Post date: Feb 19, 2016 12:00:00 PM
Sinds 21 januari kunnen alle Belgen ouder dan 18 jaar op mypension.be bekijken wanneer ze ten vroegste met pensioen kunnen gaan. Die berekening gebeurt op basis van de huidige regels die erop gericht zijn dat we langer werken.
De leeftijd waarop men ten vroegste met pensioen kan vertrekken, is afhankelijk van een minimale loopbaanduur. Zo kan iemand dit jaar met vervroegd pensioen vanaf de leeftijd van 62 jaar als hij of zij er een loopbaan van 40 jaar heeft opzitten.
Mensen met een gemengde loopbaan moeten opletten, want de vroegst mogelijke ingangsdatum van het pensioen is niet in alle pensioenstelsels (ambtenaar, werknemer of zelfstandige) dezelfde. Bovendien behandelen verschillende pensioendiensten de pensioenaanvraag van mensen met een gemengde loopbaan. Een pensioenaanvraag van een werknemer wordt behandeld door de Rijksdienst voor Pensioenen (RVP), die van een ambtenaar door de Pensioendienst voor de Overheidssector (PDOS) en die van een zelfstandige door het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ).
Ontnuchtering
Omdat de invulling van de minimale loopbaanduur varieert van stelsel tot stelsel, krijgt de Ombudsdienst Pensioenen regelmatig klachten van personen met een gemengde loopbaan die een koude douche hebben gekregen. Tony Van Der Steen, de Nederlandstalige Ombudsman voor de Pensioenen, geeft het voorbeeld van iemand die twintig jaar leerkracht (ambtenaar) is geweest en vervolgens als werknemer aan de slag is gegaan voor een bedrijf.
‘Voor het ambtenarenpensioen telt de studietijd mee bij de vaststelling van de minimale loopbaanduur. Dat is niet het geval voor het werknemerspensioen. Omdat leerkracht een zwaar beroep is, wordt op de jaren als leraar een verhogingscoëfficiënt toegepast. Zo is het denkbaar dat de voormalige leerkracht van de PDOS groen licht krijgt om op 62 jaar met pensioen te gaan. Vervolgens neemt hij ontslag bij de huidige werkgever. Daarna volgt de ontnuchtering, een brief van de RVP met de melding dat hij als werknemer pas op de leeftijd van 65 jaar met pensioen kan vertrekken’.
Nefast
Dat heeft een nefast financieel neveneffect. De jaren tot aan het werknemerspensioen (in dit voorbeeld de jaren tussen 62 en 65 jaar) moet de betrokkene overbruggen met een klein ambtenarenpensioen. Dat pensioen is niet volwaardig omdat hij maar twintig jaar als ambtenaar heeft gewerkt. Pas op de leeftijd van 65 jaar trekt hij ook een pensioen voor de jaren gepresteerd als werknemer. ‘Voor de betrokkene is het vaak niet meer mogelijk nog terug te komen op het ontslag bij de werkgever in de privésector. De werkgever is meestal al een procedure gestart om een vervanger te vinden’, zegt Van Der Steen.
Wie zijn loopbaan als ambtenaar begon, maar eindigde als zelfstandige, heeft zijn lot meer in eigen handen. De zelfstandige zal zijn zaak meestal niet verkopen vooraleer de diverse pensioenbeslissingen in de bus zijn gevallen.
De website Mypension.be biedt het voordeel dat ook mensen met een gemengde loopbaan kunnen nagaan wanneer ze ten vroegste in de verschillende stelsels met pensioen kunnen gaan.
Werk van lange adem
De pensioendiensten gaven ondertussen ook gehoor aan de vraag van de Ombudsman om de personen die hun pensioen aanvragen er tijdig op te wijzen dat er een verschil kan bestaan in de vroegst mogelijke pensioendatum. Voorts meldt de PDOS sinds begin dit jaar in de brief waarin de vroegst mogelijke pensioendatum wordt meegedeeld, dat die enkel geldt voor het ambtenarenpensioen en niet noodzakelijk voor de andere pensioenstelsels.
Een verdere harmonisering van de voorwaarden voor het vervroegd pensioen in de verschillende stelsels is een werk van lange adem. Het meetellen van de studietijd voor ambtenaren wordt geleidelijk afgeschaft sinds 1 januari en zal volledig verdwijnen vanaf 1 januari 2030. Die progressieve afbouw slaat voor alle duidelijkheid alleen op de loopbaanvoorwaarde voor de toegang tot het pensioen, niet op de pensioenberekening.