اعتیاد به موادمخدر: توضیحات و آمار

اعتیاد به موادمخدر( توضیحات و آمار)

اعتیاد به موادمخدر یکى از مهمترین مشکلات اجتماعی، اقتصادى و بهداشتى است که عوارض ناشى از آن تهدیدى جدى براى جامعه بشرى محسوب شده و موجب بروز مشکلات اجتماعى در زمینه ‏هاى مختلف مى‌گـــــردد .

همچنین آثار روانی و اجتماعی حاصل از آن زمینه ساز سقوط بسیارى از ارزش‌ها و هنجارهاى فرهنگى و اخلاقى شده و بدین ترتیب سلامت جامعه را بطور جدى به مخاطره مى‌اندازد.

اعتیاد چیست؟

سازمان بهداشت جهاني مادة مخدر را اين‌گونه تعريف مي‌كند:

هر ماده‌اي كه پس از وارد شدن به درون بدن بتواند بر يك يا چند عملكرد مغز تأثير بگذارد،‌ ماده ی مخدر است. اين تعريف موادی نظير توتون و مشروبات الكلي و مخدرهاي غير قانوني مانند هروئين و L..S.D را نيز در بر مي گيرد. ضمن اينكه در اين تعريف مصرف‌كنندگان مواد مخدر نيز بيمار تلقي مي‌شوند.

عادت كردن، خو گرفتن و خود را وقف عادتي نكوهيده كردن، اعتياد تلقي مي‌شود. به عبارت ديگر، ابتلاي اسارت آميز به ماده ی مخدر كه از نظر جسمي يا اجتماعي زيان‌آور شمرده شود،‌ اعتياد نام دارد. اصطلاح اعتياد به سهولت قابل تعريف نيست،‌ و عواقب آن به صور مختلف نظير تحمل و وابستگي بدني آشکار مي‌شود.

در طب جديد به جاي كلمه ی اعتياد، وابستگي به مواد به كار مي‌رود كه همان مفهوم را دارد ولي دقيق ‌تر و صحيح ‌‌تر است. مفهوم اين كلمه آن است كه انسان با استعمال نوعي ماده شيميايي از نظر جسمي و رواني به آن وابستگي پيدا مي‌كند. به طوري كه بر اثر دستيابي و مصرف دارو احساس آرامش و لذت به او دست مي‌دهد، اما با نرسيدن دارو، خماري، دردهاي جسماني و احساس ناراحتي را تجربه مي‌كند.

سازمان ملل متحد در سال 1950 در مورد اعتياد به مواد مخدر تعريف زير را ارائه كرد:

اعتياد به مواد مخدر عبارت است از مسموميت تدريجي يا حادي كه به علت مصرف مداوم يك دارو، اعم از طبيعي يا تركيبي، ‌ايجاد مي‌شود و به حال شخص و اجتماع زيان‌آور مي‌باشد.

به عبارت ساده‌ تر، اعتياد عبارت‌ است از وابستگي به موادي كه مصرف مكرر آن با كميت مشخص و در زمانهاي معين، از نظر مصرف كننده، ضروري و داراي ويژگي‌هاي زير است:

ـ وابستگي جسمي ايجاد مي‌كند.

ـ وابستگي رواني ايجاد مي‌‌كند.

ـ پديده ی تحمل در بدن نسبت به مواد مصرفي ايجاد مي‌شود.

ـ ماده ی مورد نياز به هر شكل و از هر طريق بايد به دست بيايد.

ـ ماده مصرفي بر مصرف كننده، خانواده و جامعه تأثير مخرب دارد.

وابستگي جسمي حالتي است كه پس از مصرف مكرر ماده‌ ی مخدرخاص در شخص ايجاد مي‌شود و در صورت عدم مصرف يا از بين رفتن اثر آن، شخص دچار مشکلات شديد جسمي نظير پا درد، آبريزش بينی، دردهای شديد استخواني، بي قراری ، دل پيچه و ... مي شود.

وابستگي رواني، ميل به تكرار تجربه احساس خوشایند ناشي از سوء ‌مصرف مواد است.

به بيان ديگر، ‌فرد با مصرف ماده ی مخدر، احساس رضايت و حال خوش را تجربه مي‌نمايد. اين احساس رضايت و خشنودي،‌ ميل به تجربه مجدد آن ماده را بوجود می آورد كه خود باعث تكرار مصرف مي‌شود.

در واقع اين حالت ميل، می تواند گونه‌ اي از شرطي شدن باشد به طوري كه فرد عملاً در موقع ناراحتي، بار ها مصرف ماده مخدر و اثر خوشایند آن را تجربه مي‌كند و نسبت به آن شرطی می شود. در اين نوع وابستگي، مصرف كننده علاوه بر ماده ی مصرفي، ‌به شرايط محيطي و آدابي كه ويژه مصرف است نيز شرطی و وابسته مي‌شود.

پديده ی تحمل،‌ سازگاري انسان با ماده مخدر مصرفي است و نشانه ی آن كاهش واكنشهاي جسمي و روانی، نسبت به مصرف مداوم مقدار معيني از آن ماده است. در نتيجه اگر مصرف كننده بخواهد همان حالات را تجربه كند، بايد مقدار بيشتری از آن ماده را مصرف كند.

معتاد كسي است كه بر اثر مصرف مكرر و مداوم مواد مخدر يا دارو به آن متكي شده باشد. به عبارت ديگر، قرباني هر نوع وابستگي دارويی يا رواني به مواد مخدر، معتاد شناخته مي‌شود.

از نظر جامعه شناسي، معتاد كسي است كه به مواد ايجاد ‌كننده تغييرات غير قابل قبول اجتماعي و فردي وابستگي دارد و در صورتي كه دارو به بدن وي نرسد، اختلالات رواني و فيزيكي موسوم به سندرم محروميت در او ايجاد مي‌شود.

معتاد، فردي است كه بدون مصرف ماده مخدر يا ماده خاص مورد مصرف دچار علايم محروميت شود.

علايم محرومیت از مواد افيوني

وقتي فردي به مواد افيوني معتاد شد، قطع ناگهاني مصرف آنها باعث بروز علايم ناخوشايندي مي‌شود كه 6 تا 8 ساعت پس از آخرين بار مصرف ظاهر شده و تا 10 روز باقي مي‌ماند. اوج شدت اين علايم روزهاي دوم و سوم پس از قطع است. اين علايم عبارتند از:

- درد استخواني و عضلاني

- دل پيچه و اسهال

- آبريزش از چشم و بيني

- عطسه، سكسكه و خميازه

- سيخ شدن موهاي بدن و احساس سرما و لرز

- بي قراري

- بي خوابي

- عصبانيت و پرخاشگري

اين علايم پس از چند روز رفع مي‌شوند، اما اشتياق به مصرف مواد تا چند ماه باقي مي‌ماند و همين اشتياق ممكن است سبب مصرف مجدد شود.

شناسایی فرد معتاد

1) معتاد دارای اندامی ضعیف و لاغر و ظاهری پژمرده همراه با رنگ چهره تیره و دندانهای پوسیده و زرد رنگ است.

2) تنگ بودن مردمک چشم، احتمال ابتلا به اعتیاد را نشان میدهد اما نشانه ای قطعی نیست.

3) وجود دوره های بی قراری تحریک پذیری، عصبانیت و اضطراب که به طور ناگهانی جای خود را به سرخوشی و آرامش می دهد.

4) تمایل به کناره گیری از بستگان به ویژه پدر، مادر، خواهر، و برادر و تمایل به معاشرت با دوستان جدید و مشکوک.

5) تغییر ساعت خواب، دیر خوابیدن در شب و دیر بیدار شدن در صبح.

6) بالا رفتن هزینه های شخصی و درخواست پول زیاد و مکرر از والدین.

7) بستن در اتاق به روی خود به مدت طولانی برای آنکه تغییر احوال او بر دیگران معلوم نشود.

8) بی توجهی به ظاهر و داشتن سر و وضع آشفته و کثیف و افزایش رفت وآمدهای ظاهرا بی مقصد و مشکوک.

9) ماندن بیش از حد معمول در توالت .

10) خواب آلوده و افسرده بودن همراه با سرحالی و سرخوشی بسیار زودگذر.

11) پرگویی و یاوه گویی، دروغ گویی و دادن وعده های بی اساس.

12) استعمال داروهای اعصاب یا خواب آور.

13) اشتهای زیاد پس از مصرف حشیش

14) بی‌اشتهایی همزمان با مصرف زیاد چای و سیگار .

15) پیدا شدن وسایل مصرف مثل زرورق، کش، سرنگ و… در اتاق یا در وسایل شخص

16) تغییر صدا با دورگه و زنگ‌دار شدن آن

17) وجود آثار تزریق در دست‌ها

18) ضعف جنسی در دراز­مدت

19) مصرف قرص و شربت به طور مستمر

20) طفره رفتن از آزمایش خون و یا تعویق انداختن آن

21) قرمز شدن چشم، استفاده از قطره چشم بدون دلیل ، برق زدن چشم پس از ریختن قطره‌های پزشکی درآن.

(22خرج شدن پول زیاد در مدت کوتاه (که صرف تهیه مواد شده) و گم شدن پول و اثاث خانه

(23در خواست مکرر پول از افراد مختلف به بهانه‌ها و با دروغ­های مختلف.

علایم و عوارض مصرف تریاک

خارش بعد از مصرف بخصوص در بازوان , صورت بويژه پيشاني و بيني , آلت تناسلي و سرخ شدن چشمها از دیگر علایم اعتیاد است .

استفاده بيش از حد از ترياک موجب استفراغ ميشود که در بين معتادين به تگري زدن معروف است و فرد معتاد به محض استفراغ حالش بهبود ميابد و بر خلاف آن، فرد حشيشي با وجود استفراغ کردن تا چند روز حالش بد باقي مي ماند.

معتادان معتقدند که ترياک مزاج سرد دارد لذا براي از بين رفتن آثار استفاده بيش از اندازه آن از موادی که طبع گرم دارند (مواد قندي مثل چای نبات ) استفاده می کنند .

در مجموع معتادان با مواد غذايي که طبع سرد دارند مانند برنج و کله پاچه رابطه خوبي ندارند . معتادان معمولا از خوردن ترشی در هنگام نشئگی پرهیز می کنند و معتقدند آب ليمو اثر ترياک را از بين ميبرد و به نشئگي خاتمه ميدهد .

مصرف کنندگان معتقدند شيره مزاج گرم دارد لذا براي بريدن آن (از بين رفتن آثار استفاده بيش از اندازه ) از موادي که طبع سرد دارند مانند هندوانه استفاده می کنند .

به گفته افراد وابسته به مواد افيوني، يبوست ناشي از مصرف ترياک بسيار شديد است و لذا اکثرمعتادان به مسهل ها روي مي آورند و در سنين بالا دچارعارضه هموروئيد (بواسير) ميشوند .

افراد معتاد به علت ترس از لو رفتن و یا مشکل در مصرف، به مسافرت نميروند به هيچ وجه حاضر نيستند در بيمارستان بستري شوند و پس از بستري شدن اجباري در بيمارستان , معتادين اصرار عجيبي در نشان دادن علائم بهبودي دارند . اين افراد با کسي در گير نميشوند چون اگر بازداشت شوند اعتيادشان لو ميرود .

گذشته از آنچه گفته شد افراد معتاد کاملا ترسو هستند و حتي باصدائي کم از جا مي پرند .

گاه بعضي از دانشجويان نیز در شبهاي امتحان حتي تا صبح با مصرف ترياک بيدار ميمانند و درس ميخوانند.

اگر چه نشئگي، سرحالي و هوشياري دانشجویان برای درس خواندن را افزايش می دهد اما عموما اين دانشجويان بعد از مدت کوتاهي معتاد به ترياک ميشوند و به مرور زمان ميزان مصرفشان بيشتر شده ومعمولا به آن حالت از سرحالي و هوشياري هم براي ادامه تحصيل دست نمي يابند ودر نهايت به علت اعتياد ترک تحصيل ميکنند .

خود معتادين می گویند فرد ي که نشئه است خیلی فک ميزند يعني خيلي دوست دارد حرف بزند و دوست دارد ديگران به حرفهاي او توجه نمايند . فرد معتاد به ترياک پس از نشئه شدن ميتواند يک خاطره کوتاه را آب و تاب داده و ساعتها باآن برای جمع حرف بزند.

افرادي که ترياک را به صورت دود کردن مصرف ميکنند اگر به مدت طولانی یا مکرر خماري و محروميت نکشیده باشند عموما قيافه اي مانند افراد عادي دارند و اگر در رفتارشان دقت نمائيم هميشه در حدود ساعت خاصي پیدا کردن آنها مشکل است!!

افرادي که مدتها از وافور استفاده کرده اند , به علت فشار براي کشيدن دود وافور در حفره دهاني عموما گونه هاي فرو رفته دارند .

علایم و عوارض مصرف شیشه

يكي از انواع موادمخدر كه امروزه از مواد نسبتاً پر مصرف مي باشد « دى متآمفتامین هیدروکلرید» یا به زبان عامیانه آيس ، شيشه يا كريستال است.

اين ماده‌ مخدر معمولا، شكل ظاهري شبيه خرده شیشه و يا تكه‌هاي كوچک يخ دارد، اما بیشتر به صورت دانه های ریز است . اين ماده در اروپا و آمريكا بيشتر به نام آيس شناخته مي‌شود.

تحقيقات نشان مي‌دهد كه مهمترين تركيب اين ماده‌ مخدر آمفتامين است

نشئگي حاصل از مصرف اين ماده تقريباً شبيه هيچ ماده مخدر ديگري نيست. عوارض مصرف اين ماده ، بسيار خطرناك است.

مصرف‌كنندگان اين ماده در دفعات اولیه مصرف ، گاه تا 72 ساعت نمي‌خوابند. در اين مدت ، سطح انرژی بسیار بالا ، توهم شديد و خيره شدن به يك نقطه خاص براي چندين ساعت و همينطور رفتارهاي بي‌پروا و افزایش میل جنسی در موارد مشاهده شده و گزارش شده، از حالات نشئگي اين ماده محسوب مي‌شود.

پس از تمام شدن اثر اين ماده ، شخص مصرف‌ كننده طوري احساس خستگي و كوفتگي مي‌كند كه ممكن است حدود 48 ساعت يا 2 شبانه‌روز به صورت پيوسته خواب باشد و پس از بيداري سر دردهاي شديد ، بي‌قراري ، لرزش و حركات غيرعادي اعضاء بدن مثل دست و سر از علایم وعوارض آن است.

مصرف ‌كننده شيشه در حالت خماري ، دست به حركات جنون‌آميزي مي‌زند كه شايد از ديوانگان زنجيري هم سر نزند.

از مهمترين عوارض طولاني مدت مصرف شيشه كه معمولاً بعد از گذشت كمتر از 6 ماه مصرف خود را نشان مي‌دهد اختلال شديد در عملكرد دريچه پروستات است كه معمولاً ادرار و اسپرم با هم دفع مي‌شوند.

آسيب‌هاي شديد كبدي و جوش‌هاي صورت ، ايجاد عفونت در دستگاه گوارش ، خصوصاً روده ها ، كوچك شدن بيضه‌ها به همراه درد شديد و تضعيف قواي جنسي از ديگر عوارض اين ماده‌مخدر خطرناك است.

مصرف کنندگان شیشه پس از گذشت مدتی از مصرف شدیداً بدبین می شوند ، همه مردم را دشمن خود می دانند ، فکر می کنند سازمان های امنیتی از کا ، گ ، ب گرفته تا سی آی ، ای همه در تعقیب آنها هستند ، تصور می کنند در همه جا آنها را زیر نظر دارند ، حتی فکر می کنند در خانه اشان تجهیزات مراقبت کار گذاشته اند ، به نزدیک ترین افراد خانواده خود شدیداً بدبین می شوند ، اگر متاهل باشند به همسر خود بدبین می شوند حتی فکر می کند که فرزندانشان متعلق به خود آنها نیستند ،

وقتی با مصرف کننده شیشه صحبت می کنند هرگز حاضر نیست حرف و صحبت دیگران را بپذیرد و قبول کند ، فکر می کند همه دنیا اشتباه می کنند و فقط اوست که درست فکر می کند .

یکی ازاختلال در تفکرات جالب شیشه ای ها این است که فکر می کنند از زمانی که مصرف کننده شیشه شده اند بسیار متحول شده و تبدیل به انسان های دانایی شده اند و چیزهایی را می فهمند که دیگران نمی فهمند .

علایم و عوارض مصرف اکستاسی

آنچه اكتساسي خوانده مي‌شود (يك داروي غير قانوني است به نام «متیل نیدیوکسی متآمفتامین» كه هم ويژگي محرك زاها را دارد و هم توهم‌زا است. اين قرص به نام قرص شادي‌آورنيز نام برده مي شود وجوانان در كلوپها و باشگاهها از آن استفاده مي‌كنند

اكتساسي به عنوان يك ماده انرژي‌ زا مصرف مي‌شود و مصرف‌كنندگان آن مي‌توانند ساعت‌ها بدون استراحت بيدار بمانند و از انرژي‌هاي نهفته يا ذخيره شده در جسم خود در حد بالايي بهره‌برداري نمايند كه پس از مدتي شديداً با كمبود انرژي مواجه‌ مي‌گردند .

بعد از تمام شدن اثر آن ، شخص مصرف‌كننده به شدت احساس کوفتگی و خستگي مي‌كند و اين شروعی است براي مصرف دوباره و دوباره تا اعتياد كامل.

آمار و ارقامی از اعتیاد و مواد مخدر در ایران

بر اساس آخرین آمار و اطلاعات منتشر شده از سوی دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد (UNODC) روند مصرف مواد مخدر با شیب ملایم در حال افزایش است به طوری که در سال 2010-2011 به طور میانگین 226 میلیون نفر برابر با 5 درصد از جمعیت 15 تا 64 سال در جهان حداقل یکبار در سال مواد مخدر را مصرف کرده‌اند.

این میزان در مقایسه با سال 2009 به میزان 18 درصد و نسبت به سال 2008، 12 درصد افزایش داشته است.

اما در مورد وضعیت مصرف مواد مخدر در ایران طبق آخرین تحقیقات صورت گرفته تعداد مصرف کنندگان 1 میلیون و 325 هزار نفر اعلام شده است و بر اساس نتایج این پژوهش نرخ شیوع مصرف مواد مخدر در جمعیت 15 تا 64 سال 2.65 درصد است. (1)

نتایج طرح ملی شیوع‌شناسی مصرف مواد نشان می‌دهد که تریاک، شیشه، کراک و هروئین به ترتیب بیشترین مواد مخدر مصرفی در کشور ایران هستند همچنین شیوع مصرف مواد روانگردان و محرک‌های از نوع آمفتامین ها و متاآمفتامین‌ها (شیشه) در کشور به سرعت افزایش یافته است. (همان منبع)

براساس آخرین آمار های اعلامی سال 91 از سوی پلیس و ستاد مبارزه با مواد مخدر، هر ساعت به طور میانگین 27 پرونده در رابطه با معتادان خطرناک و قاچاقچیان در نیروی انتظامی تشکیل می شود.

قائم مقام ستاد مبارزه با مواد مخدر از کشف 500 تن مواد مخدر در کشور در سال 91 خبر داده است. بیشتر کشفیات مواد مخدر را مخدرهای سنتی تشکیل می دهد. همچنین کشف مخدرهای صنعتی نیز نسبت به گذشته بسیار افزایش یافته است و کارگاه های تولید این ماده در کشور فعال هستند. البته پلیس با قدرت شناسایی و انهدام کارگاه های تولید شیشه را در دستور کار دارد. (2)

کشف روزانه 1369کیلوگرم ماده مخدر در کشور/ هر ساعت 57کیلوگرم

براساس اعلام آمار کشفیات مواد مخدر در سال 91 روزانه به طور میانگین 1369 کیلوگرم مواد مخدر در کشور کشف شده است. این آمارها حاکی از آن است که ماموران پلیس مبارزه با مواد مخدر و سایر رده های پلیس موفق به کشف هر ساعت 57 کیلوگرم انواع مواد مخدر می شوند. به گفته پلیس، مواد مخدر از طریق مرزهای شرقی و دریا وارد و علاوه بر توزیع درکشور از طریق مرزهای غربی کشور به اروپا ترانزیت می شود. (همان منبع)

استانهای رکورددار کشف مواد مخدر

همچنین در 9 ماهه نخست سال 91، دو استان رکورد دار کشف مواد مخدر بوده اند و 80 درصد از کشفیات امسال را به خود اختصاص دادند.علاوه بر پلیس مرزبانی، استانهای هرمزگان و سیستان و بلوچستان به عنوان خط مقدم برخورد با ورود مواد مخدر رکورددار بیشترین میزان کشفیات هستند. البته کشف مواد مخدر در این استانها باعث شده است که میزان کشف در سایر استانها به شدت کاهش یافته و درگیری با قاچاقچیان به مرز منتقل شود. (همان)

تشکیل روزانه 652 پرونده مواد مخدر

براساس اعلام پلیس در 9 ماهه سال91، 180 هزار پرونده در خصوص مواد مخدر در نیروی انتظامی تشکیل شده است. پرونده هایی که روزانه 652 بار و هر ساعت 27 مورد از آن در کشور تشکیل می شود. (همان)

یک میلیون و 325 هزار ایرانی معتاد هستند

براساس آخرین پایش انجام شده توسط ستاد مبارزه با مواد مخدر، 1 میلیون و 325 هزار ایرانی به مواد مخدر اعتیاد دارند. آماری که باید به ان براساس گفته فرمانده نیروی انتظامی 700 هزار مصرف کننده تفننی را نیز اضافه کرد. معتادانی که میانگین سنی آنها 21 سال اعلام شده است. (همان)

انهدام روزانه 6 باند مواد مخدر

با توجه به افزایش فعالیت مافیا تولید و توزیع مواد مخدر فعالیت پلیس بر شناسایی و انهدام باندهای تولید و توزیع مواد مخدر متمرکز شد. در این رابطه با اقدامات اطلاعاتی و عملیاتی در 9 ماه نخست سال،91 هر روز به طور میانگین 6 باند و در مجموع هزار و هفتصد باند شناسایی و متلاشی شده است. این در حالی است که انهدام باندهای مواد مخدر نسبت به مدت مشابه افزایش 5 درصدی را نشان می دهد. (همان)

دستگیری هر ساعت 30 فروشنده و معتاد در کشور

در همین رابطه رئیس پلیس مبارزه با مواد مخدر با اشاره به کاهش دستگیری معتادان و قاچاقچیان مواد مخدر می گوید: پلیس در هر ساعت نزدیک به 30 قاچاقچی و معتاد را شناسایی و دستگیر می کند به طوریکه در 9 ماه نخست سال91 نیز 200 هزارنفر در ارتباط با مواد مخدر از سوی پلیس شناسایی و دستگیر شدند. (همان)

مرگ روزانه 11 معتاد به علت سوء مصرف مواد مخدر

براساس آمارهای سازمان پزشکی قانونی در سال 91 روزانه 11 معتاد به علت سوء مصرف مواد مخدر جان خود را از دست داده اند. معتادانی که به گفته مسئولان مبارزه با مواد مخدر اکثرا جوان بوده و در بسیاری از موارد بلامکان هستند. (همان)

رییس اداره پیشگیری، درمان و کاهش آسیب اعتیاد وزارت بهداشت گفته است: سال گذشته شیوع اعتیاد 1 میلیون و 350 هزار نفر بوده است که 9 درصد این آمار مربوط به بانوان است و تنوع در مصرف مواد مخدر سبب افزایش مصرف مواد محرک شده است.

وی خاطرنشان کرده است: زنان معمولا به دنبال اعتیاد اعضای خانواده خود (پدر، برادر و همسر) و به خصوص همسر معتاد می‌شوند. همچنین به دلیل اینکه خانم‌ها بیشتر تهیه‌ کننده مواد مخدر برای اعضای خانواده خود هستند به این ترتیب وارد حوزه اعتیاد می‌شوند. (3)

رئیس مرکز توسعه پیشگیری سازمان بهزیستی با اشاره به هدف برگزاری طرح ملی شیوع شناسی اعتیاد نیز گفته است: طرح ملی شیوع شناسی با هدف دستیابی به سن مصرف ‌کنندگان، الگوی مصرف، نوع مواد، جنسیت مصرف‌کنندگان و جغرافیای مصرف انجام می شود.

وی با اشاره به اینکه طرح شیوع شناسی اعتیاد در قالب پژوهش و به صورت ملی در تمام استان ‌های کشور برگزار می شود، خاطرنشان کردهاست: در این پژوهش، ستاد مبارزه با مواد مخدر و وزارت بهداشت همکاری می کنند.

وی افزوده است: آمار آخرین پژوهش طرح ملی «شیوع‌شناسی اعتیاد» در سال 91 توسط مبارزه با مواد مخدر اعلام شد. بر اساس نتیجه طرح ملی بررسی و شیوع شناسی اعتیاد و مصرف مواد مخدر و روانگردان‏ها که در جمعیت عمومی و خانوارهای 31 استان کشور در مقیاس سنی 15 تا 64 سال انجام شده، نشان می داد که تعداد تقریبی مصرف کنندگان مواد در سطح کشور، حدود 1 میلیون و 325 هزار نفر بوده که 91 درصد مصرف کنندگان مرد و 9 درصد زن هستند.

این پژوهش نشان می‌دهد، جمعیت نمونه تحقیق مهم ترین مواد مصرفی را به ترتیب اولویت، تریاک و مشتقات آن، شیشه، کراک (افغانی)، هرویین، حشیش و اکستازی است، ضمن آنکه 84 درصد مصرف کنندگان مواد نیز سابقه مصرف دخانیات داشته و عمده ترین روش مصرف مواد در مصرف کنندگان نیز تدخین، خوردن، انفیه و تزریق بوده است، در عین حال حدود 45 درصد مصرف کنندگان زیر 29 سال و حدود 30 درصد بین 30 تا 39 سال سن داشته اند.

بنابراین پژوهش مصرف کنندگان مواد، نخستین مکان شروع مصرف را به ترتیب اولویت، منزل دوستان، منزل خود، اماکن مخروبه، پارک، کوچه و خیابان نام بردند که ضرورت دارد والدین نسبت به نظارت بر تردد فرزندان و نحوه ارتباط آنان با دوستان و مدیریت اوقات فراغت فرزندان مداخلات جدی‏‏‌تر داشته باشند، همچنین شش دلیل اساسی در شروع مصرف مواد در جمعیت نمونه، کسب لذت، کنجکاوی، تفریح، رفع مشکلات روحی، در دسترس بودن مواد و فشار دوستان بوده است.

نرخ شیوع مصرف به نسبت جمعیت مبنی بر این پژوهش در برخی از استان ها همچون کرمان، مازندران، خوزستان، آذربایجان غربی، لرستان، سیستان و بلوچستان، کرمانشاه، فارس، تهران، خراسان رضوی، قم و البرز بالاتر از حد میانگین کشوری بوده است. (4)

مواد مخدر سبب بروز 25 درصد جرایم

‌ دکتر مجید ابهری آسیب شناس اجتماعی و متخصص علوم رفتاری گفته است: براساس تحقیقات بنیاد علوم رفتاری، مواد مخدر سبب بروز 25 درصد از جرایم در کشور است.

وی با بیان این مطلب افزوده است: با توجه بە کاهش چشمگیر جرایم خشونت آمیز و سازمان یافته و از طرفی افزایش جمعیت کیفری زندانها، براساس مطالعات انجام شده 25 درصد جرایم بطور مستقیم ریشه در مواد مخدر دارد.

وی گفته است:براساس تحقیقات انجام شده جرایم خرد یعنی آندسته از بزه هایی کە ارزش مالی آن زیر یک میلیون ریال است 20 درصد افزایش یافته و سبب اصلی آن نیز سرقتهایی است کە بوسیله معتادان برائ تهیه پول مواد مخدر انجام می گردد.

این آسیب شناس اجتماعی تاکید کرده است: سرقت وسایل خودرو ، کیف زنی و اینگونه ناهنجاریها ریشه مستقیم در اعتیاد و مواد مخدر دارد ضمن آنکه عمده فروشی های مواد مخدر نیز بخش اعظمی از جرایم شهری می باشد.

به گفته وی، با توجه بە کاهش ۷۰ درصدی جرایم خشن، کارشناسان و صاحب نظران امیدوارند با ادامه روند مقابله با مافیای مواد مخدر آسیبهای مربوط بە کارتن خوابی، انتقال امراض مصری و جرایم خرد نیز از جامعه ریشه کن شده و جمعیت کیفری زندانها نیز کاهش یابد. (5)

مرگ۳هزار ایرانی براثر اعتیاد درسال 91

سازمان پزشکی قانونی کشوردر سال92 اعلام کرده است که سال قبل 3056 نفر بر اثر مصرف مواد مخدر در کشور جان خود را از دست دادند که از این تعداد 2857 نفر مرد و 199 نفر زن بودند.

بز طبق گزارش ها، آمار مرگ ناشی از مصرف مواد مخدر در سال قبل در مقایسه با سال قبل از آن (1390) با کاهش 14٫9 درصدی مواجه بوده‌است. تعداد فوتی مواد مخدر در سال 1390، 3593 نفر (3394 مرد و 199 زن) گزارش شده بود.

یادآور می‌شود روند نزولی مرگ ناشی از مصرف مواد مخدر که از سال 1386 در کشور آغاز شده در سال قبل نیز ادامه یافت به نحوی که سال قبل شاهد کاهش قابل توجه این آمار بودیم. میزان کاهش مرگ ناشی از مصرف مواد مخدر در سال 1390 در مقایسه با سال 1389 برابر با 1٫7 درصد بود که این سیر نزولی در سال قبل به عدد 14٫9 درصد رسید. (همان منبع)

در سال قبل بیشترین آمار مرگ ناشی از مصرف مواد مخدر به ترتیب در استان‌ای تهران با 820 نفر (769 مرد و 51 زن)، اصفهان با 224 نفر (210 مرد و 14 زن)، فارس با 185 نفر (178 مرد و 7 زن) و خراسان رضوی با 185 نفر (158 مرد و 27 زن) ثبت شده است.

همچنین استان‌های کهگیلویه و بویراحمد با دو فوتی، بوشهر و آذربایجان غربی هر کدام با 15 فوتی و خراسان جنوبی با 16 فوتی کمترین مرگ ناشی از مواد مخدر را در سال قبل داشتند. (همان)

مصرف شیشه گوی سبقت را از هروئین و کراک ربوده است.

قائم مقام ستاد مبارزه با مواد مخدردر سال 92 گفته است: بە سبب باورهای غلط کە شیشه اعتیادآور نیست و دسترسی آسان، شیشه دومین میزان مصرف مواد مخدر پس از تریاک را بە خود اختصاص داده است در حالیکه قبلاً هروئین و کراک پس از تریاک بیشترین مصرف را داشتند.

وی در مورد آمار مصرف ماده مخدر شیشه در بین معتادان اظهار داشته است: طبق آخرین مطالعه آماری در بین مصرف‌کنندگان مواد مخدر، شیشه دومین ماده مخدر مصرفی پس از تریاک است.

وی بیان داشته است: قبلاً بعد از تریاک، هروئین و کراک بیشترین میزان مصرف را بە خود اختصاص داده بود اما اکنون شیشه جایگزین این دو ماده مصرفی شده است.

وی در مورد افزایش میزان مصرف این ماده مخدر تصریح کرده است: دلایل روانی و باورهای غلط کە اشخاص فکر می‌کنند شیشه اعتیادآور نیست و تخدیر ندارد و همچنین دسترسی آسان بە این ماده مخدر سبب شده تا مصرف آن نسبت بە بقیه مواد بیشتر شود.

به گفته قائم مقام ستاد مبارزه با مواد مخدر قانون تازه برخورد با این ماده مخدر و شبکه‌های تولید آن عمر 1٫5 تا 2 ساله دارد و برائ برخورد با همه تولیدکنندگان کمی زمان لازم است.

وی در پاسخ بە اینکه چندین سال است کە آمار معتادان جامعه همواره عدد ثابتی اعلام می‌شود و آیا این آمار افزایش نیافته، گفته است: طی ماه اخیر براساس آماری کە برآورد کردیم 2٫65 درصد اشخاص جامعه اعتیاد دارند کە این رقم در بین سنین ۱۵ تا ۶۵ سال کشور برآورد شده است.

وی در مورد میزان معتادان تفننی و دائمی گفته است: براساس متدولوژی تازه، مصرف تفننی و دائمی با هم محاسبه شده است و طی سال های اخیر از سوی مسئولان مختلف و متولیان مبارزه با مواد مخدر میزان معتادان کشور بە طور ثابت بین 2میلیون تا 2 میلیون و 200هزار نفر گزارش شده است و این در حالی است کە شواهد رقمی بیش از این را نشان می‌دهد. (همان)

گردآورنده: س. شایسته، مدرس درس دوره کارشناسی رشته آسیب شناسی تحت عنوان روان شناسی اعتیاد

شامل مطالبی از منابع مطالعه شده و مطالب و توضیحات گردآورنده

تاریخ تنظیم: مردادماه 1392

منابع:

1- http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13920404000317

تاریخ انتشار4مرداد 92

2- http://www.bartarinha.ir/fa/news/46969

تاریخ انتشار: 13 فروردين 92

3- http://www.tabnak.ir/fa/news/328119

تاریخ انتشار: ۰4 تير 92

4-http://www.fardanews.com/fa/news/238711

تاریخ انتشار : 22 مرداد 92

5- www.momtaznews.com

تاریخ انتشار ۰9اردیبهشت92

19 ام بهمن 91

10 اسفند 91

22 اسفند 91

برگشت به صفحه قبل