Viae

Introdución

Os perigos da navegación marítima levaron aos romanos a construír unha rede de calzadas, un total de 90.000 kilómetros de viae, con punto de partida en Roma
unían cada rincón do Imperio, de norte (Escocia) a sur (norte África) e de oeste (Finisterrae) a leste (río Éufrates)

Finalidade

  • Primordialmente militar
    • avance das lexións do exército romano
    • autoridade nos territorios conquistados
    • defensa das fronteiras
  • Favoreceu tamén
    • o comercio: transporte de mercadorías
    • a romanización: transmisión da lingua e cultura romanas

Tipos

Viae publicae (rede principal)
  • A cargo do Estado.
  • Orixe militar Servizo postal do emperador
  • decretos, mensaxes Tráfico comercial
*Mapa de Europa segundo Estrabón. Fonte: Wikipedia
Viae vicinales (rede secundaria)

  • vicus: “núcleo de poboación”
  • A maioría das calzadas eran deste tipo
  • Comunicaban núcleos de poboación con cidades grandes
  • A cargo das autoridades locais
Viae privatae
  • unían as Villae coas viae vicinales et publicae ao cargo dos donos das Villae próximas

Construción

  • Deforestación: desbroce do terreo.
  • Explanación: aplanamento do chan e desmontes.
  • Delimitación da largura do firme mediante bordos.
  • Cimentación cunha capa de pedra en bruto (gremium, statumen)
  • Capas intermedias como arena ou grava (rudus, nucleus)
  • Capa de rodadura con laxas apisonadas con area (pavimentum, summa crusta)
  • Topógrafos romanos: orixe militar
  • Instrumentos de medida:
    • dioptra groma chorobates odómetro

Miliarios

  • Columnas colocadas no bordo da calzada
  • Marcaban as distancias en millas romanas (1.450 m) ata Roma ou a localidade máis próxima na via
  • A maioría levan inscricións co título completo do emperador, distancia, unidade militar, etc.
* Miliario e columna conmemorativa. Ponte Bibei. Imaxe de DivesGallaecia en Flickr

* Inscrición do miliario de Ponte Bibei. Imaxe de DivesGallaecia en Flickr

Mansiones

  • (sg. Mansio, onis) eran dependencias que, ademais de cambiar os cabalos, ofrecían a posibilidade de pasar a noite. Adoitábanse situar nos cruces das vías principais.
  • Moitas delas chegaron a converterse en cidades e recibiron o mesmo nome que tiñan cando eran unha mansio.
  • Na provincia de Ourense, no concello de Lobios, atópanse os restos da mansio Aquis Originis, situada á beira da Via Nova, onde podemos observar o hipocaustum (sistema de calefacción)
  • Cauponae: (sg. caupona) iguais ás mansiones, pero de baixa reputación, frecuentadas por ladróns e prostitutas.
  • Mutationes: (sg. mutatio) Antigas “estacións de servizo”, para cambiar cabalos, axustar rodas de carros, etc.
Aquis Originis
* Mansio de Aquis Originis. Lobios, Ourense. Imaxe de DivesGallaecia en Flickr

Fontes

  • Tabula Peutingeriana: mapa elaborado no s. III a.C. Podería ser copia dun mapa do Imperio de Agripa para o seu sogro Augusto (s.I d.C.). Representa o mundo coñecido na época.
  • Itinerario de Antonino: libro cunha listaxe de todas as vías, etapas e distancias. Inspírase na Tabula Peutingeriana e foi redactado baixo o reinado do emperador Caracalla (III d.C.).
  • Vasos de Vicarello (Vasos Apolinares): atopados no s. XIX, teñen gravados en varias columnas os albergues dende Roma a Cádiz.
Tabula
* Imaxe. Tabula Peutingeriana. Wikipedia.

Vasos de Vicarello
* Imaxe. Vasos de Vicarello. Wikipedia.


Comments