3. Energia motak

Energia mekanikoa. Simulazioa

Energia zinetikoa eta potentzialaren batura da.

• Energia zinetikoa, E_c

Mugitzen ari diren gorputzek duten energia mota da.

E_c = 1/2 · m · v²

Energia zinetikoa. Simulazioa

• Energia potentziala,E_p

Gorputzek beren posizioa dela eta duten energia mota da

E_p = m · g · h

Energia potentziala.Simulazioa

Energia elektrikoa

Elektrizitatez kargatutako partikulak (elektroiak) noranzko berean mugitzen direnean agertzen da. Karga horiek ordenan higitzen direnean, korronte elektrikoa sortzen da.

Energia elektromagnetikoa

Irrati- eta telebista-uhinek energia mota hau dute,mikrouhinek eta eguzki-erradiazio batzuk (esaterako, argia) ere dute.

Espazioan zehar heda daiteke, inolako ingurune materialen beharrik gabe, ez da garraioan zehar degradatzen (hau ez da gertatzen beste energia mota batzuekin).

Argiaren abiadura hutsean 300.000 km/s-koa da.

Energia kimikoa

Erreakzio kimikoetan sortzen den energia da. Elikagaiek, pila elektrikoek eta lehergailuek energia mota hori dute.

Energia nuklearra

Erreakzio nuklearretan agertzen da (atomoen nukleoetan gertatzen dira).

Bi motatakoak dira erreakzio nuklearrak:

• FISIOA:Nukleo atomiko bat (uranioa,U) bi zati arinagotan edo gehiagotan hausten da, eta energia kantitate handia askatzen da. Erreakzio mota hau zentral nuklearretan erabiltzen da, energia elektrikoa lortzeko.
• FUSIOA: Atomo arinen nukleoak (hidrogenoa,H) elkartzen dira eta nukleo astunago bat osatzen dute, eta energia kantitate handia ere askatzen da. Erreakzio mota hau Eguzkian eta gainerako izarretan gertatzen da

Bero-energía

Energia mota hau gorputz batetik tenperatura desberdina duen beste batera transferitzen da. Konposatuak osatzen dituzten atomoen eta molekulen higidurek eragiten dute.

Energia-igarotze horri beroa esaten diogu.

Energia motak