Onderzoekers van de Britse denktank New Economics Foundation stellen voor om de werkweek tot 21 uur in te korten. "Minder werken is geen bedreiging", zo menen ze, "maar een kans om de levenskwaliteit te verbeteren."
Ketterij lijkt het haast, het voorstel van de New Economics Foundation. Maar volgens de Britse denktank duwen een viertal krachten ons onvermijdelijk in de richting van een kortere werkweek.
1. De bankencrisis heeft onze ecconomie ontwricht en blijvende schade toegebracht.
2. Een deel van de samenleving gaat gebukt onder werkloosheid, een ander deel moet te veel en te vaak werken.
3. De overconsumptie moet dringend een halt toegeroepen worden.
4. Steeds meer mensen hebben behoefte aan een hogere levenskwaliteit, ook buiten het werk.
“Velen van ons leven om te werken, werken om geld te verdienen, en verdienen om te consumeren. En met ons consumptiegedrag verspillen we de natuurlijke hulpbronnen van de aarde”, zegt Anna Coote, co-auteur van het rapport. “Door minder tijd aan betaald werk te besteden kunnen we dit patroon doorbreken. We zouden meer tijd hebben om betere ouders te zijn, betere burgers, betere verzorgers en betere buren. En daarbij zouden we ook nog eens betere werknemers zijn: minder werken, maar wel meer gefocust, met meer energie en meer productie. Het is tijd om de macht over ons leven en werk terug te nemen en te werken aan een duurzame toekomst.”
Het ontslaan van personeel om geld te besparen betekent dat sommige worden belast met overwerk, zo zeggen de onderzoekers, terwijl anderen hun broodwinning verliezen en afhankelijk worden van een uitkering. Een vergaande polarisering op de arbeidsmarkt dus, en door de toenemende (betaalde) arbeidsuren, lijden de niet betaalde onderdelen van het leven daaronder: het gezin, vrijwilligerswerk, vrienden, de zorg voor anderen. En dat heeft weer hele kwalijke neveneffecten voor de samenleving, die harder wordt.
Het rapport onderzoekt daarom de mogelijkheid om de vijfdaagse werkweek - een overblijfsel van de industriële revolutie, zo wordt gesteld - te herzien.
De voordelen zijn legio:
- Een 21-urige werkweek zou kunnen helpen om betaalde arbeid eerlijker te verdelen over de beroepsbevolking en daarmee ziekte als gevolg van werkloosheid, te lange werktijden en te weinig controle over de tijd terug te dringen.
- Het zou het mogelijk maken om betaald en onbetaald werk gelijker te verdelen tussen vrouwen en mannen. Naarmate het werk eerlijker wordt verspreid, zal de inkomensongelijkheid afnemen, waardoor het brede scala van sociale problemen dat daaruit voortvloeit ook zal afnemen.
De onderzoekers beseffen ook dat er nog werk aan de winkel is vooraleer een 21 uren-week kan ingevoerd worden: werklozen moeten geactiveerd worden, er moeten specifieke opleidingsmogelijkheden aangeboden worden, overuren moeten ontmoedigd worden en lonen moeten onvermijdelijk meer gelijk worden.