zondag 15 april 1945

hierboven: het kartonnen Canadese leger van Wim Helleman

Een verkenningsmissie

Het is nog vroeg op de zondagochtend en stil op straat, wanneer enkele mensen ter hoogte van de Marktgang vanaf Ijsselmuiden de Ijssel oversteken. Aan boord zijn ook enkele mensen in Canadese uniformen. Zij spreken geen Ndls en vragen de weg naar de Van Heutszkazerne. Sigarenmakerszoon Berend Jan Van Dijk (Kpn 1924) en vijf andere jongens zijn erbij. Door Van Dijk worden de Canadezen via de Marktgang en verdere omweg naar de kazerne gebracht, want het is niet veilig op straat. Daar slaan de Canadezen een aantal ruiten in om toegang te verkrijgen tot de kazerne. 

Waarschijnlijk ging het om Canadese verkenners, een gewaagde onderneming. Het was op de zelfde dag waarop die meisjes gedood werden door een granaat.

Bevrijding IJsselmuiden

De Canadezen betreden het gemeenteDe tanks stellen huis van Ijsselmuiden, waarmee het dorp officieel bevrijd is. De tanks stellen zij op in de Dorpstraat. Veilig is het nog lang niet in IJsselmuiden. Vanuit Kampen wordt vanaf de Nieuwe Toren op de tanks geschoten. Veel mensen uit Ijsselmuiden zoeken een veiliger heenkomen in Grafhorst. Vooral de bewoners van het begin van de Nieuwe Weg (nu Van Engelenweg), de Dorpsweg en de Tuinstraat vertrekken.

Frederik (Frits) van Dorsten (Kpn 1920- 15/4/1945 Ijsselmuiden) telg uit een schippersfamilie

Om vordering door de Duitsers te voorkomen, heeft Frits zijn binnenvaartschip verstopt tussen de biezen op het Zwarte Water. In april 1945 verblijven hij, zijn vrouw Tinie en hun zoontje Egbert in Genemuiden bij de fam. Visscher. Zo kan Frits zijn schip goed in de gaten houden. Tinie is hoogzwanger van hun tweede kind. Het lijkt een oorlogskind te gaan worden, maar dan  rijden op zaterdag 14 april de Canadese tanks vanuit Hasselt over de dijk naar Genemuiden. Genemuiden is bevrijd. 

De volgende ochtend, zondag 15 april, vertrekken vader Visscher, Frits en zijn jongere broer Roelof (16 jr) op de fiets naar Kampen. Nieuwsgierig of Kampen al bevrijd is en hoe het met de familieleden in Kpn gaat.  Niet wetende van het gevaar, fietsen de drie vanuit Genemuiden de Nieuw Weg in. Daar vinden zij het opvallend stil. Dan worden zij vanaf de Nieuwe Toren beschoten. De granaatscherven vliegen hen om de oren en ze vluchten een portiek in. Frits blijkt toch geraakt te zijn in zijn hoofd. Er wordt een dokter bijgehaald, die Frits verbindt. Vervolgens wordt een fataal besluit genomen: door een lid van de Binnenlandse Strijdkrachten wordt Frits per motor naar Genemuiden gebracht. Over de in slechte staat verkerende Kamperzeedijk hobbelen ze naar Genemuiden, waardoor de granaatscherf steeds verder in de hersenen dringt. 

Terwijl na de kerkgang Genemuiden uitloopt om de Canadezen te bekijken, verschijnt er vanuit Kampen opeens een motor met duopassagier. De passagier is onherkenbaar, doordat zijn hoofd helemaal in het verband gewikkeld is. Het blijkt Frits van Dorsten te zijn. Nog de zelfde avond overlijdt Frits van Dorsten, hij werd 24 jaar.

Frits van Dorsten werd op 10 aug 1920 in Oosterzee geboren als zoon van schipper Egbert van Dorsten en Wichertje Diepenveen. De familie Van Dorsten was woonachtig in Kampen, dus Frits zal aan boord geboren zijn. Getuigen bij zijn geboorteaangifte zijn twee sluisknechten. Frits trouwde in 1942 in Kpn met Trijntje (Tinie) Kaptein (Arnhem 1921), dochter van Harm Kaptein, schipper op de ''Hoop op behoud'' en Hilligje Peggeman. Frits zelf was ook schipper. Hij en Tinie kregen  zoon Egbert en dochter Fritska. Het gezin Van Dorsten had Ijsselkade 53 als woonadres. Frits van Dorsten ligt begraven op De Zandberg in IJsselmuiden. Tien dagen na zijn overlijden werd dochtertje Fritska geboren, vernoemd naar haar vader. In 1948 hertrouwde Tinie Kaptein.

Overvliegende granaten in Kampen

In de middag van 15 april is er een fluitend geluid boven Kpn te horen. Vanaf Wittenstein vuren de Duitsers granaten af op Ijsselmuiden en het Kampereiland. Rond 16.30 uur is er een zware explosie. Bij de familie Piederiet aan de 3e Ebbingestraat vliegen op de bovenverdieping de ruiten uit de sponningen. Boven gekomen zien zij aan de andere zijde van het plantsoen op de Buitensingel twee mensen liggen.

Maria (Marietje) Couvee (Kpn 1926-15/4/1945) en Geertje van Vlijmen (Kpn 1926-15/4/1945)

Twee vriendinnen, bijna even oud. Marie is van 13 mei 1926 en Geertje van 21 juni. Voor de meisjes gloort op 15 april 1945 een toekomst in vrijheid. Geertje woonde vanaf mei 1944 in Amsterdam en was even terug in Kampen. Samen lopen de vriendinnen die zondagmiddag op de Buitensingel nabij het hertenkamp. Tijdens het inschieten worden zij dodelijk getroffen door een Duitse granaat.

Marie was de dochter van Johannes Diedericus Jacobus Couvee, bij zijn huwelijk in 1922 in Kpn 2e luitenant infanterie en Agatha Marianna Ubink, dochter van een sigarenfabrikant en voor haar trouwen telefoniste bij de PTT.  Het gezin Couvée was tussen febr. 1924 en juni 1925 in Rijswijk gevestigd, om daarna weer terug te verhuizen naar Kpn, 3e Ebbingestr 35 . In 1945 is Marie werkzaam als typiste en bijna 19 jr. Marie had één oudere broer.

Geertje van Vlijmen was een dochter van Jacobus van Vlijmen, sigarenfabrikant en Geertje Wagterveld, dochter van een sigarenmaker. Het gezin van Vlijmen woonde in de Venestraat. In 1945  is Geertje jr verkoopster. Ook Geertje had een oudere broer.

Nood-begraafplaats