juli 1943

rechts naast de Meisjesschool het huis van ds. Ramaker (foto coll. Stadsarchief Kampen)

1 juli 1943

•  Picke, directeur van het Kamper Postkantoor ontslagen (valt niets over te vinden). 

• Twaalf plegers van de aanslag op het Bevolkingsregister van Amsterdam worden vermoord, waaronder Karl Gröger (Wenen, 1918), een Oostenrijkse verzetsdeelnemer, die na de Anschluss naar Nederland was vertrokken. 

2 juli 1943 

vermoord omdat hij joods was:

Hartog Jacob (Hans) Rudelsheim (Kpn 1/3/1922-2/7/1943 Sobibor), van zijn onderduikadres in Leiden gehaald. Hij woonde in Amsterdam. 

4 juli 1943, de slag om Koersk, 

op 100 kilometer van de Russische grens met Oekraïne. De grootste tankslag uit de geschiedenis. De Duitsers zetten 2.700 tanks en 2.000 vliegtuigen in, bijgestaan door 900.000 infanteristen. De Sovjets gooien er 3.600 tanks, 2.400 vliegtuigen en 1,3 miljoen voetvolk tegenaan.  Na Koersk weten de Duitsers nooit meer het initiatief te herwinnen op hun oostfront.

6 juli 1943 

De artsen Bogaards en Blanken keren terug, een dag later gevolgd door de artsen Kattenwinkel en Altena.

8 juli 1943

• Na de voltooiing van de restauratie van het orgel in de Bovenkerk, wordt dit voor het eerst weer bespeeld in een kerkdienst door de organist Feike Asma.

• Een Britse vloot vaart door de wateren van Noorwegen om de aandacht af te leiden van Operatie Husky, de landing op Sicilië (zie 10 juli hieronder).

10 juli 1943

• Amerikaanse en Britse troepen landen op Sicilië.

• Heinrich Himmler beveelt dat gebieden in bezet Wit-Rusland en Oekraïne waar Partizanen actief zijn, volledig ontvolkt dienen te worden.

11 op 12 juli 1943

De Oekraïens-nationalistische UPA richten een slachting aan onder de Polen in vele dorpen in Wolynië.

13 juli 1943

• Oud gemeente-secretaris Mr. J. v. d. Oever gearresteerd en naar Arnhem gebracht wegens verspreiding van anti-Duitse lectuur. 

• Begin van Operatie Hermann in het Nalibokiwoud (westelijk Wit-Rusland), deze Duitse anti-partizanen operatie duurde tot 11 aug. 1943: 60 Poolse en Wit-Russische dorpen worden verwoest, 4.280 inwoners vermoord en tussen 21.000 en 25.000 naar werkkampen in Duitsland gestuurd.

14 juli 1943: Bloedbad van Biscari: 

Amerikaanse troepen doden ruim 70 ongewapende Italiaanse en Duitse krijgsgevangenen na inname van een klein vliegveld nabij de Siciliaanse plaats Biscari.

15 Juli 1943

Zr. Koezen weggebracht wegens anti-Duitse uitlatingen, op 30 juli kwam zij weer terug. Misschien een gevolg van de ''spionage-activiteiten'' in het ziekenhuis van Gabriele Altona, de vrouw van het hoofd gemeentewerken en een felle nazi.

Derkje Koezen (1894-1969) was het op één na jongste kind uit het grote gezin (12 kinderen) van landbouwer Koezen in Zwollekerspel. In 1916, dus vanaf de start van het Kpr stadsziekenhuis De Engelenbergstichting, werkte Derkje als verpleegster in Kpn. Op 15 april 1941 vierde zij haar 25-jarig jubileum. Derkje was toen al opgeklommen tot hoofdverpleegster (vanaf 1930) en bleef dat tot haar pensioen in 1950.

16 juli 1943

Johannes Post en Celina Kuijper worden op 16 juli 1943 gearresteerd in pension 'De Roo' in Ugchelen door de SD'ers Lamberts en Doppenberg. Johannes Post wordt later bevrijd, maar overleeft de oorlog niet. Celina Kuijper is niet meer vrij gekomen. Zij was Joods en werd vermoord in Auschwitz.

17 juli 1943

• verschuivingen in het ambtelijk apparaat in het stadhuis van Kampen, aangezien de terugkeer van de opgepakte ambtenaren langer duurt dan verwacht.

• Amerikaanse luchtaanval op de Fokkerfabriek. Deze vliegtuigfabrieken werken voor de Duitse oorlogsindustrie. Door misworp komen de bommen echter in Amsterdam-Noord in de omgeving van de Bloemenbuurt terecht waar een enorme verwoesting wordt aangericht. Het dodental ligt op 185 en er worden 120 gewonden geteld. Op 25 en 28 juli volgen nog twee bombardementen. In totaal komen meer dan 200 mensen om.

19 juli 1943

Geallieerde luchtaanval op Rome.

22 juli 1943

Huiszoeking bij politie-agent Chr. Jansen in de Voorstraat. Het grijpt zijn vrouw Gerrigje Jansen - van Engbrink, zo aan dat zij ter plekke overlijdt, 64 jr. oud.

23 juli 1943

De Amerikanen veroveren Palermo.

24 juli 1943 

• Jan Lambertus Kuiper (Kpn 11/7/1922) overlijdt  in Premnitz. Jan was sigarenmaker en het jongste kind in het gezin van Willem Kuiper en Jacoba Visscher. Hij is net 21 jaar oud geworden. Jan had zich aan de Arbeitseinsatz onttrokken. Kennelijk werd hij gesnapt en moest dwangarbeid verrichten in Premnitz (Brandenburg), waar een chemiefabriek van IGfarben stond. Hij woonde aan de Plantsoenstraat.

• Begin van Operatie Gomorrha, een serie van een week lang zware bombardementen op Hamburg.

25 juli 1943

Bijeenkomst van de Fascistische Grote Raad in Rome. Mussolini wordt afgezet als leider van het land en wordt gearresteerd. Maarschalk Pietro Badoglio vormt een nieuwe regering in Italië. Alle fascistische organisaties worden ontbonden.

26 op 27 juli 1943, razzia bij Marinus Post a.d. Venedijk

Sinds 1940 woonde de fam. Post uit Drenthe in een door Marinus nieuw gebouwde boerderij in ''Het Onland'' (restanten van een oude kreek tussen Ijssel en Zuiderzee) bij Kampen.  

31 juli 1943, huiszoeking bij geestelijken en in kerken

Zes overvalwagens zetten de stad af. Ds. Willem  Ramaker (Groningen 1903),  van de Christelijk Gereformeerde kerk in de Buiten Nieuwstraat, woont aan de Burgwal en krijgt  huiszoeking door 10 Duitse soldaten. De dominee zelf vlucht en wordt niet gevonden. Hij is zelfs even zoek. De volgende ochtend wordt Willem Ramaker dood gevonden in het schuurtje van een naastgelegen woning. Doodsoorzaak: hartverlamming. Willem Ramaker werd 39 jr. oud. Hij liet en vrouw en 4 kinderen na. Het jongste kind, zoon Wim Ramaker (1943-1992), was pas enkele maanden oud. In 1975 schreef hij -in opdracht van de gemeente Kampen- de gedichtenbundel ''Misschien gaan we de IJssel wel op'', een van de fraaiste stadspromoties ooit verschenen. 

© cultuurZIEN 2026