CHIM VIỆT  4

1 - Chiếc Đồng Hồ Vàng  ... Vũ Thanh Hoa      2 -Ngoại Tình .... Vũ Thanh Hóa      3- Chuyện Thằng Bo    4- Hàng Không Bán  .... Vũ Thanh Hoa     5 -Ký Ức Bất Nhã       6- Gai Thép     7- Đường Quê Ra Tỉnh  ...1.....    8- Chè Đậu Ván Cô Bốn T ...Xuân Sương     9-

8 - Chè Đậu Ván Cô Bốn T

Xuân Sương

Trong diễn từ nhận giải Văn hóa Phan Châu Trinh năm 2012, ông Nguyễn Sự có nói như sau về món chè đậu ván:

Một trong những món ăn được nhiều người ưa thích ở Hội An là món chè đậu ván của hai chị em nghèo, chỉ bán về đêm, khoảng từ chín, mười giờ, cho đến đúng khuya. Người chị gánh gánh chè nhẹ tênh từ trên đầu phố thong thả đi xuống, người em gánh cũng nhẹ tênh từ cuối phố thong thả đi lên, tới lúc gặp nhau thì chè vừa hết, và cánh cửa cuối cùng của những ngôi nhà cổ phố Hội cũng vừa khép lại.

Món này không phải chỉ một mình dân Hội An thích, mà nói chung dân miền Trung đều thích. Đây là một món có phần vương giả, cao kỳ, không thấy bán khắp nơi đại trà như chè đậu đen đậu đỏ, lại nấu nướng hẳn cũng chăm chút công phu và thực khách là dân thành phố.

Quảng Ngãi quê tôi, thẳng đường độc đạo hướng Đông tới thị trấn Thu Xà, cô Bốn T. mỗi xế chiều kẽo kẹt trên vai một gánh. Tuy rằng "gánh", nhưng người bán chè đậu ván coi cũng khuê các ra gì chớ không nghèo: cô luôn luôn bận bộ áo quần bà ba trắng, cổ đeo xâu chuỗi ngọc, tay còng chiếc vòng ngọc, ngón áp út bàn tay trái cũng lung linh nhẫn ngọc. Thanh tao nền nã cách gì. Cô cao ráo, bước đi khoan thai, chiếc đòn gánh nẩy uyển chuyển nhịp nhàng theo mỗi bước chân đủ để thấy cái duyên dáng của cô và gánh chè chớ không phải một gánh nặng của đời phải gay go vật vã. Hai cái nồi nhôm to, một bên đựng chè, bên kia nước rửa và chén muỗng. Nồi nước rửa của cô không chút gợn nhơ, có cái vá chớ không vục chén khách vừa ăn vào múc nước. Trông mọi thứ tinh tươm sáng sủa. Chén là chén kiểu của Tàu điệu đàng con cá màu xanh biển đang quẫy đuôi để chẳng bơi tới đâu cả nên không vết nứt, nồi nhôm tịnh không chút cáu ghét hay có màu xin xỉn dính da. Chè nào chủ ấy. Vì cô độc thân nên ai ai cũng âu yếm gọi bằng Cô, thân tình trang trọng. Và cô ít lời, chỉ mim mỉm hiền lành. Mình đón giờ cô đi ngang và cô ghé lại. Cứ mỗi lần cái vá nhôm đặt nhẹ nhàng giữa lòng nồi nước trong trẻo có màu vàng nhạt tươi tắn sóng sánh mặt trời, là mắt môi người ăn đã hấp háy nhấp nhổm rồi. Cô cẩn trọng đưa cái vá vào đám đậu e ấp ẩn mình dưới nước chỉ vừa đủ cho một số hạt lọt vào, tuyệt đối không khoắng, không quấy động, nên khi kéo vá lên, mặt nước nồi chè vẫn an nhiên không chút nhíu mày. Rồi cô âu yếm đổ vào chén như mớm cơm cho con mọn. Rồi cô đặt khẽ cái muỗng sứ vào. Phải là muỗng sứ mới xứng đáng chạm da chạm thịt đậu ván thơm tho. Rồi cô đưa chén chè cho mình, thong thả dịu dàng. Chẳng biết nếu chẳng may trong khi cô múc hay đưa chén chè, bỗng dưng có chuyện gì bất trắc xảy ra thì thái độ cô ra sao, nhưng rõ ràng là bình thường thì đối với cô, dù đã trải qua nạn đói Ất Dậu hay chạy loạn trong cuộc chiến tranh chống thực dân Pháp, chẳng có gì hấp tấp, chẳng có gì đáng phải để tâm hơn là cái chén tuy mang tiếng dân giã là chè nhưng cao kỳ trong môn ẩm thực. Bưng trên tay chén chè đậu ván tựa chén nước Cam Lồ quý hoá, mùi thơm tao nhã kín đáo của nó khơi gợi trong ta thứ tình yêu thuần khiết đoan trang nhất. Không ai có thể vừa ăn chè đậu ván cô Bốn T. vừa nói chuyện hụi hè, bán buôn, hay ngồi lê đôi mách, hoặc giận dữ người nọ kẻ kia. Cửa sổ linh hồn ta sẽ khép hờ dõi theo con đường hạt đậu thư thả bước đi hoặc mở rộng từ bi chớ không thể nào nguýt háy dèm xiểm hoặc sòng sọc gươm đao. Như thể đó là thứ chén thần nhiệm mầu thanh lọc những cặn bã đời thường, nó giúp người ta nhìn lên thanh cao, thoát tục.

Chiều, cô Bốn T. quãy gánh về, thênh thang. Nếu kéo thời Thu Xà xa lắc của tôi về Hội An phố cổ bây giờ của ông Nguyễn Sự, thì vào giờ đó hai chị em ở Hội An chưa bắt đầu đi bán, dám còn ngồi canh bếp lửa riu riu, và cũng khác là khi về thì gánh cô Bốn mới nhẹ tênh. (Mà lạ, là Bốn, sao không thấy cô có chị có em? Hay là có mà hồi đó còn nhỏ quá, tôi chỉ nhìn thấy cô với nồi đậu ván?). Và chắc ông Sự cũng lãng mạn thi vị hoá khi nói tới lúc gặp nhau thì chè vừa hết, và cánh cửa cuối cùng của những ngôi nhà cổ phố Hội cũng vừa khép lại. Thật là một hình ảnh nên thơ dịu dàng, như hư huyễn. Chớ bữa nào lỡ gió mưa bất chợt nhà nhà đóng cửa sớm, hay bỗng nhiên bàn dân thiên hạ hứng chí muốn "làm tới bến" một bữa chè, hay du khách cắc cớ muốn nếm mùi ngòn ngọt của dân phố cổ...? Nhưng ông ấy muốn vậy thì chúng ta cũng vui như vậy, bởi rõ ràng hai gánh chè trong đêm là một bức tranh động trong cái tĩnh, nghèo trong cái quý, buồn buồn trong cái u mặc ban đêm và duyên dáng trong cái dung dị ngày thường, đã đóng góp vào nền văn hoá khả ái Hội An.

Chè đậu ván của hai bà đặc sắc ở chỗ nước thì trong veo không chút gợn mà ngọt thanh và dịu, còn các hạt đậu thì mịn bâng mà lại còn nguyên, không hề vỡ, thậm chí một vết rạn nứt nhỏ cũng không. Bỏ vào miệng cứ thế mà tan ra lúc nào không hay nên tưởng cứ còn đó mãi trên lưỡi…

Tuy rằng tôi không chắc chè cô Bốn T. có được trọn vẹn thậm chí một vết rạn nứt nhỏ cũng không hay không, nhưng chắc chắn cái vị thơm sang cả của đậu ván hai vùng hẳn là giống nhau, và cách nấu công phu với tất cả cái tâm cũng y hệt. Với chè đậu ván kiểu này ta không thể dùng tiếng tự nhiên mà dung tục gọi là ăn được, vì ăn thì phải có hành động nhai. Mà chè đậu ván Hội An hay Thu Xà không cần nhai, vậy thì không phải ăn rồi. Cũng không thể dùng từ uống bởi nó nằm chung có cái có nước hẳn hoi. Nhớ câu khôn ăn cái dại ăn nước, chè đậu ván thì ăn riêng rẻ một trong hai đều khôn và đều dại cả. Có lẽ chỉ một tiếng nên dùng là thưởng thức. Ta nhẩn nha, cảm nhận hương thơm vị ngọt, mà theo ông Sự là do kết hợp giữa loại đường mía quê mùa hạng bét quấn rơm với đường phèn sang trọng, đã tạo nên bí quyết. Chẳng biết cô Bốn T. pha chế có cùng công thức đó hay không, nhưng vị ngọt thanh và hương đậm đà thoang thoảng thì chắc Thu Xà và Hội An cùng một... nỗi niềm. Hạt đậu ván màu vàng sáng sủa nằm trong chén, dưới lớp nước trong veo cái ngoe xinh xinh ẻo lả ở đầu nó vẫn còn, kiêu hãnh thơ ngây ngóng lên, như vòi vĩnh cái nhìn thán phục của con người: có thấy là ngần ấy khói lửa kinh qua mà em vẫn còn trinh trắng vẹn toàn không? Và sau khi phần nước đã thấm vào miệng, ta âu yếm đảo nhẹ đầu lưỡi đưa hạt đậu lên vòm họng, cuộc đời đậu ván lặng lẽ chấm dứt ở đó trong tình yêu đằm thắm ngọt ngào. Cho nên chè cô Bốn cũng khác ở chỗ là không phải Bỏ vào miệng cứ thế mà tan ra lúc nào không hay nên tưởng cứ còn đó mãi trên lưỡi... Dẫu gì, chè đậu ván hai vùng đều không phải là ăn, không phải là uống, mà là thưởng thức. Vậy mà lạ, món này lại chẳng nghe nằm trong danh sách dông dài của ngự thiện. (Hoặc là có, nhưng mình làm gì đụng được đến ngự thiện mà biết có hay không!).

Bây giờ ít thấy chè đậu ván nước, thường là chè đậu ván với bột sền sệt, nước cốt dừa đè lên, thô thiển, phàm tục. Không còn vẻ thanh tao phải nâng niu, không còn cái vị nhu nhã phải trầm ngâm thưởng thức, người bán người ăn cứ thẳng tay múc xới, nhai nhai nuốt nuốt và nói chuyện tào lao nhảm nhí hay phùng mang cãi cọ. Thảng hoặc có đậu ván nước thì cứ còn chút vấn vương sường sượng, và ăn uống lạnh lùng với đá bào đá cục nhận vào, quấy như trộn xi măng đúc bê tông, hạt đậu tan tác đời hoa chẳng còn... trung trinh tiết liệt chút nào nữa. Vô tình người ta kéo đậu ván xuống cùng hàng với các thứ đậu bá tánh khác, đúng nghĩa là ăn chè chỉ vì thích ngọt.

Mà thôi, thương quá ngày xưa thì dôi dỗi chút vậy mà, chớ thời nào của ấy. Hẳn bây giờ chẳng ai chịu khó canh lửa rỉ rả cả ngày để giữ nồi chè đừng sôi sục cho hạt đậu không bị thăng trầm điên đảo. Một cục hoá chất bằng viên kẹo con con là cả chục cái giò heo to tướng còn rục rã trong vòng mươi lăm phút huống chi hạt đậu ván mong manh. Tiện lợi trăm bề. Và giữa phố phường rộn ràng inh ỏi không còn thanh lịch nữa, hẳn gánh chè nhún nhẩy trên vai người phụ nữ là một hình ảnh ngô nghê không hợp cảnh. Vả chăng còn mấy ai có thời gian hay thú tao nhã vừa thưởng thức một món gì vừa có tâm hồn hướng thượng?

Cho nên thật mừng cho Hội An còn giữ được nét độc đáo đáng yêu. Cũng là đậu ván, nhưng chè đậu ván... siêu phàm khác chè đậu ván phàm trần. Và, xin gửi đến cô Bốn T. của Thu Xà chúng tôi một cái xá dài tưởng niệm, từ lâu cô đã về hầu chư tiên với món chè tuyệt hảo của mình .

Xuân Sương

***

7 - Đường Quê Ra Tỉnh

1

Bé Trí mới được mười tuổi, nó rất thông minh, lanh lợi. Cả gia đình vui với tiếng cười, giọng nói ngây thơ, hồn nhiên, không chút vướng bận ưu phiền của nó. Sáng nay, nó thức dậy thật sớm, sửa soạn quần áo gọn gàng, đi tới đi lui, nói cười luôn miệng như con chim đang nhảy nhót líu lo trên cành. Thỉnh thoảng nó liếc nhìn cái đồng hồ treo trên tường, rồi liếc nhìn ba mẹ nó ra vẻ sốt ruột. Nó sợ trể giờ lên đường đi cắm trại tám tuần với các bạn .Chương trình nầy, nó và tôi đã phải tranh đấu cả tuần, ba mẹ nó mới bằng lòng.

 Những đứa trẻ sinh ra và lớn lên ở các xứ văn minh, đầy đủ tiện nghi, đầy đủ vật chất như Mỹ và Canada, trong mùa hè, đi nghỉ mát, đi cắm trại cần thiết  như sự ăn uống của các đứa trẻ sống ở các nước nghèo. Bé Trí như con chim nhỏ bị nhốt trong lồng suốt mùa đông dài, nó mong được sổ lồng, được bay lượn trong bầu trời bao la, được tận hưởng cảnh vật thiên nhiên nơi miền rừng núi. Tôi mỉm cười vui lây với sự vui sướng hồn nhiên của tuổi trẻ, tuổi ngây thơ " cơm cha áo mẹ công thầy ". Cái tuổi mà tôi, tất cả mọi nguời đã đi qua và tất cả mọi người đều nuối tiếc.

 Dù tuổi trẻ của tôi không sung sướng, không đầy đủ vật chất như bé Trí cháu ngoại tôi bây giờ nhưng trái tim tôi chứa quá đầy tình yêu, yêu cha mẹ, yêu quê hương, yêu lũy tre làng, bên dòng suối mát, mội Thầy Thơ thơ mộng, yêu vườn cây ăn trái, ngọt, bùi, chua, chát, đầy đủ hương vị của quê hương. Riêng với cha mẹ, có biết bao kỷ niệm vui buồn, biết bao thương yêu, biết bao khó nhọc, biết bao công lao, làm sao kể hết công ơn của thầy mẹ tôi, hai đấng sanh thành đã suốt đời tận tụy vì đàn con của mình!.

 Thầy tôi, khi nhắc đến hai chữ nầy, lòng tôi buồn rười rượi,gợi lên hình ảnh người cha gương mẫu, hiền lành mà tôi luôn gọi là " thầy ". Tất cả anh em trong nhà đều gọi bằng ba cũng như các trẻ trong làng đều gọi cha của mình bằng ba hay tía, nhưng tôi thì gọi bằng thầy.  Có lẽ lúc tôi chào đời, cha tôi đang dạy học ở trường làng của tôi, nên tôi và bà con cả làng đều gọi là thầy. Thầy tôi mồ côi mẹ từ thuỡ lên ba, ông nội tôi tục huyền, có thêm một đàn con nheo nhóc. Sau giờ dạy học, thầy tôi lo ruộng rẫy phụ giúp nội tôi. Suốt cuộc đời, lúc nào thầy tôi cũng chịu khó, cần mẫn và lấy chữ " tín nghĩa " làm đầu.Thầy tôi không ham danh lợi bạc tiền, lúc nào cũng sẵn sàng giúp đỡ mọi người. Thầy tôi sống một cuộc đời đạm bạc cho đến khi ông nhắm mắt lìa đời. Cái kho tàng thầy tôi để lại cho tôi, cho cả các anh em tôi là tình yêu thương, lòng nhân ái và lối sống đạo đức " ở hiền gặp lành ". 

 Tôi sanh ra và lớn lên trong làng quê hẽo lánh, dòng máu, bộ óc non nớt của tôi đã được thầy tôi đào tạo. Tôi bước từng bước khó khăn từ quê ra tỉnh, từ một thằng bé đầu cạo trọc, không có một đôi dép mòn trên đôi chân nhỏ bé, lặn lội trên năm cây số đường dài, mỗi ngày hai buổi sáng đi chiều về, đi học ở trường tiểu học tỉnh lỵ.

 Trời còn lờ mờ sáng, tôi ôm cặp sách vở và một gói cơm ăn trưa, đứng chờ để đi theo các bà hàng rong gánh rau cải ra chợ tỉnh. Hôm nào các bà đi chợ trễ, tôi hồi hộp lo âu, vì khi qua hết các đường hẻo lánh, qua hết cái dốc Chín Xướng, dốc Chánh Thiện, dốc cầu Ông Đành là tôi phải chạy hết hơi để đến trường cho kịp giờ học.

 Tôi sợ nhứt mà cũng thích nhứt là cái dốc Chánh Thiện. Nó cao thoai thoải, khi lên dốc không mệt, vừa đi vừa ngắm cảnh. Đứng trên đầu dốc, tâm hồn thảnh thơi  mở rộng tận hưởng cảnh đồng ruộng bát ngát bao la, vào tháng mười một, lúa chín vàng cả một chơn trời, chan hoà với vài tia nắng vàng còn sót lại trong buổi chiều cuối thu. Buổi sáng bình minh, mặt trời vừa ló dạng, to và đỏ ửng toả ánh sáng lung linh, làn gió nhẹ lưót trên ngọn lúa non xanh mưót, tạo thành một làn sóng biển bao la trên cánh đồng mênh mông.

Con suối Giữa quanh co uốn khúc chạy dọc theo con đường, xuyên qua cánh đồng lúa phì nhiêu. Suối mang lại cho dân làng một nguồn nước trong xanh mát lịm, nuôi ruộng lúa xanh tươi, nuôi cây trái đơm bông kết nụ. Những hạt cát nhỏ li ti trông như những hạt kim cương, không biết từ đâu chảy theo dòng nước dưới dốc Chánh Thiện. Nơi đây con suối nở to ra và sâu, đầy cát. Dân làng thường đến đây lấy cát về xây nhà vì thế càng ngày nó càng sâu rộng, giống như một cái hồ nho nhỏ.

Dân làng cũng thường tới đoạn suối nầy để tắm rửa. Khách bộ hành cũng thường ghé đó nghỉ chân vào những buổi trưa chiều mùa hè nóng bức, rửa mặt ướt đẵm mồ hôi. Những bữa đi học về, tôi thưòng xuống bờ suối, nhẹ nhàng nhúng chân vào nước, ngồi thả hồn vào cõi xa xăm, tai lắng nghe tiếng suối róc rách chảy. Tiếng suối êm đềm không tha thiết u buồn như tiếng sáo của Trương Chi, không cao sang như tiếng dương cầm của nàng tiểu thơ đài các. 

Tiếng suối mộc mạc, hồn nhiên như tiếng reo vui, như tiếng cười khúc khích của những đứa trẻ trong làng quê . Êm ả thay, dòng nước mát!. Dịu dàng thay, tiếng suối miền quê tôi! Tâm hồn tôi cũng dịu mát êm đềm như con suối Giữa thân yêu, đã gắn liền với tôi suốt cuộc đời thơ ấu!

Trên đầu dốc Chánh Thiện, cạnh bên đường, trải dài một nghĩa trang của người Tàu, những nấm mồ, cái thấp cái cao, cái cũ cái mới, cảnh vật u buồn. Thương thay cái kiếp con người, dầu giàu sang, danh vọng, khi chết đi cũng bỏ xương ngoài cánh đồng, trơ trọi cô đơn! Những buổi chiều mưa phùn gió bấc, sấm sét rền vang, khi đi qua nơi nầy, tôi nín thở chạy như bay, không bao giờ dám nhìn lại cái nghĩa địa hoang vu đó.

 Cái dốc Ông Đành thì ác nghiệt hơn, nó cao vòi vọi lại quanh co rất khó đi, xe xuống dốc rất dễ bị tai nạn. Nhiều người đã chết nơi đây, thân nhân người chết  đã lập nhiều bàn thờ dưới gốc cây đa già ở cuối con dốc, hương khói nghi ngút thường xuyên. Người ta nói có nhiều oan hồn người chết chưa siêu thoát hay về phá phách nên dân làng đã cất lên ngôi chùa Đức Sơn ở trên đầu dốc. Ngôi chùa nhỏ đơn sơ nhưng không kém phần cổ kính trang nghiêm, chung quanh chùa có nhiều cây to bóng mát. Ngôi mộ lâu đời của nhà sư trụ trì đầu tiên, rêu phủ xanh rì, lỗ chỗ đốm trắng đốm đen trịnh trọng đứng trước cửa chùa như sẵn sàng mời đón khách khách thập phương thiện nam tín nữ đến cúng viếng.

 Những ngày lễ, ngày rằm tôi thường đi theo mẹ tôi lễ Phật. Có một lần mẹ tôi bịnh nặng, ba tôi phải chở lên chùa để trị bịnh. Tôi đã ở đó nuôi mẹ tôi mấy tuần lễ, tiếng chuông chùa ngân dài trong sáng sớm bình minh hay trong những buổi hoàng hôn nắng vừa tắt khiến cho lòng tôi thanh thản vô cùng. Hình ảnh đức Phật từ bi đã khắc sâu trong trái tim thơ dại của tôi từ thuỡ ấy.

 Có những buổi chiều đi học về, trời mưa tầm tã, áo quần ướt nhẹp, tôi giống như con chuột lột, gió lạnh buốt da.Trời vừa tối lại sấm sét liên hồi, do trí tưởng tượng trẻ con, bóng dáng con ma xõa tóc, con quỷ lưỡi dài hiện ra trước mặt tôi. Hồn phi phách tán, tôi chỉ còn nước chạy như điên. May thay gặp chiếc xe bò đang từ từ lăn bánh, tôi xin được quá giang một đoạn đường. Ôi! tôi vui sướng biết bao, niềm hạnh phúc đã đến với tôi, lâng lâng như tôi vừa lên được thiên đàng.

 Thiên đàng và địa ngục cách nhau chẳng xa, một buổi chiều, không biết hồn ma bóng quế nào đã theo phá tôi. Một bác chạy xe đạp xuống dốc, đường rộng thênh thang không chạy lại chạy đâm vào thằng nhỏ lang thang một mình trên đường vắng. Không biết vì nguyên do nào ông ta đã cùng chiếc xe đạp lủi vào tôi.

 Khi tỉnh dậy, tôi thấy mẹ đang xoa đầu tôi, nước mắt chảy dài xuống má, mẹ tôi nghẹn ngào vừa khóc vừa cười, ôm tôi vào lòng.

 2

Nguyễn Thanh Bạch

***

6 - Gai Thép

Chúng tôi yêu nhau suốt thời sinh viên. Ra trường, vì một hiểu lầm nhỏ, tôi bỏ người tôi yêu , lấy chồng. Thời gian trôi, tôi đã thành đàn bà. Sáng nay trên đừơng tới chợ, xe tôi bỗng "xì" như một tiếng thở dài. Tôi dắt xe vào căn nhà ven đừơng có tấm biển "VÁ ÉP HONDA,XE ĐẠP". Nào ngờ đó chính là nhà chàng. Phút gặp lại choáng váng. Chàng vẫn đẹp nhưng phong trần hơn xưa. Bàn tay kỹ sư sửa xe thô ráp, thơm thơm mùi nhựa vá, đưa những đừơng kéo sành sỏi trên miếng ruột xe đen đủi. Cái áo bảo hộ lao động bạc phếch, đứt nút, lộ đầy vẻ đàn ông quyến rũ... Buổi tối, đang ngồi coi " Hồng lâu mộng" với chồng, tôi "À" lên rồi nói: " Em phải đến nhà ngoại lấy thêm len rồi ngủ lại đấy với cái Thoa". Chồng tôi vẫn dán mắt vào ti-vi, bảo:" Nhớ mặc thêm áo. Mai về sớm gọi anh đi làm." Tôi cài lại nút áo pijama cho chồng rồi ra đi như một con trộm. Tôi núp bên gốc me xù xì gần cổng nhà chàng, đợi duyên may chàng có dịp ra phố. Phố chợ về đêm vắng tanh. Một gã say loạng choạng dừng xe, ném vào tôi hơi men:" Dù không em "...Rồi cũng đến lúc chàng bứơc ra. Dừơng như cảm đựơc ánh mắt tôi vuốt ve, chân chàng luống cuống. Tôi run rẩy rón rén bứơc theo. Tôi muốn khẽ kêu tên chàng nhưng lại muốn gần hơn nữa. Đến gần. Trời ơi! Tôi sững người : Chàng đang rải những chiếc đinh xuống đừơng! Những cái gai thép đâm thẳng lên trời, nhòe nhoẹt ánh trăng, ánh điện. 

 Vũ Thanh Hoa

***

5 - Ký Ức Bất Nhã

Suốt quãng đường đến bến tàu, chốc chốc chị lại mỉm cười. Từ khi li dị đến nay gần ba năm, có lẽ giờ chị mới gặp lại cảm giác hạnh phúc. Người đàn ông chị đón là người yêu đầu tiên thuở Đại học. Người đã ngọt ngào, đắm say bước vào cuộc đời con gái của chị. Tuổi trẻ, chỉ vì chút tự ái nho nhỏ, họ đã chia tay. Chị lấy chồng, anh lấy vợ. Nay anh có dịp đi công tác qua thành phố quê hương chị và ghé thăm chị.

Dù đã 15 năm trôi qua, chị vẫn nhận ngay ra anh. Anh hơi mập nhưng vẫn rất đẹp trai. "Em còn đẹp hơn xưa đấy!" Anh cũng đắm đuối nhìn chị.Họ dạo bước trên công viên cạnh biển. Gió mơn man tóc và những tia nắng cuối chiều nhảy nhót trên vai áo. Rồi họ đón taxi và ngồi bên nhau. Anh nhè nhẹ nắm bàn tay chị, bàn tay chị im lặng nằm gọn trong tay anh nhưng đôi vai nhỏ thì run rẩy xúc động. Từng đôi trai gái chở nhau bằng xe máy vụt qua, chị thầm thì:

- Anh nhớ ngày xưa anh đã từng chở em bằng xe đạp suốt 120 cây số từ Sài gòn về nhà em không Thế mà về đến nơi, ăn cơm xong, mẹ em nhất quyết không cho ngủ nhờ nhỉ...

Anh bật cười:

- À, ừ. Ngày ấy điên thật!

Chị hơi sững. Anh bảo taxi ghé vào khách sạn sang nhất Thành phố biển. Anh đặt bàn ăn với đôi nến trắng, hoa hồng và rượu Sâmbanh. Họ dùng bữa tối, chuyện trò và cụng ly như trong xinê. Anh say, chị cũng bắt đầu say. Chiếc đầm đen cổ trễ khiến chị càng quyến rũ.

Anh dìu chị lên căn phòng hạng nhất, nơi có những rèm cửa lãng mạn và ánh sáng mờ ảo dìu dịu hắt từ chiếc chao đèn sang trọng. Anh ôm vòng eo thon thả của chị, chị gục đầu vào vai anh. Bỗng dưng mùi nước hoa sành điệu từ anh làm chị khựng lại, ký ức chợt ùa về mùi mồ hôi hăng hắc giữa trời nắng của anh khi gò lưng chở cô bạn gái 15 năm trước, mùi đàn ông quyến rũ...Bàn tay anh dịu dàng, thành thạo ve vuốt chị lại làm chị liên tưởng cũng bàn tay ấy ngày xưa run rẩy, lóng ngóng, vụng về...Khi anh cúi mái tóc chải óng mượt xuống chị, chiếc áo sơmi đắt tiền đang được anh cẩn thận mở từng chiếc cúc thì ký ức lại một lần nữa đưa chị về với mái tóc quăn quăn và cử chỉ nồng nhiệt cởi phăng chiếc áo phông bạc màu ngày nào của chàng sinh viên...Ký ức làm chị tỉnh hẳn rượu, chị thấy chân tay mình lạnh toát...

- Em xin lỗi nhưng em không thể...

Chị ngồi bật dậy, kéo lại váy.

- Có chuyện gì vậy Anh xúc phạm em chăng " Anh ngạc nhiên. Chị bối rối lắc đầu. Ký ức thật bất nhã.

- Em không còn yêu anh nữa! - Anh nói giận dỗi.

- Tha lỗi cho em- Chị rút bàn tay khỏi tay anh, nước mắt lăn trên má - Tình yêu vẫn nguyên vẹn nhưng là anh của ngày xưa...

Rồi chị chạy vội khỏi căn phòng khách sạn.

 Vũ Thanh Hoa

***

4 - Hàng Không Bán

Đứa bé nhấc điện thoại và quay sang hỏi anh trai: "Chúng mình nói gì với ba đây " Thằng anh nhắc: "Nói ba cho đi ăn kem, đi bơi, đi tàu lượn" Con em tròn mắt: "Nói ba mua siêu nhân nữa chứ " Hai đứa nhất trí . Ba đến. Xe hơi mới cáu cạnh dừng trước cổng khu chung cư cao cấp, áo lụa hồng trông thật trẻ và phong độ so với tuổi. Một phụ nữ ăn mặc rất model dắt xe tay ga ra, mặt che khẩu trang, ba đoán đó là mẹ.

Mẹ thật, mẹ dừng lại, gật đầu chào ba nhã nhặn rồi hỏi:" Bao giờ trả chúng nó về bên này " Ba gật đầu chào lại, trả lời: "Có lẽ tối mai!" Mẹ nổ máy xe, kết thúc bằng câu tiếng Anh:" Ok. Bye!" Ba đưa hai đứa đi vòng quanh thành phố, ăn kem và bánh humbeger. Mỗi đứa vừa đi vừa tu hai lon Coca rồi rẽ vào quầy đồ chơi. Cơ man là đồ chơi. Hai anh em cứ tròn mắt rồi tít mắt lại. Hôm nay ba hào phóng quá, hai đứa thích gì mua nấy. Thằng anh vênh mặt nhìn một đứa bằng tuổi nó đang lăn ra khóc với bố mẹ vì không được mua con siêu nhân "cực xịn" như mình. 

Ba còn hứa cho hai đứa đi tắm hồ và tàu siêu tốc thì điện thoại chợt reo: "Alô! Anh Tư ơi, có hai sếp từ Bộ ghé vào đột xuất. Mọi người đang chờ anh cả rồi!" Giọng cậu trưởng phòng hối hả. Ba bấm ngay số điện thoại của mẹ đã mặc định trong máy: "Về nhà đón chúng nó. Tôi có việc đột xuất phải đi ngay đây!" "Cái gì vậy, sao ngang xương thế - Giọng mẹ rít lên trong điện thoại - Tôi nuôi chúng nó suốt mấy năm nay, cả tuần anh mới ghé một lần bảo đưa chúng nó đi chơi đến mai mới trả. Anh tưởng tôi là "osin" của anh mãi sao 

Tôi đang ở xa lắm không về đươc!" Nói rồi mẹ cúp máy. Hai đứa chỉ nghe điện thoại reo đã đoán được tình hình, chúng im lặng, không cười, không khóc. Ba bối rối và sốt ruột buông một câu chửi thề. " Ba gọi cho bà nội vậy " Thằng con gợi ý. Ba thở phào vội bấm máy. Bà nội đi vắng. Chỉ còn cô "osin" ở nhà. Thế là tốt rồi.

Ba đưa hai đứa vào tận phòng bếp nhà bà nội cùng một đống đồ chơi và bánh kẹo. Ba rút ví cho cô "osin" tờ 100 ngàn mới cứng. Cô "osin" lễ phép cám ơn và cất ngay vào túi áo. Xe ba lao vút đi, để lại làn khói trắng mờ mờ, con bé gái nhìn theo rơm rớm nước mắt. Thằng anh bảo con em : Mình rủ chị Bé (tên osin) chơi trò gì đi!" Con bé nín khóc nhoẻn cười. Chị Bé bảo: "Chơi trò bán hàng là vui nhất!" "Ok!" Hai đứa cùng gật đầu.

Chị Bé giả làm người bán hàng. Tiền giả vờ là mấy tờ lịch cũ. Thằng anh kiếm ở đâu ra lắm lịch, nhét đầy túi. Nó nói, giống hệt ba nó : "Này chị bán hàng, chị có đủ hàng bán không mới là quan trọng, bao nhiêu tiền tôi cũng mua!" Chị Bé nhiệt tình: "Thì đi coi hàng đi, có tiền thì gì cũng có!"

Rất galăng, thằng bé dắt con em đi một vòng ngó nghiêng "quầy hàng" của chị Bé và bảo: "Em thích mua gì, nói ngay, anh mua cho!" Con em ngúng nguẩy lắc đầu trước bất cứ món hàng nào chị Bé gợi ý. Thằng anh bắt đầu sốt ruột, mắng giống hệt ba: "Anh không có nhiều thời gian nhé. Anh phải về đi họp đây. Muốn mua gì nói ngay đi!" Con em nhìn anh rụt rè: "Hay bảo chị Bé làm thế nào để cho ba mẹ tí nữa về ăn cơm cùng, mình sẽ trả tiền " "Ok!" Thằng anh gật đầu, đoạn móc toàn bộ số "tiền" trong túi ra bảo chị Bé: "Tôi sẽ trả giá cao nhất nếu chị làm được điều này!" 

Chị Bé thộn mặt ra, nghĩ một lúc rồi nhe hàm răng vẩu ra cười bảo: "Tụi này ngốc ghê không. Đó đâu phải là món hàng, mà tiền tụi bây đưa là tiền giả bộ mà!".

Quý Thể

***

3 - Chuyện Thằng Bo

Tình trạng thằng Bo đáng ngại: Béo phì độ một và có triệu chứng trầm cảm! Học lớp 3 rồi nhưng ăn nói rất ngớ ngẩn. Cô giáo hỏi: "Bố em làm nghề gì " Bo trả lời: "Nghề sếp!" Cô cười: "Đó không phải là một nghề em ạ. Em thử nhớ lại xem mọi người xung quanh thường gọi bố em là gì " Bo nghĩ ngợi rồi đáp: "Gọi là... đại gia!". Cô giáo thở dài, kiên nhẫn: "Vậy mẹ em làm nghề gì nào " Bo ngần ngừ một chút rồi tự tin hơn: "Mẹ làm nghề... phu nhân!" Cô giáo lắc đầu. Bo cố cãi: "Ai cũng bảo thế mừ...!"

Bo học càng kém. Ở lỳ trong phòng. Không ăn cơm mà đòi ăn quà vặt, chỉ tiếp xúc với cô "osin". Bố mẹ lo lắng quá. Bố lên mạng tham khảo các ý kiến của các chuyên gia toàn cầu. Mẹ bỏ hẳn khóa học Thẩm mỹ để nhiều thời gian bên Bo hơn nhưng vẫn không ăn thua. Bo chỉ giao lưu mỗi cô "osin". Hôm nọ, bố mang ô tô đón ông nội đến ở hai ngày với gia đình nhỏ, mong ảnh hưởng chút gì đến thằng cháu đích tôn. Ông nội giải thích rất nhiều về đạo lý, về trách nhiệm và ý nghĩa của một bé trai ngoan với dòng họ. Ông nhấn mạnh: Bố cháu là người thành đạt, mẹ cháu là một phu nhân cao quý. Cháu phải trở nên một "người xứng đáng".

Nhưng xem ra "nước đổ đầu vịt". Bo ngồi như phỗng, ngáp vặt rồi lại nghĩ ra "mưu" đau bụng, khó thở... làm cả nhà nháo nhào lên, thế là... thoát! Chuyên gia tâm lý khuyên gia đình đừng ép cháu điều gì. Cứ để Bo thích gì làm nấy, thích ai thì để người ấy gần gũi và tỉ tê dần dần... Chỉ mỗi cô osin chăm sóc Bo từ 21 tháng tuổi đến giờ "trúng tuyển" thôi. Cả nhà bị "loại" hết. Căn phòng riêng của Bo nhìn vào ngỡ là một góc phim trường Hollywood: người Dơi, Người Nhện, Siêu nhân, chuột Mickey, vịt Donnal... hàng chục loại máy bay, xe hơi, tàu chiến điều khiển từ xa... bố mua từ khắp nơi trên thế giới nhưng nó chẳng đụng đến. Nó chống cằm nhìn từ cửa sổ xuống con đường đông đúc, mặt buồn rười rượi. Cô osin mang ly sữa để trước mặt. Bo chỉ buông một câu: "Không uống!". Nhớ lời bác sỹ tư vấn, cô osin nhỏ nhẹ: "Bo có muốn xuống phố chơi không " Bo đi theo osin vẻ miễn cưỡng nhưng không khó chịu.

Một tiếng sau, trở về, Bo có dấu hiệu dễ chịu hơn. Tối hôm sau, Bo bảo osin: "Xuống phố chơi mừ..." Bố mẹ xúc động quá. Lâu lắm rồi, cu cậu mới có chút biểu hiện muốn gì. Liên tục một tuần , Bo bắt đầu cởi mở hơn với mọi người, làm các bài tập ở nhà và... ăn cơm. Đợi Bo ngủ say, mẹ gọi cô osin ra thì thầm: "Mày đưa nó đi đâu thế " Cô osin cười cười: "Con đưa Bo đi vòng quanh phố rồi ghé vào xóm trọ của chúng con chơi tí..." Mẹ nhíu mày : Xóm trọ của dân nhập cư cực kỳ phức tạp, không khéo sinh ra đủ chuyện... Mẹ bàn: "Bo vui vẻ trở lại, có lẽ ngày mai bảo nó ở nhà, bố mẹ chở xe hơi ra khu Vui chơi giải trí lớn nhất thành phố ăn buffet!" Cô osin "dạ" rất lễ phép.

Tối hôm sau, thằng Bo hỏi cô osin: "Đi chưa " Cô osin nhìn mẹ cầu cứu. Mẹ dịu dàng giải thích. "Hu hu hu" thằng Bo lăn ra sàn nhà "Không đi Khu vui chơi đâu!" "Con muốn gì " Bố tái mặt vì giận. Mẹ thì thầm: "Đừng anh. Chuyên gia bảo..." Bố nhớ ra, dịu giọng: "Thôi được. Hoãn chuyến đi Khu vui chơi".

Bo nín khóc. Cô osin lại tung tăng dắt Bo xuống phố. Mẹ đưa mắt. Bố gật đầu. Thay bộ đồ bình dân, bố bí mật bám theo. Đi qua con đường đông. Rẽ trái vào một con đường nhỏ rồi lại rẽ phải vào một ngõ hẹp xập xệ và đông vui của dân lao động, bố thấy hai cô cháu đi chậm lại rồi dừng trước một xe hủ tiếu gõ. "Ôi dào, thằng khỉ, tưởng gì!" Bố thở phào, cười. Một thằng bé cỡ tuổi Bo, có lẽ là con của người bán hủ tiếu ra đón tiếp Bo rất thân thiết. Hai thằng kín đáo vào bụi cây ven đường, Bo cởi ngay bộ đồ "xịn" đổi bộ đồ cháo lòng của thằng kia vẻ rất thành thạo. Thằng kia ngồi nghỉ ngơi trên ghế cùng cô osin, chuyện trò rặc tiếng địa phương nghe rất rôm rả. Còn Bo, ánh mắt long lanh, hoan hỉ, vừa cầm đoạn tre gõ "cắc cắc cắc" rất hứng thú vừa chạy qua chạy lại bưng bê mấy tô hủ tiếu cho đám khách hỗn độn xung quanh. Bố còn nghe rõ cô osin ngưng nói chuyện, quay lại dặn Bo rất "trách nhiệm": "Tranh thủ gõ và bưng bê đi nghe con. Chỉ được làm một tiếng là phải về rồi!"

***

2 - Ngoại Tinh

Lê Trần là một đại gia thành đạt bậc nhất tỉnh T. Ông cưới hoa hậu tỉnh T. làm vợ. Đám cưới hơn cả giấc mơ của những cô gái trẻ. Một năm sau ông phát hiện người vợ xinh đẹp ngoại tình với một nam người mẫu, ông lập tức li hôn.

Ba năm sau, Lê Trần cưới nữ doanh nhân giàu có và cũng thành đạt nổi tiếng. Sống với nhau được vài năm thì ông phát hiện vợ ngoại tình với chính người lái xe riêng hàng ngày vẫn đưa đón nàng. Sau cuộc tranh luận, họ thống nhất li hôn.

Năm năm sau, Lê Trần cưới cô bé vừa tốt nghiệp phổ thông trung học, kém ông hơn hai chục tuổi, chưa một lần yêu. Một ngày, ông cay đắng phát hiện được cô bé ngoại tình với tay thầy dạy nhạc do chính ông tuyển chọn cho cô học vào thứ bảy mỗi tuần. Tức giận, ông viết cho đôi "gian phu dâm phụ" tấm ngân phiếu và bảo họ mau biến khỏi mắt ông.

Mười năm sau, Lê Trần cưới một cô gái vừa trẻ, vừa đẹp còn rất giàu có. Cả tỉnh T. xôn xao, một số người ngạc nhiên, một số cười tủm, một số bảo nhau: "Cứ để rồi xem sao!".

Với tuổi tác và bề dày kinh nghiệm, Lê Trần bây giờ đầy đủ bản lĩnh để giữ vợ. Ông kiểm soát mọi đường đi nước bước của nàng. Được hơn hai năm thì Lê Trần bắt đầu thấy có "hiện tượng khả nghi". Đó là một gã trẻ tuổi tên Tuấn, làm cùng công ty với nàng. Hai người thường xuyên đi công tác, ăn trưa , uống cà phê rất thân mật. Ông bảo vợ: "Chỉ cần em thú thật, anh sẽ tha thứ, anh đã quá mệt mỏi với các cuộc li hôn rồi." Nàng một mực chối cãi. Lê Trần ngẫm ngợi: "Hơn hai mươi năm trước khi mình trai trẻ, người vợ đầu còn phản bội dễ dàng đến thế thì bây giờ làm sao tin được lũ đàn bà!" Hai vợ chồng tranh cãi rất căng thẳng, cuối cùng là cuộc xô đẩy quyết liệt, vợ Lê Trần trượt chân ngã từ lầu hai xuống đất và qua đời.

Lê Trần ngồi bất động như pho tượng trong đám tang vợ. Khi mọi người về hết, ông vào phòng ngủ mở tủ quần áo của nàng. Mùi hương dịu dàng thân thuộc vẫn phảng phất làm ông ứa nước mắt, bỗng một cái bọc nhỏ rơi ra. Ông mở bọc thấy chiếc đầm ngủ màu đỏ tuyệt đẹp bên trong cuộn một lá thư đề gửi nàng. Lặng người, Lê Trần chậm rãi mở thư xem:

"Tôi đi khắp các cửa hàng tơ lụa trong thành phố mới tìm được cái váy ngủ này tặng em..." - Ông ngừng lại, thở hắt ra rồi run rẩy đọc tiếp - "Tôi nhớ có lần em nói là muốn có một bất ngờ nhỏ dành cho ông xã vào đêm sinh nhật tới, tôi thật sự ngưỡng mộ tình yêu bấy lâu em luôn dâng trọn cho chồng. Món quà nhỏ này thay lời chúc phúc cho hai người. Tuấn"

Ông khó nhọc quay lại nhìn khuôn mặt xinh đẹp của nàng lẩn khuất trong làn khói trắng rồi tất cả nhòa đi...

  Vũ Thanh Hoa

***

1 - Chiếc Đồng Hồ Vàng

Bố mẹ mất sớm, là anh cả của 6 đứa em nơi vùng quê nghèo nhất nước, Sinh lặn lội lên thị xã B. ở nhờ nhà ông Tuyên, ông chú họ xa bên mẹ . Vợ chồng ông Tuyên khá giả lại không có con nên thương yêu Sinh như con đẻ. Ban ngày Sinh phụ việc ở quán ăn của chú thím, tối đi học.

Một tối học về muộn, vợ chồng chú đã lên phòng nghỉ, Sinh thấy chiếc đồng hồ vàng rất xịn ông Tuyên thỉnh thoảng vẫn đeo để trên bàn. Không kìm mình được, Sinh giấu chiếc đồng hồ vào người rồi len lén ra phòng ngoài chùm chăn ngủ...Sáng sớm, Sinh đem chiếc đồng hồ ra cửa hàng bán được 3 triệu, gửi tiền về quê cho các em ăn học.

Mấy hôm sau, vợ chồng ông Tuyên mới phát hiện mất đồng hồ. Ông bà nghĩ chắc để quên ngoài quán, khách hàng lấy. Sinh nghe ông Tuyên bảo vợ:

- Tôi không chỉ tiếc giá trị cái đồng hồ mà tôi còn tiếc vì đó là vật kỷ niệm của ông thầy dạy nghề đã tặng tôi trước khi mất...

Ông Tuyên buồn bã suốt một thời gian. Sinh hối hận quá nhưng không thể thú nhận với chú thím.

Năm tháng trôi qua, Sinh đã học xong và ông Tuyên xin cho cậu vào làm việc ở một công ty kinh doanh đồ may mặc. Sáng dạ, cần cù nên chỉ thời gian ngắn, Sinh đã được ông chủ cho làm quản lý một đại lý nhỏ ở thành phố S. Đại lý ngày một phát đạt. Mấy năm sau, Sinh được đề bạt làm phó giám đốc công ty. Cậu đi xe hơi láng coóng, tay xách lap-top, tay nghe điện thoại di động, trông thật oai phong.

Rồi Sinh mở công ty riêng và trở thành một Tổng giám đốc nổi tiếng. Các em Sinh cũng đã chuyển lên thành phố, đứa lấy chồng, lấy vợ, đứa học đại học...

Một hôm đang ngồi dự tiệc với quan khách, Sinh nhận được điện thoại của bà Tuyên :

- Chú bệnh nặng lắm rồi, con nên về gặp chú...

Sinh vội lao ra cửa, trước bao cặp mắt ngạc nhiên của các vị khách quý. Trên đường lái xe về thị xã B., nước mắt rơi nhòe đôi mắt của ông Tổng giám đốc trẻ. Đến thị xã, trời đã sáng, Sinh không về ngay nhà chú mà lái xe đến cửa hàng đồng hồ ngày nào. Cửa hàng chưa mở, cậu nhẫn nại đứng bấm chuông. Một bà già to béo, nhăn nhúm như quả táo tàu, vừa mở cửa vừa làu bàu:

- Khiếp! Có chuyện gì mà cậu khủng bố cửa hàng chúng tôi sớm thế!

- Cô ơi...Cô có nhận ra cháu không 

Bà chủ tiệm nheo mắt nhìn, lắc đầu:

- Chịu. Tôi bây giờ quên nhiều lắm, hình như cậu là ông lớn...

- Cô ơi, cháu là thằng bé năm xưa đã mang chiếc đồng hồ vàng bán cho cô. Khi đó cô đã bảo là sao lại có cái đồng hồ đẹp chưa từng thấy bao giờ ấy...

Bà già ngẩn ra một lát rồi gật gù:

- À, nhớ rồi! Cho đến giờ tôi cũng chưa mua được cái đồng hồ nào đẹp hơn . Dạo ấy tôi trả cậu mấy triệu, tôi thấy cậu bán ngay nên rất mừng...

- Bây giờ còn không hả cô 

Bà già luồn tay vào túi áo, lấy ra một chùm chìa khóa, đi vào nhà trong, Sinh nghe tiếng bà mở cẩn thận ngăn tủ bí mật nào đó. Lúc sau bà mang ra cái hộp nhỏ màu xanh, trong đựng chiếc đồng hồ vàng còn mới nguyên, bảo:

- Nó đẹp quá nên tôi chẳng dám dùng, cất đi để xem ai trả giá thật hời mới để lại...

Run rẩy vì xúc động, Sinh vội hỏi bà chủ muốn để lại bao nhiêu, bà già hơi lúng túng rồi đưa ra một cái giá bà vừa nghĩ ra . Không chần chừ, Sinh rút ngay tiền trả.

Trên đường về, thỉnh thoảng Sinh lại liếc nhìn cái hộp xanh, thầm hứa với lòng mình sẽ thú thật tất cả với chú thím...

Sinh chạy vội vào phòng trong nơi chú Tuyên nằm. Chú bây giờ chỉ còn da bọc xương, không nói được nữa nhưng vẫn nhận ra đứa cháu yêu quý. Tia vui mừng hiện ra trong ánh nhìn của chú, Sinh nắm chặt tay chú rồi vội lấy ra chiếc hộp nhỏ, cậu vừa định mở lời thì thấy đôi mắt chú khép lại...chú đã đi về cõi vĩnh hằng...

Ngày nọ, người ta thấy một người đàn ông ăn mặc sang trọng, đi chiếc xe hơi đắt tiền, dừng trước ngôi mộ ông Tuyên, anh quỳ xuống , thầm thì gì đó khá lâu , sau đó lấy ra một cái hộp nhỏ màu xanh, rất nâng niu, anh châm lửa hóa. Chắc hẳn trong đó là một vật rất quý giá.

  Vũ Thanh Hoa