januari 1942

stoomschip De Imhoff (zie 18 januari 1942)

1 januari 1942 

• nazificatie van de Nederlandse Omroep

• Niet-Joden mogen voor Joden niet meer het huishouden doen.

• Joodse mannen worden opgeroepen voor kampen van de Rijksdienst voor de Werkverruiming in Noord- en Oost-Nederland (de zgn. Joodse werkkampen)

2 januari 1942:

26 landen (het Verenigd Koninkrijk, de Sovjet-Unie, de Verenigde Staten, China, diverse leden van het Brits Gemenebest, een aantal Amerikaanse staten en een aantal Europese regeringen-in-ballingschap) tekenen de 'Verklaring van de Verenigde Naties' en vormen nu samen ''de geallieerden''.

8 januari 1942: 

De  directeur van het  Marktwezen in Amsterdam vraagt het Kamper stadsbestuur om informatie over twee marktkooplieden, die vergunning hebben voor de Centrale Markt in Amsterdam. Dit in verband met de ''ariseringsplannen'' voor deze markt. De maatregel treft vooral het armste deel van de Joodse bevolking. Het Kamper gemeentebestuur weigert gegevens uit het bevolkingsregister over Joodse kooplieden te verstrekken. In een antwoord van 19 januari schrijft burgemeester Oldenhof ''principiële bezwaren te hebben tegen de uitvoering van de ariseringsplannen en daarom geen informatie te geven over de Joodse afkomst van mensen''. 

9 januari 1942 

Openbaar onderwijs wordt voor Joden van alle leeftijden verboden.

10 januari 1942 

•  De eerste Joden uit Amsterdam vertrekken naar deze Joodse werkkampen (zie ook 1 janauri)

• In Nederland worden noodmunten van zink in omloop gebracht met een waarde van 1, 2½, 5, 10 en 25 cent, speciaal uitgegeven geld om tekorten aan betaalmiddelen te overbruggen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het noodgeld werd door de bevolking wel Rost van Tonningen-munten genoemd, naar de toenmalige NSB-president van De Nederlandsche Bank.

11 januari 1942

Japan verklaart Nederland de oorlog en Japanse troepen landen op Borneo (nu Kalimantan) en Celebes (nu Sumatra).

17 januari 1942 

De Zaandamse joden moeten naar Amsterdam verhuizen, waarmee de concentratie van Joden in het Judenviertel in Amsterdam begint.

18 januari 1942

Bij Sumatra werd stoomschip van Imhoff door de Japanse vliegtuigen tot zinken gebracht. De 48 bemanningsleden en 62 Ndlse militairen overleefden de aanslag en konden via reddingssloepen wegkomen. Er zaten ook 477 Duitse krijgsgevangenen aan boord,  op weg van Ndl-Indië naar Ceylon. Van hen kwamen 413 om het leven.
Over deze ramp werd na de oorlog lang gezwegen omdat de gevangenen veelal onschuldigen waren, onder andere veel Joden. De Nederlanders hadden een groot aantal mensen mee kunnen nemen, maar deden dat niet

20 januari 1942

• De Duitsers beslissen in een villa aan de Duitse Wannsee dat er vernietigingskampen komen met gaskamers en verbrandingsovens om alle Joden in de bezette gebieden te vermoorden. De Endlösung staat op het punt van beginnen.

• De Duitsers vervangen de encryptiecode voor de weerberichten (korte weerberichtcode) die gebruikt wordt door de U-boten, door een nieuwe versie. Hierdoor kunnen de cryptografen uit Bletchley Park de oude versie (waarvan de codeboeken in mei 1941 uit het weerschip München en U-boot U-110 werden gekaapt) niet meer gebruiken. Het zwarte gat zal meer dan tien maanden duren.  
  
  

21 januari 1942

• Joh. Don, hoofd van de Distributiedienst, wordt door het hoofd van de Duitse Waterpolitie onderdruk gezet om een bepaalde mevrouw tegemoet te komen. Daarbij wordt hem verweten bepaalde groepen te bevoordelen en pro-engels te zijn. Daarover beklaagt Don zich bij burgemeester Oldenhof, die op zijn beurt de commandant van het hoofd van de Waterpolitie informeert en verzoekt het hoofd van de Distributiedienst in Kampen verder met rust te laten, aangezien deze juist zonder aanzien des persoons werkt en een van zijn beste ambtenaren is.

• In het getto van Vilnius (Litouwen) wordt Fareynikte Partizaner Organizatsye opgericht, een Joodse verzetsbeweging tegen de Nazi's.

22 januari 1942

Einde van de slag om Moskou. Alle legers van de Duitsers ten westen van de stad moeten zich terugtrekken.

23 januari 1942

• Vanaf 23 januari 1942 hadden alle Joodse burgers twee grote zwarte J’s gestempeld op het hun persoonsbewijs. De gemengd-gehuwde Joden konden vanaf mei 1942 kiezen voor een ‘arbeidskamp’ of een verplichte sterilisatie. Indien men voor dat laatste koos kwamen er in het persoonsbewijs rode J’s. Men hoefde geen ster meer te dragen en kreeg eventueel ingeleverd vermogen van de roofbank Lippman & Rosenthal terug. Met bepaalde restricties kon men weer deelnemen aan het maatschappelijk leven.

• De Japanners landen bij Rabaul (Papua Nieuw-Guinea). Ze nemen na enige gevechten het vliegveld in en de Australiërs moeten zich terugtrekken naar het binnenland.

24 januari 1942

De Amerikanen brengen 4 Japanse transportschepen tot zinken nabij Balikpapan.

30 januari 1942

• De Japanners landen op Ambon.

• In een toespraak voor de Reichstag in Berlijn verklaart Adolf Hitler dat hij de Joden zal uitroeien.