Het was stukken warmer vandaag. Omdat het hooguit in de schaduw vertoeven wordt, besloten we naar de stad Wroclaw te gaan. Onderweg bezochten we de ruïnes van het middeleeuwse Bolków Kasteel. De weg ernaartoe was al prachtig. Het uitzicht vanaf de toren magnifique. We wilden hier ergens koffie drinken, echter was de winkelstraat niet erg toegankelijk. Hopla door naar Strzegom, voor ons bekend van de paarden-eventing. Maar deze plaats was op papier niet erg uitnodigend, dus besloten we rechtstreeks door te rijden naar Wroclaw (Breslau). Dit gebied heeft een roerige geschiedenis.
Ooit onderdeel van het Poolse Koninkrijk, daarna nog al wat hertogen - afwisselend van Poolse, Duitse of Tsjechische komaf om vervolgens in handen te vallen van de Mongolen. Weer later werd het onderdeel van het Oostenrijks Habsburgse rijk om toch weer veroverd te worden door de Pruisen. In 1945 werden tijdens de Conferentie van Potsdam de grenzen van Polen naar het westen verschoven. Breslau werd Pools en omgedoopt tot Wrocław. De complete Duitse bevolking werd verdreven en vervangen door Polen, van wie velen afkomstig waren uit het voormalige Oost-Poolse gebied Lviv (nu Oekraïne).
De historische stad Wrocław is gebouwd op 12 verschillende eilanden in de rivier de Oder (Odra). Deze eilanden zijn met elkaar verbonden door meer dan honderd bruggen. Het is een levendige en schone stad. Weinig graffiti en nauwelijks Fatbikes! Wel heel veel elektrische steps. Die gaan ook hartstikke hard! We staan voor €10,- geparkeerd tot morgen, loop ochtend en naast een brede groenstrook met daarachter de Oder.
Hoewel het hartstikke warm is, besloten we tot een stadswandeling. We begonnen onze tocht bij Ostrów Tumski; het oudste deel van Wroclaw ofwel Kathedraaleiland. Hier staan de laat-romaanse St. Idzi kerk, die stamt uit het begin van de 13e eeuw, en de St. Martin kerk. Daarnaast zijn hier de overblijfselen te vinden van het prinselijke kasteel van de Silezische vorsten uit de 12e en 13e eeuw. We liepen langs de Botanische Tuin bij de Universiteit Biologie.
En weer over een brug richting de Markt. Her en der kwamen we kabouterbeeldjes (krasnale) tegen. Echt te leuk! Lazen we dat er in Wrocław meer dan 1000 kleine bronzen kabouterbeeldjes verspreid over de hele stad zijn. Het is ooit begonnen als ludiek symbool van een anti-communistische verzetsbeweging in de jaren '80. Tegenwoordig zijn ze uitgegroeid tot een populaire toeristische speurtocht door het centrum. Het eerste kabouterbeeldje is Papa Krasnal (Papa Dwerg). Dit bronzen beeldje werd in 2001 onthuld ter ere van de Pomarańczowa Alternatywa (Oranje Alternatief), een ludieke, anticommunistische verzetsbeweging uit de jaren 80 die de kabouter als symbool gebruikte. Zie voor dit prachtige en komische verhaal deze pagina.
Overigens hadden we al in 1969 in Nederland de Kabouterbeweging van Roel van Duijn die de kabouter zag als het ultieme symbool voor harmonie tussen mens en milieu. Het was een ludieke protestbeweging die zich verzette tegen de consumptiemaatschappij, milieuvervuiling en woningnood. In 1970 riepen de kabouters de 'Oranje Vrijstaat' uit. Dit was een alternatieve, denkbeeldige maatschappij binnen Nederland.
Als laatste van deze wandeling kwamen we op het machtig mooie marktplein met het prachtige Oude Stadhuis, een gotische architectonische parel die getuige is van de ontwikkeling van de stad door de eeuwen heen. De oorsprong gaat terug tot de 13e eeuw. Rondom deze Markt bevinden zich de vele mooie, kleurrijke historische panden (60) en de Opera van Wroclaw.
In de stad staan op meerdere plekken vochtsproeiers, heerlijk verkoelend. We zijn er meerdere keren doorheen gelopen. Liever dat mijn jurk van het koude water plakt dan van transpiratie!
Bij een echt Pools stadscafé (er zijn hier erg veel Duitse etablissementen) zijn we neergestreken. Eerst een dorstlessend Poolse tapbier en genieten van de mensen, de activiteiten etc op dit grote marktplein.
Daarna bestelde John - ik was even weg - twee Aperol Spritz en een heerlijke, uitgebreide nacho schotel. Ik ben daar dol op! Het was al 17.00 uur toen we terugliepen naar de camper. Hier begon net het Jazz evenement met het podium op het water. Er waren veel eet- en drink stalletjes en ook veel Dixie's. Overal zaten mensen op de trappen of op het gras. En iedereen die weer vertrok, nam z’n eigen rotzooi mee. Alles was prima georganiseerd. Om 22.00 uur was het schluss. Wij zaten de hele avond vanuit onze lekkere campingstoelen - en snoepend van onze overheerlijke aardbeien en kersen - dit alles te aanschouwen. Er waren meerdere grote schermen, waarop je het podium goed kon zien. We waren niet erg onder de indruk van de muziek, maar de ambiance was geweldig!
Het was nog steeds erg warm en veel koeler ging het niet worden. Ondanks dat en ondanks dat er hard werd gewerkt om alles weer af te breken, hebben we prima geslapen.
Zoals gewoonlijk een rustige start, daarna aan de overkant de Markthallen bezocht. Hier waren werkelijk prachtige nepboeketten voor huwelijk en overlijden te koop en ook voor thuis in de vaas! Gelukkig waren er ook heerlijk ruikende echte bloemen. Voor ons waren de olijven, verse aalbessen en frambozen onweerstaanbaar.
Toen hebben we nog door de oude “stadspromenade” (nu eerder een park) gewandeld, langs de silo met het Panorama of Raclawicka en genoten van deze relaxte, groene stad. Bij een Memorial lazen we: voor de 22.000 soldaten die in opdracht van Stalin begin 1940 met een nekschot waren omgebracht. Waren het niet de Duitsers, dan kwam de ellende wel van de Russen. Pffff, zo veel verschrikkelijks! De koffietenten op onze route waren nog dicht, maar vlakbij de camper was een koffie- en ijskar. Met echte barista koffie zaten we in de schaduw aan de Oder met uitzicht op de kathedraal Johannes den Doper.
We vertrokken met een beetje pijn in ons hart, maar de weersverwachtingen lopen op tot 39°/41° en dan kun je toch maar beter op een camping met schaduw en water zijn. En dus stonden we pardoes op een overvolle, volledig Poolse camping voor de hoofdprijs! Dit is zó niet ons ding, maar ja, we zien het maar als een paar dagen “vakantie”: lezen, computeren, zwemmen, wandelen en fietsen.
Met Tinus ging ik op verkenning uit. Het meer Jezioro Turawskie met strand is vlakbij. Tinus heeft lekker kunnen zwemmen en dat ben ik later ook gaan doen. Hoewel de Poolse schoolvakanties begonnen zijn en alle vakantiehuizen en campingplekken vollopen, is het best rustig en zijn er door bomen veel schaduwplekken op het strand.
Gisteravond hebben we nog een kleine fietstocht gemaakt langs het meer. Tinus rende vrolijk mee en snel ook!! Wat is die hond opgeknapt. Hij is duidelijk in zijn tweede jeugd. Je kunt niet rondom het meer. Bij de haven draaiden we om en gingen de andere kant langs. Hier zijn barretjes, maar gekoelde wijn of een koud biertje was er niet. Bij de laatste tent, een karaokebar, wel. Ook spraken de uitbater en zijn vrouw goed Duits! Zij vertelde dat het ‘s middags in de keuken 70° was! Niet te doen! Wij gingen op de houten/stenen afscheiding van het strand zitten. De muziek herkenden we wel, de karaokers hadden daarentegen bitter weinig talent! Het was een gezellige boel.
Op de camping zijn heel veel gezinnen, toch is het rustig. Er is een soort zwembad waar we vrolijke stemmetjes horen. Maar geen geschreeuw of zo. Ook kwam een medewerker van de camping vertellen dat er Pilatus werd gegeven en dat we mee mochten doen. Het was al begonnen, dus morgen misschien?
Na het ontbijt en de koffie zijn we aan de slag gegaan. John met de website en ik - tja moet ook gebeuren - met het ontdooien en schoonmaken van de koelkast.
Het is te warm om ook maar iets te doen. Dat hoeven we gelukkig ook niet. Ik besloot alsnog aan de slag te gaan met mijn werk voor Stayci.
Vlakbij is een waterkraan en iets verderop de douches.Tussendoor heb ik mij met een washandje in koud water steeds afgekoeld. Dat maakte bijna sissende geluiden. Ook ging ik meerdere keren met jurk aan douchen (helaas lauw). Het zwembad zat te vol en het meer was ook niet erg fris. Veel Jetski's scheurden over het water waardoor vermoedelijk groen, algen, modder e.d. naar de oppervlakte dreven.
Enfin, niet mopperen, straks verlangen we weer naar de warmte.
Wat mij bijzonder opviel, is hoe goed de kinderen zich gedragen en hoe rustig het is op deze super grote en overvolle camping. Nergens rotzooi, geen gekrijs of geblèr, toiletten hartstikke schoon. Ook het strandje is opgeruimd! Iedereen neemt zijn eigen zooi weer mee!
Inmiddels heb ik mijn volgende boek al bijna uit: De vroedvrouw van Auschwitz - Anne Stuart. We willen Auschwitz - Birkenau gaan bezoeken, maar niet bij deze tropische temperaturen.
Het enorme campingterrein is bijna verlaten. De kinderen hebben dan wel schoolvakanties, de ouders moeten kennelijk nog werken. We zijn dan ook op de bonnefooi naar onze volgende camperplaats gereden in Imielin vlakbij het grote meer Zbiornik Dziećkowice.
We hebben een fijne plek in de schaduw. Fietsen eraf en naar het meer. Hier blijken veel strandjes te zijn. Het water is helder en fris. Geen Jetski's of andere gemotoriseerde vaartuigen! We hebben genoten en Tinus ook. We hebben wat later op de middag een stuk langs het meer gefietst. Steeds zagen we kleine “privé” strandjes. Bij de één zitten jongelui, bij de ander een familie met kleine kinderen. Weer anderen zijn “vrij”. Het is hier echt een genot! Terug bij de camper hebben we buiten gegeten en het weer in de gaten gehouden. Er is hevige onweer met fikse windstoten voorspeld. Toen deze eraan kwam, hebben we alles opgeborgen en de fietsen veilig vastgezet. Het is een uurtje tekeer gegaan. Na afloop was het slechts een fractie koeler.
Lui, ja lui! Nog steeds! Wel heb ik een ticket gekocht voor donderdag aanstaande met rondleiding voor Auschwitz-Birkenau. John voelt er niet zoveel voor en honden zijn niet toegestaan. Donderdag belooft het qua temperatuur een stuk aangenamer te worden. Dus we blijven hier vandaag en rijden morgen richting Oswiecim (= Poolse naam van de plaats die door de Duitsers Auschwitz werd genoemd.). Dan kan ik lopend of op de fiets er naar toe.
Het blijft bloed verzengend heet! We hebben op deze zeer plezierige camping voor €14,- per nacht gestaan. Ik heb vaak koud gedoucht en dat is hier zo fijn, namelijk echt koud! Enfin, we zijn vertrokken naar het buitengebied van Oswiecim bij rivier Sola. Bij aankomst werden we verwelkomd door een ree. Zó schattig!
Hier zijn gratis plekken voor 7 campers. We zijn de enige. 400 meter verderop zijn betaalde wc’s. Om de rivier in te kunnen gaan, moeten we 1,5 km fietsen. We kunnen ook onder de brug direct langs de rivier staan. Echter bevinden wij ons volgens de voorspellingen in het episch centrum van zwaar onweer. Deze plek lijkt ons veiliger. En nu maar afwachten. Het werd geen 12 uur, geen 15 uur maar tenslotte tegen 18.00 uur dat het los ging. Nou ja, bliksem, gedonder en wat regen. We waren nog steeds in zwembroek/bikini om buiten te douchen. Maar het regende onvoldoende. We zijn daarna op de fiets de plaats ingegaan. Die stelt niet veel voor. Op een terras koffie gedronken en nagedacht hoe onze reis verder gaat.
Ik stapte op de fiets voor de geboekte rondleiding Auschwitz-Birkenau. Ik geloof niet dat ik hier moet beschrijven wat dit Museum inhoudt. Diepe indruk maakte op mij de vitrine vol met duizenden schoenen. Of die andere vol met haarkammen, weer een andere vol met koffers met daarop naam en adres genoteerd. Iets anders: we weten dat iedereen werd kaal geschoren, maar is ook bekend waar dat haar voor werd gebruikt? Het haar werd als grondstof verwerkt in de Duitse oorlogsindustrie. Het werd gereinigd en hiervan maakte men onder meer touw, vilt, vulling voor matrassen, sokken voor U-bootbemanningen en ontstekingsmechanismen voor bommen.
Een vitrine lag vol met gevlochten touw: haar dus van de geëxecuteerden. Na de bevrijding werd nog 7000 kilo haar gevonden, afkomstig van ongeveer 140.000 slachtoffers. Ik ga hier niet alle verschrikkingen beschrijven. De kampcommandant Rudolf Höss woonde met zijn vrouw en vijf kinderen direct naast het kamp. Na zijn proces en ter dood veroordeling werd hij opgehangen met zicht op zijn comfortabele huis aan de ene kant en de gaskamers aan de andere kant. Het moet voor zijn kinderen vreselijk zijn om naderhand te weten - eenmaal oud genoeg - waar hun fijne jeugd was en hoe wreed hun liefhebbende vader voor de gevangenen was.
De bij het Internationaal Monument voor de Slachtoffers van het Fascisme liggende 23 bronzen gedenkplaten zijn indrukwekkend. Gelegen tussen de gaskamers en tegenover de plek waar een arts bepaalde met een handbeweging of je fit genoeg was om te werken of dat je direct vergast zou worden. De platen vertegenwoordigen 23 verschillende talen, talen van de slachtoffers, waarin dezelfde tekst is gegraveerd. Je kunt alles over dit vernietigingskamp terug vinden op internet. Maar het met eigen ogen zien van de vreselijke leefomstandigheden is toch wel even een andere gewaarwording dan de films en documentaires.
John was met Tinus de plaats Oswiecim ingegaan. Verder weinig bijzonders. Na mijn terugkomst hebben we samen nog wat op het plein van Oswiecim gedronken. Morgen verlaten we weer deze fijne plek, waar twee keer per dag de ree even komt grazen. Zo lief !!!!