Jan Willem Landman, banketbakker en NSB-er

hierboven: derde huis van links is bakker Landman in Winschoten

Jan Willem Landman werd op 24 november 1897 geboren in het Groningse Kolham. Jan Willem was de oudste in het gezin van bakker Willem Landman en zijn vrouw Grietje van der Zijl. In totaal werden er tussen 1897 en 1912 vijf jongens en vijf meisjes geboren.

banketbakker in Kampen

Jan Willem werd banketbakker. Begin jaren 1920 woonde hij korte tijd in Den Haag, waarschijnlijk voor zijn opleiding. In 1925 trouwde hij in Nieuwe Pekela met Antje Wiegman, een bakkersdochter uit nog groter gezin (13 kinderen) in Oude Pekela. Kort na hun huwelijk vestigden Willem en Antje zich aan de Oudestraat (nr 71) in Kampen. Daar namen zij de banketbakkerswinkel over van Johannes L. Van der Linden van Sprankhuizen.

lid NSB

Waarom Jan Willem Landman, als bakker voorzien van een vast en goed inkomen, voor de NSB koos, zal wel altijd een raadsel blijven. Zeker is dat twee zoons in Duitse dienst traden, wat Jan Willem Landman tijdens de oorlog regelmatig voordelen opleverde.

wethouder van Kampen

Op 4 juli 1944 volgde Jan Willem Landman Coenraad van den Noort op als wethouder van Kampen. Ruim 5 weken later kreeg hij van NSB-burgemeester Sandberg al vrijstelling van zijn ambt als wethouder om waarnemend burgemeester van Urk te worden. De Urker burgemeester G. Keijser was opgepakt en naar kamp Amersfoort gebracht.

waarnemend burgemeester van Urk

Daarvoor had Landman eerst een bestuurscursus gevolgd, hij nam de burgemeestersfunctie negen maanden lang waar. Op Urk werd hij prompt ''de koekenbakker'' genoemd. Landman moet nagegeven worden dat hij zich inzette om eten voor de Urkers te regelen. Hij woonde ook korte tijd op Urk, maar was daar niet geliefd vanwege zijn sympathie voor het nationaalsociaiisme.

na de bevrijding

Tijdens de bevrijding van Kampen vluchtten Jan Willem en Antje met hun gezin naar Groningen. Daar werd Jan Willem opgepakt en vervolgens overgebracht naar de Van Heutszkazerne. Voor het tribunaal gedroeg hij zich arrogant en onbeleefd.

De winkel aan de Oudestraat was na de oorlog het onderkomen van de redactie van de krant ''Strijdend Nederland'', in de oorlog begonnen als illegaal blad.

Jan Willem Landman overleed in 1953 in Winschoten (zie foto boven), hij werd 55 jaar oud. Hij was toen weer werkzaam als banketbakker.