Embedded Files
vr. 9 mei 2025: wo. 9 mei 1945, oorlogsslachtoffer in vredestijd: de ramp met het binnenvaartschip de ''Joanna''.
Een groep Nederlandse gevangenen voer per schip van Wangerooge, een Duits waddeneiland, terug naar Nederland. Met Delftzijl in zicht liep de Joanna op een zeemijn. Van de 46 opvarenden kwamen er 38 om. Onder hen Hendrikus (Hein) Boer, 19 jaar, uit Kampen. Vanwege verzetswerk belandde Hein via kamp Amersfoort op Wangerooge.
Hendrik (Hein) Boer (Kampen 29/11/1925-9/5/1945, zoon van Aart Boer, veehouder (1921)/koetsier (1923)/ blekersknecht (1928) en Jantjen van der Stouwe, was koksmaat en verzette zich tegen tewerkstelling in Duitsland. Tot 15 juni 1944 verbleef Hein in kamp Amersfoort. Daarna getransporteerd naar Kamp Wangerooge, dat op woensdag 25 april 1945 door de geallieerden werd gebombardeerd. Hein werd begraven op De Zandberg.
za. 10 mei 2025: vr. 10 mei 1940, vandaag 85 jaar geleden: voor Nederland begint de tweede wereldoorlog
Veel Kampenaren werden rond 03.00 uur 's nachts wakker door het gedreun van vliegtuigen: ook voor Nederland was de oorlog begonnen. Oorlogsdagboekkampen.nl volgt de gebeurtenissen op 10 mei bijna per uur: https://sites.google.com/.../oorlogsdagboek.../1940/mei-1940
zo. 11 mei 2025: ma. 11 mei 1942, schorsing politieagenten Pijl en Tuyp
Door waarnemend burgemeester Coenraad van den Noort (Kampen 1893-1947) werden, na een onderzoek van de Rijksrecherchecentrale, de Kamper politieagenten Douwe Pijl en Jan Tuijp geschorst op verdenking van verduistering van in beslag genomen goederen. In juli 1942 werden zij oneervol ontslagen. De pas aangetreden NSB-burgemeester Sandberg probeerde de schorsingen ongedaan te maken, maar dit lukte niet. Pijl tekende beroep aan, maar werd op 20 mei 1943 formeel ontslagen. Hij kreeg een gevangenisstraf van 1 jaar opgelegd. Zijn voorarrest was in Arnhem, het restant zat hij uit in Veenhuizen.
Henk Brunt, wel betrokken bij de praktijken van Pijl en Tuijp, maar niet schuldig bevonden, werd op 9 sept 1942 benoemd tot agent in Hengelo bij de vanuit Kampen overgeplaatste commissaris van politie Wuijster
Douwe Pijl was sinds 1934 werkzaam als hoofdagent en onbezoldigd veldwachter. Een arrogante man, die niet geliefd was bij collega's en niet bij het publiek. Met alleen een lagere schoolopleiding, sprak hij vloeiend Duits, Frans en Engels. Douwe Pijl was een ras-opportunist. In de meidagen van 1940 haalde hij NSBers op van huis en schold hen uit voor landverraders. Op 26 november 1940 werd hij samen met zijn vrouw lid van de NSB, de oudste dochter ging naar de Jeugdstorm. Op 12 december 1940 werd hij vrijwilliger bij de Sicherheitsdienst en spioneerde hij voor de SD op het Kamper politiebureau en onder de Kamper bevolking. Na de oorlog werd het gehele gezin Pijl geinterneerd. Douwe Pijl overleed in 1947 in gevangenschap.
ma 12 mei 2025: za. 12 Mei 1945, het is nog geen 4 weken na de bevrijding van Kampen (17 april)
en een week na de Duitse capitulatie (5 mei): de Kamper burgerij bracht 25.000 kg voedsel bijeen, dat door MS de ..Rijnstroom" naar Amsterdam werd gebracht. Het was het eerste Nederlandse schip met voedsel dat de uitgehongerde stad binnenvoer. In de krant Strijdens Nederland verscheen op dinsdag 22 mei 1945 een artikel.
di. 13 mei 2025: do. 13 mei 1943, Berend Knol, dan net 48 jaar oud, weer terug in Kampen
Hij had de twijfelachtige eer om de eerste Kampenaar te zijn, die door de Duitsers werd ''eingesperrt''. Het hoe en waarom valt (nog) niet te achterhalen. Na twee jaar keerde hij terug uit Schüttorf, graafschap Bentheim.
wo 14 mei 2025: di. 14 mei 1940, Kampen wordt om 13.30 uur formeel door de Duitsers bezet
De Duitsers kwamen via houthandel Cramer en werden begeleid door de commandant van de burgerwacht Harmen Wessel de Boer en het hoofd gemeentewerken Roest van Limburg. Op dat zelfde moment, 14 mei ca 13.30 uur, bombarderen de Duitsers Rotterdam.
In de namiddag kwam een vertegenwoordiger van het Duitse bezettingsleger ten stadhuize en deed in een conferentie met B. & W. mededeling van de bezetting. Verschillende proclamaties, voorschriften voor de bevolking, werden ter publicatie overhandigd. De modellen van deze voorschriften waren vooraf in Duitsland gedrukt en alle gedateerd op 10 Mei 1940.
Verder werd direct een opgave verzocht van al de Israelieten en vreemdelingen en werd gelast, dat deze zich dagelijks op het Politiebureau moesten melden.
Om 19.00 uur maakte generaal Winkelman de capitulatie van Nederland bekend op de radio.
do. 15 mei 2025: wo. 15 mei 1940, een kIeine Duitsche afdeling arriveert
Zij vestigen zich in een huis aan de Ijsselkade (nr 21). Het betreft een Hafenüberwachungstelle (havenpolitie) met als doel het scheepvaartverkeer in en rond Kpn in de gaten te houden.
vr. 16 mei 2025: zo. 16 mei 1943, een herderlijk schrijven van de Nederlandse bisschoppen
Vanaf de kansel in alle Rooms Katholieke kerken wordt een herderlijk schrijven voorgelezen, waarin de kerk protesteert tegen de gedwongen tewerkstelling van Nederlanders in Duitsland. Er wordt zelfs opgeroepen tot burgerlijke ongehoorzaamheid.
za. 17 mei 2025: do. 17 mei 1945, brief over de verzorging van NSBkinderen
Burgemeester Oldenhof ontving een brief van de Militaire Commissaris in Zwolle, waarin hij gewezen werd op de slechte verzorging van kinderen van gearresteerde NSBers. Er werd toen besloten om de moeders van de betrokken kinderen uit gevangenschap te ontslaan en onder huisarrest te plaatsen, waardoor de kinderen beter verzorgd konden worden. Daarbij kreeg Oldenhof de opdracht om de moeders hun huizen terug te geven, die vaak waren geconfisqueerd. De maatregel had een voorlopig karakter, de moeders konden weer terug de gevangenis in, als er een betere voorziening voor hun kinderen was gevonden. Een deel van de NSBkinderen werd ondergebracht in het Weeshuis.
Dr. Kolff stelde Oldenhof voor om NSBkinderen bij particulieren in te kwartieren, die zich tijdens de oorlog ''niet naar behoren hadden gedragen''. NSBers die nog een woning hadden, weigerden vrouwen en kinderen van NSBers in hun huis op te nemen. Volgens Kolff moest Oldenhof dit dan maar afdwingen.
Ook in Strijdend Nederland kwam de positie van NSBkinderen ter sprake. Mr S.R. Perrin, voorzitter van de zuiveringscie., was zich ervan bewust dat het de kinderen aan alles ontbrak: kleren, een bed en beddengoed. De NSBkinderen hadden een lage prioriteit.
De meeste Kampenaren verboden hun kinderen met NSBkinderen te spelen.
zo. 18 mei 2025: ma. 18 Mei 1942, burgemeester Oldenhof gegijzeld met ruim 400 andere hooggeplaatste Nederlanders
Met het vastzetten van deze ''elite'' werd eigenlijk het hele land gegijzeld. Deze mensen werden achter de hand gehouden om als straf voor verzetsdaden gefusilleerd te worden.
ma. 19 mei 2025: zo. 19 mei 1940, de strijd in geheel Nederland wordt gestaakt
Op 15 mei capituleerde Nederland, met uitzondering van Zeeland en de Nederlandse Marine. De Fransen, die ons land via België en Zeeuws-Vlaanderen te hulp zijn geschoten, zetten de strijd voort in Zeeland. Tot 19 mei 1940.
Lees hier meer over de oorlog in Zeeland .
di. 20 mei 2025: ma. 20 mei 1942, bordjes ''verboden voor Joden'' verdwenen uit het stadspark
Op maandag 20 mei 1942 waren de bordjes met ''verboden voor Joden'' uit het Kamper stadspark verdwenen. Tot 28 juli 1942 werd er bij de bordjes een burgerwacht ingesteld, vooral bestaande uit Kamper ''notabelen''. Wie weigerde werd bij de Sicherheittsdienst gemeld. Tot in 1944 werden de bordjes dagelijks door de politie gecontroleerd.
Ook in juli 1941 waren de bordjes in het park en elders in de stad al eens vernield. Toen moesten mannelijke burgers dag en nacht wachthouden bij de bordjes, telkens 4 uur lang. Toen één van de wachthoudende mannen in de regen een paraplu op stak, werden paraplu's tijdens het wachthouden verboden.
wo. 21 mei 2025: wo. 21 mei 1941 zinken vrachtschip Roger Moor
Een Duitse U-Boot brengt het Amerikaanse vrachtschip Roger Moor tot zinken. Dit leidt tot zware Amerikaanse protesten, omdat de VS nog steeds neutraal zijn, en het schip niet naar de geallieerden onderweg was (maar naar Portugees Mozambique).
do. 22 mei 2025: za. 22 mei 1943, vooraanstaande Kampenaren gegijzeld
H.Th Keijzer, H.J. Van Bergen, Dirk van Dijk, A. Velzel en D.W. Van de Kouwe en W. Bos keren terug in Kampen. Zij waren zes weken eerder, op zondagmorgen 11 april, opgepakt en gegijzeld in kamp Vught. Allen waren politiek- (SDAP en RKSP) en maatschappelijk actief.
vr. 23 mei 2025: wo. 23 Mei 1945, Verzetslieden Aart Kruithof en Johan Brouwer overleden
De familie van verzetsman Aart Kruithof ontving de treurige tijding dat hij op maandag 30 April 1945 in het concentratiekamp ''Wobbelin", bij Neuengammen, is overleden. Dat was twee dagen voor de bevrijding van het kamp door de Amerikanen. Zijn vriend Johan Brouwer was al 4 weken eerder, op maandag 2 april 1945, in het zelfde kamp overleden.
za. 24 mei 2025: zo. 24 mei 1942: preek als begin van het gereformeerd verzet
Ds. Slomp preekt in de Nieuwe Kerk over de houding van de vroedvrouwen van Egypte tegenover de farao (Exodus 1: 15-21.) 's Middags preekte hij in de Burgwalkerk en een week later in de Zuiderkerk in Zwolle. De preek vormde het begin van het gereformeerd verzet.
zo 25 mei 2025: do. 25 mei 1939: gewelddadige overval door NSB-ers
op een ijssalon aan de Rijnstraat in Amsterdam. De Joodse eigenaren bezaten ook ijssalon Koco aan de Van Woustraat in Amsterdam. In de oorlog werd ijssalon Koco de uitvalsbasis voor Joods verzet.
ma 26 mei 2026: ma. 26 mei 1941, de Kamper Luchtbescherming gaat werken met ''blokbescherming''
De Kamper afdeling van de Luchtbescherming besluit in haar vergadering de ''blokbescherming'' in te voeren. Kampen wordt in 18 wijken verdeeld met in elke wijk een blokhoofd.
di. 27 mei 2025: wo. 27 Mei 1942, De 4 geprojecteerde straten in de vm. Brunneperpolder
krijgen de namen Emmeloordstraat, Schokkersstraat, Enserstraat en Middelbuurtstraat.
wo. 28 mei 2025: vr. 28 Mei 1943, Margrieten in de tuin van het Stadsziekenhuis
worden op last van Kamper NSB-politiecommissaris Boesveld afgemaaid.
do. 29 mei 2025: di. 29 mei 1945: de Kamper hoofdagent en verzetsman Pieter Kapenga
keert rond 21.00 uur terug in Kampen. Hij weigerde in november 1942 medewerking te verlenen aan het wegvoeren van de Joodse inwoners. Het kwam hem op een verblijf in de kampen Vught en Dachau te staan. Pieter Kapenga lag wegens ziekte en ondervoeding maandenlang op bed.
vr. 30 mei 2025: za. 30 Mei 1942, ir E.F. Sandberg installeert zichzelf tot burgemeester van Kampen
Vader Sandberg is gekleed in een WA-uniform, Sandberg zelf draagt het uniform van de SS. Voor het eerst de NSBvlag op het stadhuis en de Hakenkruisvlag op de brug. Van de tractatie voor 400 schoolkinderen komt niets terecht, mede dank zij de ''voortreffelijke" regeling van de heer K. T. v. d. Veen, ambtenaar op het stadhuis. De kosten voor de installatie, f 349, 72 werden verhaald op de gemeente Kampen.
za. 31 mei 2025: do. 31 mei 1945, Klara Lakmaaker overlijdt in Tröbitsz
Klara Lakmaaker werd op dinsdag 1 juni 1944 gearresteerd op haar onderduikadres in Ijsselmuiden en kwam terecht in concentratiekamp Bergen-Belsen. Vlak voor de bevrijding van Bergen-Belsen werd Klara met vele andere geinterneerden (w.o. advocaat en schrijver Abel Herzberg) in treinen gezet. De trein van Klara was het 3e en laatste transport en vertrok op 11 april uit het kamp. Deze trein, de ''verloren trein'', reed 14 dagen lang kriskras door Duitsland, maar kon de ''lading'' nergens kwijt. De omstandigheden in de trein waren verschrikkelijk. Er waren geen sanitaire voorzieningen en velen leden aan (vlek-)tyfus. Op 23 april werd de trein bij Tröbitsz bevrijd door Russische militairen. Klara overleed op 31 mei aan de gevolgen van ziekte en ontbering, zij werd 18 jaar oud.
Ook vader Willem en zoon Albert Oostenbrugge worden meegenomen en overleefden hun verblijf in Neuengammen niet.
© cultuurZIEN 2025
Page updated
Google Sites
Report abuse