به نام خدا
صفحات این مجموعه، با هدف ارائه و بازنشر دو اثر ادبی بوستان و گلستان سعدی ایجاد شده است و در محتوای آثار، توجه به موضوعات یا مفاهیم خاص و متمایز ، مورد نظر نبوده است.
باب پنجم در رضا
سرآغاز
حکایت: مرا در سپاهان یکی یار بود
حکایت تیرانداز اردبیلی
حکایت طبیب و کرد
حکایت: یکی روستایی سقط شد خرش
---------------1--------------
حکایت: شنیدم که دیناری از مفلسی
حکایت: فروکوفت پیری پسر را به چوب
حکایت مرد درویش و همسایهی توانگر
حکایت: یکی مرد درویش در خاک کیش
حکایت کرکس با زغن
-------------------2-----------------
حکایت: چه خوش گفت شاگرد منسوجباف
مثل: شتربچه با مادر خویش گفت:
گفتار اندر اخلاص و برکت آن و ریا و آفت آن
حکایت: شنیدم که نابالغی روزه داشت
حکایت: سیهکاری از نردبانی فتاد
-------------------3-----------------
باب ششم در قناعت
سرآغاز
حکایت: مرا حاجیی شانهی عاج داد
حکایت: یکی پرطمع پیش خوارزمشاه
حکایت: یکی را تب آمد ز صاحبدلان
حکایت در مذلت بسیار خوردن
---------------1--------------
حکایت: شکم صوفیی را زبون کرد و فرج
حکایت در عزت قناعت
حکایت: یکی را ز مردان روشنضمیر
حکایت: یکی نانخورش جز پیازی نداشت
حکایت: یکی گربه در خانهی زال بود
-------------------2-----------------
حکایت مرد کوتهنظر و زن عالیهمت
حکایت: شنیدم که صاحبدلی نیکمرد
حکایت: یکی سلطنتران صاحبشکوه
گفتار در صبر بر ناتوانی به امید بهی
حکایت در معنی آسانی پس از دشواری
----------------3------------------
باب هفتم در عالم تربیت
سرآغاز
گفتار اندر فضیلت خاموشی
حکایت سلطان تکش و حفظ اسرار
حکایت در معنی سلامت جاهل در خاموشی
حکایت: یکی ناسزا گفت در وقت جنگ
---------------1--------------
حکایت عضد و مرغان خوشآواز
حکایت: شنیدم که در بزم ترکان مست
حکایت: دو کس گرد دیدند و آشوب و جنگ
حکایت در فضیلت خاموشی و آفت بسیار سخنی
حکایت در خاصیت پردهپوشی و سلامت خاموشی
------------------2-------------
گفتار اندر غیبت و خللهایی که از وی صادر شود
حکایت: مرا در نظامیه ادرار بود
حکایت: کسی گفت حجاج، خونخوارهای است
حکایت: شنیدم که از پارسایان، یکی
حکایت روزه در حال طفولیت
---------------3--------------
حکایت: طریقتشناسان ثابتقدم
گفتار اندر کسانی که غیبت ایشان روا باشد
حکایت دزد و سیستانی
حکایت اندر نکوهش غمازی و مذلت غمازان
حکایت فریدون و وزیر و غماز
----------------4--------------
گفتار اندر پرورش زنان و ذکر صلاح و فساد ایشان
حکایت: جوانی ز ناسازگاری جفت
گفتار اندر پروردن فرزندان
حکایت: شبی دعوتی بود در کوی من
گفتار اندر پرهیز کردن از صحبت احداث
---------------5--------------
حکایت: در این شهر باری به سمعم رسید
حکایت درویش صاحبنظر و بقراط حکیم
گفتار اندر سلامت گوشهنشینی و صبر بر ایذاء خلق
حکایت: چوانی هنرمند فرزانه بود
----------------------6---------------
باب هشتم در شکر بر عافیت
سرآغاز
حکایت: جوانی سر از رأی مادر بتافت
گفتار اندر صنع باری عز اسمه در ترکیب خلقت انسان
حکایت اندر معنی شکر منعم
گفتار اندر گزاردن شکر نعمتها
---------------1--------------
گفتار اندر بخشایش بر ناتوانان و شکر نعمت حق در توانایی
حکایت سلطان طغرل و هندوی پاسبان
حکایت: یکی را عسس دست بربسته بود
حکایت: برهنهتنی یکدرم وام کرد
حکایت: یکی کرد بر پارسایی گذر
-----------------2-----------------
حکایت: ز ره بازپسماندهای میگریست
حکایت: فقیهی بر افتادهمستی گذشت
نظر در اسباب وجود عالم
در سابقهی حکم ازل و توفیق خیر
حکایت سفر هندوستان و ضلالت بتپرستان
-------------------3-----------------
باب نهم در توبه و راه صواب
سرآغاز
حکایت پیرمرد و تحسر او بر روزگار جوانی
حکایت: کهنسالی آمد به نزد طبیب
گفتار اندر غنیمت شمردن جوانی پیش از پیری
حکایت در معنی ادراک پیش از فوت
---------------1--------------
حکایت: قضا، زنده ای را رگ جان برید
حکایت در معنی بیداری از خواب غفلت
حکایت: یکی پارساسیرت حقپرست
حکایت عداوت در میان دو شخص
حکایت: شبی خفته بودم به عزم سفر
موعظه و تنبیه
------------------2-------------------
حکایت در عالم طفولیت
حکایت: یکی برد با پادشاهی ستیز
حکایت: یکی مال مردم به تلبیس خورد
حکایت: همی یادم آید ز عهد صغر
حکایت مست خرمنسوز
حکایت: یکی متفق بود بر منکری
---------------3--------------
حکایت زلیخا با یوسف (ع)
مثل: پلیدی کند گربه بر جای پاک
حکایت سفر حبشه
حکایت: یکی را به چوگان مه دامغان
حکایت: به صنعا درم طفلی اندرگذشت
-----------------4---------------
باب دهم در مناجات و ختم کتاب
سرآغاز
حکایت: سیهچردهای را کسی زشت خواند
حکایت بتپرست نیازمند
حکایت: شنیدم که مستی ز تاب نبید
---------------1--------------
بوستان سعدی
سرآغاز
فی نعت سید المرسلین علیهالصلوة والسلام
در سبب نظم کتاب
ابوبکر بن سعد بن زنگی
محمد بن سعد بن ابوبکر
حکایت: حکایت کنند از بزرگان دین
---------------1--------------
باب اول در عدل و تدبیر و رای
سرآغاز
حکایت در تدبیر و تأخیر در سیاست
گفتار اندر بخشایش بر ضعیفان
در معنی شفقت بر حال رعیت
---------------1--------------
حکایت در شناختن دوست و دشمن را
هم در این معنی
حکایت در معنی شفقت
حکایت اتابک تکله
حکایت ملک روم با دانشمند
------------2-------------
حکایت مرزبان ستمگار با زاهد
گفتار اندر نگهداشتن خاطر درویشان
حکایت در معنی رحمت با ناتوانان در حال توانایی
حکایت: شبی دود خلق آتشی برفروخت
اندر معنی عدل و ظلم و ثمرهی آن
---------------3--------------
حکایت برادران ظالم و عادل و عاقبت ایشان
صفت جمعیت اوقات درویشان راضی
حکایت عابد و استخوان پوسیده
گفتار اندر نکوکاری و بدکاری و عاقبت آنها
حکایت شحنه مردم آزار
-----------4---------------
حکایت حجاج یوسف
در نواخت رعیت و رحمت بر افتادگان
حکایت در این معنی
گفتار اندر بیوفائی دنیا
در تغیر روزگار و انتقال مملکت
---------------5--------------
حکایت قزلارسلان با دانشمند
حکایت: چو الپارسلان جان به جانبخش داد
حکایت پادشاه غور با روستایی
حکایت زورآزمای تنگدست
حکایت در معنی خاموشی از نصیحت کسی که پند نپذیرد
--------------6---------------
گفتار اندر رأی و تدبیر ملک و لشکرکشی
گفتار اندر نواخت لشکریان در حالت امن
گفتار اندر تقویت مردان کارآزموده
گفتار اندر دلداری هنرمندان
گفتار اندر حذر کردن از دشمنان
---------------7--------------
گفتار اندر دفع دشمن به رأی و تدبیر
گفتار اندر ملاطفت با دشمن از روی عاقبتاندیشی
گفتار اندر حذر از دشمنی که در طاعت آید
گفتار اندر پوشیدن راز خویش
-----------------8--------------------
باب دوم در احسان
سرآغاز
گفتار اندر نواخت ضعیفان
حکایت ابراهیم علیهالسلام
گفتار اندر احسان با نیک و بد
حکایت عابد با شوخ دیده
---------------1--------------
حکایت ممسک و فرزند ناخلف
حکایت: بزارید وقتی زنی پیش شوی
حکایت: شنیدم که پیری به راه حجاز
حکایت: به سرهنگ سلطان چنین گفت زن
حکایت کرم مردان صاحب دل
------------------2-----------------
حکایت: یکی در بیابان سگی تشنه یافت
گفتار اندر گردش روزگار
حکایت در معنی رحمت بر ضعیفان و اندیشه در عاقبت
حکایت: یکی سیرت نیکمردان شنو
گفتار اندر ثمره جوانمردی
---------------3--------------
حکایت در معنی صید کردن دلها به احسان
حکایت درویش با روباه
حکایت: شنیدم که مردی است پاکیزهبوم
حکایت حاتم طائی و صفت جوانمردی او
حکایت در آزمودن پادشاه یمن حاتم را به آزادمردی
---------------------4---------------------
حکایت دختر حاتم در روزگار پیغمبر (ص)
حکایت حاتم طائی
حکایت: یکی را خری در گل افتاده بود
حکایت: شنیدم که مغروری از کبر، مست
حکایت: یکی را پسر گم شد از راحله
---------------5--------------
حکایت: ز تاج ملکزادهای در ملاخ
حکایت پدر بخیل و پسر لاابالی
حکایت در معنی ثمرات نکوکاری در آخرت
حکایت: شنیدم که مردی غم خانه خورد
----------------6-----------------
باب سوم در عشق و مستی و شور
سرآغاز
تقریر عشق مجازی و قوت آن
در محبت روحانی
حکایت در معنی تحمل محب صادق
حکایت در معنی اهل محبت
---------------1--------------
حکایت در معنی غلبه وجد و سلطنت عشق
حکایت در فدا شدن اهل محبت و غنیمت شمردن
حکایت صبر و ثبات روندگان
حکایت: شنیدم که پیری شبی زنده داشت
حکایت: یکی در نشابور دانی چه گفت
-------------------2-----------------
حکایت در صبر بر جفای آنکه از او صبر نتوان کرد
حکایت: طبیبی پریچهره در مرو بود
حکایت در معنی استیلای عشق بر عقل
حکایت در معنی عزت محبوب در نظر محب
حکایت مجنون و صدق محبت او
---------------3--------------
حکایت سلطان محمود و سیرت ایاز
حکایت: قضا را من و پیری از فاریاب
گفتار در معنی فنای موجودات در معرض وجود باری
حکایت دهقان در لشکر سلطان
حکایت: به شهری در از شام غوغا فتاد
------------------4------------------
حکایت صاحبنظر پارسا
گفتار اندر سماع اهل دل و تقریر حق و باطل آن
حکایت: شکرلب جوانی نی آموختی
حکایت پروانه و صدق محبت او
مخاطبه شمع و پروانه
----------------5-----------------
باب چهارم در تواضع
سرآغاز
حکایت در این معنی
حکایت در معنی نظر مردان در خود به حقارت
حکایت بایزید بسطامی
حکایت عیسی (ع) و عابد و ناپارسا
حکایت دانشمند
حکایت توبه کردن ملکزادهی گنجه
---------------1--------------
حکایت: شکرخندهای انگبین میفروخت
حکایت در معنی تواضع نیکمردان
حکایت در معنی عزت نفس مردان
حکایت خواجه نیکوکار و بنده نافرمان
حکایت معروف کرخی و مسافر رنجور
حکایت در معنی سفاهت نااهلان
حکایت: ملکصالح از پادشاهان شام
-------------------2----------------
حکایت در محرومی خویشتن ینان
حکایت: به خشم از ملک، بندهای سر بتافت
حکایت در معنی تواضع و نیازمندی
حکایت حاتم اصم
حکایت زاهد تبریزی
حکایت در معنی احتمال از دشمن از بهر دوست
حکایت لقمان حکیم
--------------------3---------------
حکایت جنید و سیرت او در تواضع
حکایت زاهد و بربطزن
حکایت صبر مردان بر جفا
حکایت امیرالمؤمنین علی (ع) و سیرت پاک او
حکایت: گدایی شنیدم که در تنگجای
حکایت: یکی خوبکردار خوشخوی بود
حکایت ذوالنون مصری
------------------4----------------