clandistien postsysteem voor onderduikers

foto: beeldje ''Hongerwinter'' van Tineke Bot, Prinsentuin in Leeuwarden

Dit systeem, een soort clandistiene postdienst,  bestond  uit een netwerk van koeriers en verzetsorganisaties. Het systeem was voor alles een georganiseerde menselijke keten.

het netwerk

Een koeriersnetwerk vormde  de ruggegraat van de postdienst. De LO (Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers) speelde een cruciale rol bij het opzetten en coordineren van de koeriersnetwerken. Berichten waren vaak in een codetaal gesteld, zodat de bezetter er niets mee kon. Het illegale postsysteem was gebaseerd op vertrouwen en voorzichtigheid.  Rechtsreeks contact van onderduikers onderling of van onderduikers met familie was niet toegestaan. Voor de veiligheid van alle betrokkenen werd de informatie over de precisie locaties van onderduikers geminimaliseerd. Contact verliep daarom via onderduikgevers of koeriers.

koeriersters, postbodes van het verzet

Koeriers waren meestal vrouwen, soms mannen. Maar mannen liepen het risico overal te worden aangehouden om te worden afgevoerd voor de Arbeitseinsatz. Koeriersters fietsten door het gehele land om berichten, bonkaarten, identiteitspapieren, radio-apparatuur, illegale kranten en wapens rond te brengen. Daarbij droegen de koeriersters de risico's van transport en controle. 

fietsen

Er werd ongelooflijk veel gefietst tijdens wo2, omdat de spoorwegen onder controle van de bezetter stonden. Vervoer per trein was ook gevaarlijk door de vele beschietingen door geallieerde vliegtuigen.  Auto's waren vrijwel niet voorhanden en er was een tekort aan brandstof.