oktober 1941

achterzijde huizen aan de Pannenkoekendijk (foto van ca 1950)

1 oktober 1941

Op deze dag overleed in het Gasthuis (nu Margaretha) de oudste inwoner van Kampen, de heer Hendrik Jan Schreurs Bzn. Hij werd geboren op 29 april 1845 en bereikte de leeftijd van 96 jaar. Hendrik Jan Scheurs trouwde met Gezina Maria Woonings en samen kregen zij 15 kinderen, waaronder een tweeling. Zeven kinderen bereikten de volwassen leeftijd. Hendrik Jan Schreurs was schoenmaker van beroep.

De titel van oudste inwoner ging over op Lucia Enserink- Lottgerink, zij overleed op 7 juli 1942, 95 jaar oud. Beiden werden in de

Kamper Almanak van 1938 genoemd onder de 90-jarigen (25 in totaal). Mevr. Enserink- Lottgerink woonde toen aan de 3e

Ebbingestraat 34.

Bij Odessa (belegerd tussen 8 augustus-16 oktober 1941) landen Duitse strijdkrachten met gliders achter de Sovjetlinies. Na de inname van de stad volgde een periode van massamoorden op de Joodse bevolking van Odessa en de omliggende gebieden.
In Vilnius in Litouwen worden 3000 Joden opgepakt en in de bossen van Ponary doodgeschoten: Bloedbad van Paneriai.

Einde van de Eerste Conferentie van Moskou. Een Engels-Amerikaanse commissie onder leiding van Lord Beaverbrook en Averell Harriman komt met Jozef Stalin overeen de militaire hulp aan de Sovjet-Unie sterk te vergroten. De conferentie markeerde een keerpunt in de relaties tussen de geallieerden en legde de basis voor verdere samenwerking in de strijd tegen Nazi-Duitsland/Italie Later volgden nog een Tweede (1942) en Derde (1943) Conferentie van Moskou.

2 oktober 1941

Bij Žagarė in Litouwen worden 2146 Joden door SS Einsatzkommandos met machinegeweren vermoord.
Operatie Taifun gaat van start. Hoofddoel van de operatie is de verovering van Moskou en in het zuiden de Zee van Azov. Het plan voorziet in het insluiten van de Sovjetstrijdkrachten
De Russen beginnen de evacuatie van Odessa naar Sebastopol. Voltooid op 15 oktober.

3 oktober 1941

In Parijs blazen nazi-sympathisanten zes synagogen op.
Hitler houdt een voorbarige overwinningsrede: "De vijand in het oosten is vernietigd"

3 oktober op 4 oktober 1941

De Britse luchtmacht voert een bombardement uit op havencomplexen in Rotterdam-West en op fabrieken in Rotterdam-Zuid. Er komen 130 mensen om door missers en afzwaaiers, die op woonwijken terechtkomen.

4 oktober 1941

Na groeiende onrust en rellen in Noorwegen, waarschuwt de Duitse bezetter het Noorse volk om mee te werken of anders hongersnood tegemoet te zien

5 oktober 1940

Begin van de Slag om de Zee van Azov, onderdeel van Operatie Barbarossa, de Duitse inval in de Sovjet-Unie. Het Rode Leger leed zware verliezen en was gedwongen zich terug te trekken. De stad Marioepol viel in Duitse handen. Voor Duitsland, Italie en Roemenie (as-mogendheden) was het een belangrijke strategische overwinning. Zij kregen de controle over een groot gebied en toegang tot belangrijke grondstoffen.

En ja, 2022 de Slag om Marioepol, ''we'' waren hier dus al eens eerder geweest.

7 oktober 1941

Razzia in Gelderland (Aalten, Borculo, Doetinchem, Lochem, Ruurlo, Terborg, Winterswijk en Zutphen). Er worden 70 Joodse mannen opgepakt en gedeporteerd naar Mauthausen in Oostenrijk. Voor het einde van het jaar zijn er 60 vermoord.
In ghetto van Rovno (nu Polen, toen Oekraine) worden 17.000 Joden doodgeschoten. De slachting was onderdeel van de grotere moordpartijen op Joden die in die tijd in Oost-Europa plaatsvonden.
Begin van de herfstregenperiode aan het oostelijk front (raspoetitsa). De modder begint de Duitse opmars ernstig te vertragen.

8 oktober 1941

Begin van de bouw van het concentratiekamp Birkenau, ook bekend als Auschwitz II, in Polen. Birkenau was een plaats van massamoord, waar voornamelijk Joden, maar ook Roma, Sinti en andere gevangenen werden vermoord.

10 oktober 1940

Generaal Zjoekov neemt het bevel op zich van de verdediging van Moskou.

12 oktober 1940

De RAF voeren hun eerste grootschalige nachtbombardement op Neurenberg uit.

13 oktober 1940

De legercommandant van het Indische leger, luitenant-generaal Gerardus Johannes Berenschot komt bij een vliegtuigongeluk om het leven. Hij wordt opgevolgd door generaal-majoor Hein ter Poorten.

14 oktober 1941

Begin van de eerste massadeportatie van Joden uit Berlijn naar de ghetto's van Kaunas, Lodz, Riga en Minsk in Oost-Europa.

15 oktober 1941

Evacuatie van de Sovjetregeringsdiensten en het Corps Diplomatique vanuit Moskou naar Koejbysjev. Stalin blijft in Moskou, grote aantallen burgers proberen oostwaarts te vluchten.

16 oktober 1941

Eerste deportatie van joden uit het protectoraat Bohemen en Moravië naar vernietigingskampen tijdens de Duitse bezetting van Tsjecho-Slowakije.
Duitse en Roemeense troepen trekken Odessa binnen.
Meer dan een half miljoen mannen, vrouwen en kinderen voltooien de nieuwe verdedigingsring rond Moskou.

17 oktober 1941

Tijdens het begeleiden van een convooi wordt de USS Kearny op de noordelijke Atlantische Oceaan getroffen door een torpedo vanuit de Duitse U-boot U-568. De VS zijn op dat moment nog niet betrokken bij de oorlog. Elf opvarenden komen om, het zijn de eerste Amerikaanse gesneuvelden in de oorlog. Daarnaast vallen er 22 gewonden aan boord. Het schip bleef behouden en weet IJsland te bereiken. Daar wordt de ergste schade gerepareerd, waarna de USS Kearrny vertrekt naar Boston voor volledige reparatie.

18 oktober 1941

De Duitse aanval op de Krim begint.
Deze en de volgende dag worden alle overblijvende 5.000 Joodse inwoners van Marioepol vermoord

19 oktober 1941

In Moskou wordt de staat van beleg afgekondigd

20 oktober 1941

Verdere verordeningen betreffende het uitoefenen van beroepen van joden.
De Joodsche Raad gaat akkoord met de samenstelling van een cartotheek van joden in Nederland.
In Nantes vermoordt de communistische verzetsstrijder Gilbert Brustlein de plaatselijke commandant, luitenant-kolonel Karl Holz. Als vergelding worden twee dagen later 50 Franse burgers door de Duitsers geëxecuteerd, allen zijn communist. De moord op Karl Hotz was een daad van verzet, maar de Duitse reactie in de vorm van de executie van gijzelaars was een voorbeeld van de willekeurige en meedogenloze manier waarop de bezetter optrad. Het monument op de Cours des 50 Otages herinnert aan de 50 Franse burgers die op 22 oktober 1941 als gijzelaars werden geëxecuteerd ter vergelding van de moord op Karl Hotz.

22 oktober 1941

Joden moeten niet-joodse verenigingen verlaten en worden vanaf 7 november geweerd uit bridge-, dans- en tennisclubs.
Niet-Joodse verenigingen moeten hun Joodse leden royeren.
In Odessa sterven de Roemeense commandant, generaal Glugoscianu en 50 leden van zijn staf als gevolg van een bomaanslag. Als vergelding worden de volgende twee dagen 25.000 Joden in en buiten de stad afgeslacht. De overige 40.000 Joden worden naar concentratiekampen afgevoerd.

23 oktober 1941

Oprichting van de Nederlandse Landstand
De Gestapo arresteert de domproost van de Sint-Hedwigskathedraal in Berlijn, Bernhard Lichtenberg, vanwege zijn vele protesten tegen de regering
In Londen vraagt generaal De Gaulle het Franse verzet te stoppen met aanslagen op Duits militair personeel om verdere vergeldingen tegen het Franse volk te voorkomen.

24 oktober 1941

Adolf Eichmann keurt een plan goed om Joden te vergassen met uitlaatgassen in speciaal daarvoor aangepaste auto's. Dit maakt de datum van 24 oktober 1941 een zwarte bladzijde in de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog.
Charkov wordt veroverd door Duitse troepen
In Bordeaux worden vijftig gijzelaars geëxecuteerd. De executies in Bordeaux waren een direct gevolg van de aanslag in Nantes (zie 21 oktober, hierboven), waarbij de Duitse bezetter reageerde met een wraakactie. De 50 gijzelaars die werden geëxecuteerd in Bordeaux, waren voornamelijk personen die al eerder waren vastgezet in het interneringskamp van Mérignac, nabij Bordeaux.
In Vilnius worden alle Joden die geen 'Arbeitsschein' hebben, 5.000 à 8.000 personen, vermoord.

25 oktober 1941

Voor de bouw van de eerste arbeiderswoningen in de z.g. "Brunneper polder" wordt vergunning verleend aan de fa. Stam en Riesebos en de heer J. H. Lamberts, elk voor de bouw van 5 woningen. Het geheel staat onder architectuur van den heer H. Boer.

J.H. Lamberts werd ook ingezet bij het leeghalen van de Kamper Vrijmetselaarsloge; Hein Boer was een Kamper architect, ook werkzaam in de Oranjewijk.

Winston Churchill veroordeelt de Duitse vergeldingsexecuties in bezette gebieden.

26 oktober 1941

Alleen het Joods Weekblad mag nog worden uitgegeven, alle andere Joodse lectuur is verboden.
De RAF bombardeert 's nachts Hamburg met 115 vliegtuigen.

27 oktober 1941

In Kalisz in Polen worden 290 Joden uit een bejaardenhuis vergast met uitlaatgas in een eerste proef met een speciaal daarvoor aangepaste auto.
Bij Kovno in Litouwen worden 9.000 Joden, waaronder 4.273 kinderen door Duitse Einsatzkommando's vermoord.
De Duitsers breken door op de Krim en bereiken Sebastopol.

28 oktober 1941

Duitsers erkennen alleen nog de Joodse Raad als belangenbehartiger van de Nederlandse Joden

29 oktober 1941

In Kaunas worden 9.200 Joden die 'ongeschikt om te werken' zijn verklaard, bijna de helft van hen kinderen, vermoord. Ruurd Kok schrijft over zijn bezoek aan het fort in Kaunas: ''Een foto toont de stroom mensen die op 28 oktober 1941 in de sneeuw door de poort van het getto van Kaunas naar het fort lopen, hun dood tegemoet. Een dag later werden deze 9.200 Joden doodgeschoten.''

30 oktober 1941

De Duitse troepen stoppen met aanvallen over land op Moskou om het opdrogen en harder worden van de grond af te wachten.
President Roosevelt van de Verenigde Staten verleent de Sovjet-Unie een lening van 1.000 miljoen dollar om uitrusting te kunnen kopen via de Lend-Lease regeling. Er zal geen lening of aflossing worden geplaatst tot 5 jaar na het einde van de oorlog.

31 oktober 1941

Vanuit Estland rapporteert SS-commandant Erich von dem Bach-Zelewski aan Berlijn dat er in Estland geen Joden meer overgebleven zijn.
De Luftwaffe bombardeert Moskou met 45 bombardementsvluchten.
Ten westen van IJsland wordt de Amerikaanse torpedobootjager USS Reuben James door de Duitse U-boot U-552 getorpedeerd. 115 van de 160 man tellende bemanning komen om. Het is het eerste Amerikaanse oorlogsschip dat tot zinken werd gebracht.

Page updated

Google Sites

Report abuse