jacob en Vrouwtje op 6 september 1944 werden vermoord. Hij werd 51 jr. en zij 53 jr. oud.
di. 1 dec 1942, vermoord omdat hij Joods was:
Arie van Gelderen (Kpn 12/2/1905-1/12/1942 Auschwitch), 37 jr, hij woonde Hofstraat 69, koopman. Hij had zich samen met zijn broer Maurits, Ru ven Boele en Herman Goudsmid op 15 juli 1942 gemeld voor de werkverschaffing.
di. 2 dec 2025: ma. 2 dec 1940, opening geleidebureau Rode Kruis
Door het Rode Kruis wordt een geleidebureau geopend in het Uniehuis (locatie Kpr afd Nederlandse Volksunie) in de Burgwalstraat (hoekhuis, foto coll Stadsarchief Kpn). Het doel is om tijdens de duisternis begeleidingsdiensten te bewijzen aan alleenstaande vrouwen, meisjes en aan ouden-van-dagen.
Wandelen door een straat zonder straatverlichting is lastig. Navigeren door een volledig in duister gehulde stad, is vrijwel onmogelijk. Er raakte nogal eens iemand te water.
De broers Helleman uit de Oudestraat vertellen dat zij hand-in-hand naar catechisatie gingen. De oudste streek met zijn hand langs de gevels. Zo wisten zij waar het einde van een straat was.
Herma Altena, toen 8 jaar, vertelt dat het in de winter buiten zo donker was dat je iemand alleen hoorde aankomen. Het advies van haar grootvader was om maar te gaan praten, zodat je -dankzij het gehoor- niet tegen elkaar opbotste. Maar zij durfde niet te gaan praten tegen iemand die zij niet kende en niet kon zien.
do. 2 dec. 1943 ''gemengd'' gehuwden moeten zich gereed houden voor tewerkstelling.
In Kpn woonde nog Wolf van der Hoeden in de Okmastraat op Zuid. Op 13 maart 1944 moet hij zich bij de politie melden, maar hij dook onder en overleefde de oorlog.
za. 2 dec 1944, Jan Palland (Kpn 1906- 1944 Hagen), komt om bij een bombardement op de Duitse stad Hagen.
Jan werd 38 jaar oud. Hij werkte als chauffeur. Jan was een zoon van winkelier Jan Palland en Trijntje van Ommen aan de Oudestraat. Hij had 5 broers en zussen. Zijn jongste zusje overleed op 2-jarige leeftijd. Op 1 mei 1946 werd zijn stoffelijk overschot naar Kpn overgebracht.
Hagen in het Duitse Ruhrgebied werd tijdens de oorlog voortdurend gebombardeerd.
ma. 2 december 1946, Frans Albert Gunnink gesneuveld in de buurt van Padang op West-Sumatra.
Hij overleed aan de gevolgen van een scherfwond in zijn linker dijbeen, opgelopen tijdens een actie. Frans Gunnink (Kpn 1924) werd 23 jaar oud.
Ongeveer honderd Kamper- en IJsselmuider jongens meldden zich direct na de bevrijding als oorlogsvrijwilliger bij het Veluwe Bataljon. Ze zouden naar Duitsland, maar belandden in Nederlands-Indië. Om te helpen en om orde en rust te brengen, dachten ze. Frans Gunnink was één van hen.
wo. 3 dec. 2025: do. 3 dec 1942: vermoord omdat zij Joods waren:
Jozef Boektje (Blokzijl 8/9/1858-3/12/1942 Auschwitz), 84 jr, wedn. van Betje Brest, hij woonde bij zijn dochter, Gasthuisstraat 7.
Esther Boektje – Cohen (Tilburg 21/9/1893-3/12/1942 Auschwitz), 49 jr, zij woonde Oudestraat 39, huisvrouw
Saartje Betje Boektje (Zwolle 20/5/1921-3/12/1942 Auschwitz), 21 jr, zij woonde Oudestraat 39, winkelierster-in-opleiding
Betje Sophie Boektje (Kpn 10/1/1927-3/12/1942 Auschwitz), 15 jr, zij woonde Oudestraat 39, scholier
Jacob Boektje en zijn vrouw Vrouwtje Schaap woonden op Oudestraat 39a (zie hierboven, bij 1 dec 1942)
do. 4 dec. 2025: za. 4 dec. 1943, Dr. Max Euwe, de bekende schaakkampioen, speelde een simultaan-wedstrijd in Kampen:
31 tegenstanders wist hij te verslaan, 1 partij verloor hij.
vr. 5 dec 2025: do. 5 dec. 1946, Ingebruikname van de nieuwe telefooncentrale.
''In 1945 werd onze telefooncentrale opnieuw en nu zeer grondig vernield door de laatste Duitse soldaten die onze stad verlieten, teneinde zich terug te trekken op de stelling Holland. Na hun aftocht werd eerst in het Broederhuis een noodcentrale ingericht, maar op 8 december 1945 kon burgemeester Oldenhof triomfantelijk eindelijk de nieuwe centrale in het postkantoor "inpluggen". Maar van automatisch telefoneren was toen nog geen sprake in Kampen. Uiteindelijk kwam de zo lang verbeide automatisering toch tot stand. Op 29 februari 1956 kon de nieuwe telefooncentrale aan de Vloeddijk gelegen. In gebruik worden genomen '' (uit H.W. Van den Hoven, 75 jaar telefoon in Kampen, KA 1978)
Boven de ingang van de voorm telefooncentrale aan de Vloeddijk (nr 40) het beeld ''vrouwenfiguur, zwevend tussen de geluidsgolven'' uit 1955 en gemaakt door C.E. Schouten-van Raad.
za 6 dec. 2025: ma. 6 dec. 1943, Demonstratie Arbeidsdienst op verzoek van NSB-burgemeester Sandberg "voor een beter begrip".
Uit het verslag van het eerder afgelegde bezoek in het Nieuw Apeldoorns Dagblad van 6 dec. 1942:
zo 7 dec. 2025: za. 7 dec 1940, in de Openbare Leeszaal wordt een kinderleeszaal geopend
en prof K. Schilder komt, na maandenlange detentie in Arnhem, weer thuis. Voorwaarde: hij mag geen artikelen tegen de Duitsers meer schrijven.
zo. 7 dec. 1941: Japan bombardeert de Amirikaanse basis Pearl Harbor op Hawaii.
De VS en UK verklaren Japan de oorlog.
ma 8 dec 2025: vr. 8 dec 1944, Evert Floris Bouman en Hendrik Martinus de Groot,
beiden 34 jr, sterven door geallieerd vuur in Lohne (kries Lingen). Als dwangarbeiders groeven zij anti-tankgrachten in de Eemslinie. Beiden woonden in de Kpr binnenstad en beiden werden opgepakt bij de razzia van 17 nov 1944 in de NOP.
Johannes Muis ook opgepakt tijdens de razzia van 17 nov 1944 in de NOP, overleefde de oorlog en vertelde later het volgende:
''Verscholen tussen de vele landarbeiders die in de pas drooggelegde Noordoostpolder werkten, werd hij op 17 november 1944 tijdens een razzia bij Vollenhove gearresteerd en als dwangarbeider naar Lingen gedeporteerd. Hij en honderden andere Nederlanders werkten de hele winter door aan de aanleg van de "Emsstellung", een systeem van antitankgrachten ten westen van de Eems. De werkzaamheden vorderden traag vanwege het strenge winterweer. De dwangarbeiders werden mishandeld door hun bewakers, hun huisvesting was ontoereikend en hun voedsel was ellendig.''
Evert Florus Bouman werd in 1910 geboren in Zwolle. Hij studeerde landbouw in Wageningen en kwam later in dienst van de Directie Zuiderzeewerken. Hij was betrokken bij de inpoldering van de Wieringermeer en de NOP. Dat laatste bracht hem en zijn vrouw Dirkje Hendrika van der Heijden (Oosterhout 1909-1992 Kpn) naar Kpn. Het echtpaar Bouman - van der Heijden had twee dochters: Melisje en Dirkje. Het gezin woonde aan de Boven Nieuwstraat. Het bericht van zijn overlijden werd pas op 17 sept. 1947 in Kpn bekend. In 1952 werd Evert door de Oorlogsgravenstichting herbegraven op het ereveld in Loenen.
Hendrik Martinus de Groot was Kampenaar van geboorte. Zoon van meubelmaker Hendrik de Groot en Pieternella Neuring. Zelf werd hij huisschilder. In 1940 trouwde hij met Dirkje van de Belt (Weesp), dochter van een in Kpn geboren sigarenmaker. Henk en Dirkje woonden in de Geerstraat. Op 26 november 1946 bereikte het bericht van Hendriks overlijden Kpn. Ook Hendrik werd herbegraven op de erebegraafplaats te Loenen.
di. 9 dec 2025: do. 9 dec. 1943 H. F. J. Kok gearresteerd.
Wellicht ging het om bierfabrikant en NSB-er Hendricus Franciscus Marie Kok. Een goede vriend en adviseur van de NSB-burgemeester, die zich in de loop van de oorlog de Stadsgehoorzaal toe-eigende en voortdurend de wet overtrad. Het werd zo erg dat hij door de NSB werd geroyeerd.
wo. 10 dec 2025: zo. 10 dec 1944: De tien van Renesse.
Wat begon als een vluchtpoging van o.a. verzetsmensen, eindigde in een gruwelijke terechtstelling.
do. 11 dec 2025: zo. 10 op ma. 11 december 1944, onderlopen polder de Koekoek
achter IJsselmuiden als gevolg van de inundatie van de Mastenbroekerpolder i.o.v. de Duitsers.
vr. 12 dec 2025: vr. 12 dec. 1941, in de Reichskanselarij legt Mussert de eed van trouw af aan Hitler als ''Germaanse leider''.
Het leverde hem in 1942 de titel ''Leider van het Nederlandse volk'' op. Begin 1943 stelde Mussert een schaduwkabinet samen, de ''Secretarie van Staat'', dat de schijn van een ''Nederlands'' bestuur moest ophouden, terwijl de besluiten door de Duitse autoriteiten werden genomen. Na de oorlog werd Mussert geexecuteerd.
za. 12 december 1942, begin van Operatie Wintergewitter,
een Duitse poging hun legers in Stalingrad te ontzetten door middel van een opmars vanuit zuidelijke richting.
za. 13 dec 2025: za. 13 december 1941, de laatste twee politieke partijen die nog mochten bestaan worden ontbonden.
Het betrof de partijen het Nationaal Front en de Nederlandse Unie. Nadat Anton Mussert eeuwige trouw aan Adolf Hitler heeft gezworen (zie 12 december 1941, hierboven) is de NSB nu nog de enige door de Duitsers toegestane partij.
wo. 13 dec 1944, Adrianus Cornelis Mendel (Nijkerk 1908-1943 Engerhafe) overlijdt, 36 jr oud.
Adrie Mendel werd op 30/10/1943 voor de eerste keer gearresteerd op zijn onderduikadres aan de Oudestraat bij de fam Eshuis. Adriaan was niet joods, maar zat ondergedoken om te ontkomen aan de Arbeitseinsatz. Ook werkte hij voor het verzet. Wat er na de arrestatie gebeurde, is niet duidelijk. Werd hij weggestuurd of wist hij te ontkomen? In ieder geval verbleef Adriaan op 2 okt. 1944 in Putten, waar hij werd opgepakt tijdens de grote razzia. Via Amersfoort en Neuengamme kwam hij in kamp Engerhafe (Kreis Aurich) terecht, waar hij overleed.
Adriaan was een zoon van Hendrik Jan Mendel, hoofdonderwijzer en en Maria Johanna Catharina Kroonstuiver, onderwijzeres. Hij werd vernoemd naar zijn grootvader van vaderskant, een smid in Elburg. Zijn vader overleed op 16 febr. 1910, pas 30 jaar oud. Adriaan, geboren op 15 febr 1908, was toen precies 2 jr. Zijn moeder hertrouwde in 1912 in Putten met schoenmaker Gijsbert van Boeijen. Er volgden nog 4 kinderen, waarvan er 3 volwassen werden.
Adriaan was ongehuwd en kapper in Elspeet. Zijn moeder en stiefvader woonden tijdens de oorlog in Putten. Misschien verbleef Adriaan bij hen. Adriaan was één van de 661 mannen die uit Putten werden weggevoerd, van hen kwamen er maar 109 terug. Na zijn overlijden bleek er nog een polshorloge in zijn bezit te zijn.
ma 12 dec 2025: ma. 15 dec. 1941: patrouillediensten Kpr EHBO
Door de Kpr afd. van de EHBO worden patrouillediensten ingesteld
langs de waterwegen. Twee personen, voorzien van reddingsmateriaal, gaan op donkere avonden van 7 - 10 uur heen en terug langs de Burgel en de Ijssel. Hieronder een artikel uit de Prov. Oberijsselsche en Zwolsche Courant van 20 dec. 1941.
ma. 15 dec. 1941: Jan Willem Wolters, 23 jr,
gesneuveld in dienst van de Kon. Marine in het Verre Oosten. De Nederlandse onderzeeboot O16 loopt op een Japanse mijn in de Golf van Siam en zinkt, 41 van de 42 opvarenden komen om het leven. Kampenaar Jan Willem Wolters, is een van de omgekomen bemanningsleden. Alleen Cor de Wolf bereikt na 35 uur zwemmen een eilandje.
vr. 15 dec. 1944, opheffing Ndls Rode Kruis
Terwijl schepen volgepakt met Alkmaarders langs Kpn komen, heft het landelijk Rode Kruis zichzelf op en gaat verder onder de naam Coördinatiecommissie. Reden: de benoeming van Carel Piek tot secretaris-generaal van het Rode Kruis.
Carel Piek was een voorm. makelaar, dir. van de Winterhulp en lid van de Germaanse SS. Hij werd door de bezetter aangesteld i.p.v. het hoofd transportwezen van het Rode Kruis kolonel bd W. J. Lucardie, die door de bezetter was gearresteerd.
Bijzonder detail is dat Willem Johan Lucardie en luitenant-generaal Hendrik Alexander Seijffardt zwagers waren. Zij waren getrouwd met twee zussen (Bervoets). Hendrik Seijffardt was duitsgezind en werd op 5 febr 1943 door het verzet geliquideerd.
di. 16 dec 2025: wo. 16 dec 1942, Auschwitz-Erlass
Alle Roma en Sinti in Duitsland en de bezette gebieden dienen naar een speciaal ''zigeuner-familiekamp'' in Auschwitz-Birkenau te worden gebracht om zich daar dood te werken. Het bevel is een cruciaal onderdeel van de Poajmos, de genocide op Sinti en Roma. De feitelijke deportaties begonnen in februari en maart 1943.
za. 16 december 1944, start Ardennenoffensief
Het Duitse offensief verraste de Geallieerden totaal. Doel van de Duitsers was om de Geallieerden aan de onderhandelingstafel te krijgen. De slag duurt ruim vijf weken. Door het Ardennenoffensief komt Antwerpen onder de invloedsfeer van de geallieerden en kan de aanvoer naar de Duitsers via de haven van de stad worden afgesneden. De Duitsers delven uiteindelijk het onderspit. Het werd de laatste grote slag die de Duitsers en de geallieerden met elkaar leverden.
wo 17 dec 2025: do. 17 december 1942, Holocaust
Op deze dag komen de eerste berichten over massale moordpartijen als volgt naar buiten:
'De Duitse autoriteiten zijn bezig met het ten uitvoer brengen van Hitlers plannen om de Joden in Europa uit te moorden. Uit alle bezette gebieden worden Joden onder afschuwwekkende en mensonterende omstandigheden naar Oost-Europa getransporteerd. In Polen worden de getto's stelselmatig ontdaan van alle Joden. Van degenen die zijn weggehaald is nooit meer iets vernomen.'
De Verenigde Naties (de geallieerden) geven een verklaring uit waarin de Holocaust wordt genoemd en veroordeeld.
zo. 17 dec 1944: Egbertus Sijbrandus (Bertus) Telder, 33 jr, overlijdt in Neuengamme.
Bertus was ijzerhandelaar, reserve 1e luitenant en lid van het verzet. Hij werd opgepakt in Soest en na een verblijf in kamp Amersfoort, op 8 sept 1944 doorgestuurd naar Neuengamme. De familie Telder woonde aan de Vloeddijk. In het Kamper Nieuwsblad van 5 sept 1946 verscheen een kort bericht:
do. 18 dec 2025: ma. 18 dec 1944, terwijl schepen met gevangenen uit Wieringen passeren,
besluit NSB-burgemeester Sandberg populieren te rooien voor hout voor klompen. Lees hiernaasr het persbericht uit de Prov. Overijsselsche en Zwolsche Courant van 18 dec. 1944:
ma. 18 dec 1944, opgave van het verzet over aanwezigheid Duitse troepen:
aan De Zande 28 man Grüne Polizei
in Kpn 50 Grüne Polizei; 80 man Marine met 6 schepen van de Wasserschutzpolizei (w.o. de grijs geschilderde Piet Hein van Juliana en Bernhard)
vr. 19 dec 2025: do. 19 december 1940, Verordening no. 231/1940:
Joodse huishoudens wordt verboden om personeel van "Duitse of stamverwante bloede'' in dienst te nemen. Doel was de interactie tussen Joodse en niet-Joodse burgers verder te minimaliseren en daarmee bij te dragen aan de sociale en economische uitsluiting van Joden.
Veel Joodse Duitsers waren in aanloop naar wo2 naar Amsterdam gevlucht, vaak waren dit ''gemengde'' gezinnen. De vrouwen werkten als huishoudster bij Joodse gezinnen, daar kwam nu van de ene op de andere dag een einde aan.
za. 19 dec 1942, vermoord om dat hij joods was:
Herman Goudsmid (Steenwijk 1905-1942 Szczedrzyk (Polen)), 38 jr en slager. Hij was gehuwd met Clara de Lange en samen hadden zij zoontje Louis. Clara en Louis waren op 19 okt 1942 in Auschwitz vermoord. Het gezin woonde aan de Gallestraat (nu Apeldoornsestr).
za. 20 dec 2025: ma. 20 dec 1943, de Duitse Luftwaffe-luitenant Franz Stigler,
een gevechtspiloot met 22 overwinningen, escorteerde de zwaar beschadigde Amerikaanse B-17-bommenwerper Ye Olde Pub totdat het vliegtuig het Duitse luchtruim verliet. Bekijk hier dit ontroerende en bijzondere bijna-Kerstverhaal, dat tot 1990 werd verzwegen.
zo. 21 dec 2025: op vr. 21 dec 1945 overlijdt in Heidelberg de Amerikaanse generaal George Patton jr.
aan de gevolgen van een ernstig auto-ongeluk op zo. 9 dec..
ma 22 dec 2025: ma. 22 december 1941, de Arcadiaconferentie,
de eerste officiële bijeenkomst van Britse en Amerikaanse politieke en militaire leiders, begint. Zij besluiten tot de ''Germany First-strategie'', eerst Duitsland verslaan en daarna Japan.
vr. 22 dec 1944: De Duitsers bieden de omsingelde Amerikaanse troepen in Bastogne een overgave aan.
Zo niet, dan dreigt een totale vernietiging van Bastogne. Het antwoord van US Brig. Gen. Anthony McAuliffe was “Nuts!” (onzin). Kort daarop doorbreekt US Third Army onder Gen. George Patton (zie ook 21 dec. hierboven) de omsingeling.
di 23 dec. 2025: 23 dec. 1943, na een kort ziekbed overlijdt G. C. F. Walkate, bijna 78 jr oud.
Tijdens zijn leven directeur van de Nutsspaarbank en grondlegger van het historische archief, later het Frans Walkate archief genoemd. Onder zijn leiding groeide de Kamper Nutsspaarbank uit tot een van de grootste van het land. Ook was hij correspondent le klasse van de Nederlandsche Bank en bestuurder in verschillende verenigingen. Frans Walkate was Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.
Frans Walkate realiseerde zich eind jaren 1930 dat een oorlog in Europa onafwendbaar werd en Nederland niet neutraal kon blijven. Kampen, gelegen aan de monding van de IJssel en met een brug over de rivier, leek hem een waarschijnlijk doelwit voor bombardementen. Daarom stuurde hij in 1937/1938 een medewerker van de Nutsspaarbank op pad met een fototoestel. Deze moest de gehele vooroorlogse stad (Brunnepe en Oranjewijk; binnenstad; Oud-Zuid) vastleggen voor het nageslacht.
Kampen kwam relatief onbeschadigd de oorlog door, maar in de Wederopbouwjaren volgde een flinke moderniseringsslag. De fotoreeks van Frans Walkate is daardoor een dankbare bron voor mensen, die willen weten hoe hun pand er in vooroorlogse tijden uit zag.
In 1987/1988, 50 jr na de eerste serie, nam het Frans Walkate archief het initiatief om de gehele fotosessie van Frans Walkate te herhalen, zodat de verschillen duidelijk in en op beeld kwamen. Vanwege de bouw van nieuwbouwijken, werd al 25 jr later nagedacht over het opnieuw fotograferen van Kampen. Daarvan is het nooit meer gekomen.
Slechts enkele jaren voor de opheffing van het Frans Walkate archief verscheen nog ''Bankier in Maatschappelijk Nut'', leven en nalatenschap van Frans Walkate, geschreven door Geraart Westerink, conservator bij het Frans Walkate archief (Zalsman 2021).
Hiernaast een stukje over Frans Walkate uit het Kamper Nieuwsblad van 15 aug 1945.
23 dec 1943: Teunis van't Veen overlijdt in Hamburg Bergedorf, 20 jr
Overleden aan de gevolgen van tbc en honger. Teunis was de zoon van kleermaker Jan van Veen en Tonis Nissink. Teunis was zelf ook kleermaker van beroep. De fam. Van 't Veen woonde in de Groenestraat. Teunis werd later herbegraven op het ereveld Hamburg Ohlsdorf.
Teunis was via het Gewestelijk Arbeidsbureau gedwongen tewerkgesteld in Duitsland. Daar werkte hij in Geesthacht, in de dynamietfabriek van Alfred Nobel. De fabriek werd regelmatig gebombardeerd, maar pas in 1945 lukte het de fabriek buiten werking te stellen.
wo. 24 dec 2025: di. 24 dec 1940, zware ijsgang op de IJssel.
De bootdienst Zwolle-Kampen-Amsterdam wordt gestaakt.
De pontons van de Kamper brug worden weggenomen. Een nieuw rijdek van ijzeren balken wordt over het middenstuk aangebracht. Een kort filmpje brengt dit moment in beeld.
do. 25 dec 2025: 1e Kerstdag:
do. 25 dec. 1941, na zeventien dagen van hevige gevechten, gaf de Britse gouverneur van Hong Kong, Sir Mark Young, de kolonie officieel over aan de Japanse strijdkrachten.
vr. 25 dec. 1942, de Britten staan voor het eerst sinds het begin van de oorlog toe dat kerkklokken luiden voor Kerstmis, als teken van verbeterde veiligheid in eigen land.
za. 25 dec. 1943, ontsnappen 64 Litouwse Joden uit de negende vestinggevangenis van de nazi's in Kaunas. Zij vluchten in vier richtingen. Alleen het groepje dat naar het getto van Kaunas ging, overleefde de oorlog.
ma. 25 dec 1944, een dag waarop rond Groesbeek een soort wapenstilstand leek te heersen.
In de ochtend krijgt de 4e Canadese Infanteriebrigade meldingen van het Royal Regiment of Canada dat Duitse troepen in nabijgelegen loopgraven kerstliederen zingen vanaf hun voorste posities. Luitenant Donald Pierce, gelegerd bij Groesbeek, schreef in zijn dagboek: “Nergens een geluid, geen schot. Ik heb sterk het gevoel dat ik stilte kan zien,” schreef Luitenant Pierce. “De rivier, die duidelijk zichtbaar is voorbij het ijzige veld, draagt een paar drijvende takken, en de sneeuwvlokken die vrij traag naar beneden vallen, zijn de enige dingen met beweging.” Deze ongewone dag van kalmte en sereniteit leek beide zijden van het conflict te hebben beïnvloed. “Een paar minuten geleden was ik er zeker van dat ik de sneeuwvlokken op mijn gevechtsjas kon horen vallen. Een schreeuw zou mijlenver te horen zijn. Ik heb nog nooit zo’n stilte gezien.”
Terwijl op 25 dec 1944 rond de frontlijn bij Groesbeek een soort wapenstilstand heerste, was in het westen van Nederland de hongerwinter gaande.
vr. 26 dec. 2025: zo. 26 dec. 1943, overleden in Japanse krijgsgevangenschap:
marinier 2e klasse Hendrik Dekker, 25 jr. oud.
Een van de vele doden langs de Birma-spoorlijn. Hendrik Dekker werd herbegraven op het ereveld Kanchanaburi in Thailand, één van de drie rustplaatsen voor de slachtoffers van de Birma-spoorlijn.
Hendrik was op 23 dec. 1918 in de Groenestraat geboren als jongste zoon van emailleur Hendrik Dekker en Hendrikje van 't Ende. Hij werd vernoemd naar zijn oudere broertje, dat op 17 mrt. 1918 was overleden, 3 jr. oud. Hendrik had twee oudere zussen (1910 en 1913) . Later woonde de familie Dekker in de Pr. Hendrikstraat in Brunnepe.
Krijgsgevangenen werden door de Japanners gedwongen om de spoorlijn tussen Nong Pladuk in Thailand en Thanbyauzayat in Myanmar (Birma) aan te leggen. De bouw startte op 16 september 1942 en duurde 16 maanden. Omdat de omstandigheden voor de dwangarbeiders erg zwaar waren, stierven er dagelijks 75 gevangenen. In totaal zouden 15.000 dwangarbeiders sterven tijdens de bouw van de spoorlijn. Onder hen bevonden zich bijna 3000 Nederlanders, waarvan er 1896 liggen op Ereveld Kanchanaburi (Don Rak) Thailand.
za. 27 dec 2025: do. 27 dec 1945: de Kpr Nutsspaarbank, opgericht op wo. 27 dec.1820, viert haar 125-jarig bestaan.
Daarmee was het een van de oudste banken van het land. Het initiatief tot de oprichting werd genomen door enkele Ieden van het Departement Kampen van de Maatschappij tot Nut van 't Algemeen.
Blijkbaar is er geen groot feest gehouden, want nergens wordt over het jubileum gepubliceerd. Pas in 1950 bestede het bankbestuur in de Kamper Almanak aandacht aan het 130 jarig bestaan van de bank (foto coll. Frans Walkate archief).
Nog in 2020 schreef Geraart Westerink, medewerker van het Frans Walkate archief, in de Kamper Almanak over de 200 jarige geschiedenis van bank en archief. Vanaf 2023 rest alleen nog een ''winkel voor bankzaken'' in de hoofdstraat van Kampen.
zo. 28 dec 2025: ma 28 dec. 1942, de Duitse Heeresgruppe A wordt gedwongen de Kaukasus te ontruimen.
De datum markeert een cruciaal moment in de Duitse campagne aan het oostfront, waarbij de ambitieuze doelen in de Kaukasus moesten worden opgegeven door de verslechterende algehele strategische situatie.
Legergroep A was een onderdeel van de Operatie Blau (Fall Blau, start 28 juni 1942) en had tot doel de olievelden in de Kaukasus te veroveren en op te rukken in Zuid-Rusland tot aan de Wolga. Op 28 dec. vaardigde Hitler Führerweisung Nr. 47 uit om te voorkomen dat Legerfroep A geïsoleerd zou raken.
ma 29 dec 2025: zo. 29 dec. 1940, Londen wordt zwaar getroffen door een Duits bombardement.
(zie ook 25 dec hierboven)
di 30 dec 2025: wo. 30 dec 1942, politieman Pieter Kapenga, die weigerde Joden op te halen, krijgt ontslag en pensioen.
Bij de fam. ten Hove aan De la Sablonièrekade worden door een handgranaat de ruiten uit het huis geblazen. Ook in huis is het een ravage.
Vader ten Hove, directeur bij sigarenfabriek Smit&ten Hove aan de Oudestraat, had een week eerder politiecommissaris Boesveld en enkele NSB-ers uit zijn fabriek gezet, toen deze kwamen collecteren voor de Winterhulp.
wo. 31 dec 2025: di. 31 dec 1940, Oudejaarsavond,
Gerard van der Sluis (Vloeddijk) en Daan Gunnink (villa Burghout) sluipen op Ouderjaarsavond 1940 met de huisvlag van de familie Van der Sluis naar de vroegere zuivelfabriek in de Graafschap en hangen deze aan een vlaggenstok, die ze vast maken aan de bovenste stepjes van de schoorsteen. Daarna zagen ze een aantal stepjes eronder af, zodat de vlag moeilijk bereikbaar is. Het duurde tot in de middag van Nieuwjaarsdag, voordat de vlag verdwenen was.
Achter de bebouwing tussen de Graafschap en Molenstraat stond coöperatieve zuivelfabriek De Delta van meneer Bolleman, in 1933 vervangen door (nu) Ausnutria aan de IJsseldijk. In de oorlog waren de panden nog in gebruik als opslag en stallen.
© cultuurZIEN 2025
Page updated
Google Sites
Report abuse