Solera is een proces voor het verouderen van vloeistoffen zoals wijn, bier, azijn en brandewijn, door fractioneel te mengen op een manier dat het eindproduct een mengsel van leeftijden is, waarbij de gemiddelde leeftijd geleidelijk toeneemt naarmate het proces vele jaren voortduurt. (Wikipedia)
Op deze pagina ga ik dieper in op de champagnehuizen die solera als productiemethode gebruiken. Voor een algemene inleiding zie Speciale Technieken. Op Allcaps.eu heb ik een lijst gemaakt met solera als thema, zie hier voor de lijst met capsules die gelinkt zijn aan dit thema.
Het artikel "Solera in de Champagne" schrijft "Het is moeilijk om een uitputtende lijst samen te stellen van wijnbouwers die een of meer cuvées in solera aanbieden, maar hier is een overzicht van de lijst:
Cuvée Substance van Anselme Selosse, een solera die begon in 1986 en vandaag de dag een referentie is.
Cuvée Petraea van Francis Boulard, een cuvée die helaas voor meerdere jaren zal verdwijnen omdat Francis en zijn dochter Delphine besloten om de productie over te schakelen naar het biologische label. Ze zijn daarom een nieuwe solera gestart die pas over enkele jaren op de markt zal komen.
Reflet d'Antan van Bérèche et Fils, een solera gestart in 1990 (...).
Cuvée Laetitia van champagne H. Billiot Fils, een solera gestart in 1983 met een blend van voornamelijk Chardonnay, aangevuld met Pinot Noir.
Ook Ratafia van Henri Giraud wordt gemaakt volgens deze methode, die bijzonder geschikt is voor dit type alcohol."
Deze en andere worden verder in detail besproken, beginnend met de oudste (?) of toch de referentie (!) en nadien in alfabetische volgorde.
Voor meer info, zie ook volgende artikels:
De New York Times schrijft in het artikel "Champagne terug naar de aarde brengen": Selosse is vastbesloten om te benadrukken wat uniek is in zijn wijnen, in plaats van de Champagne-norm om jaar na jaar naar consistentie van het huis na te streven. (...) Misschien wel de meest ongewone van zijn Champagnes is Substance, gemaakt van één enkele chardonnay-wijngaard in Avize. Het maakt gebruik van een solera-systeem, vergelijkbaar met wat wordt gebruikt om sherry te maken, waarin opeenvolgende jaargangen, terug tot 1987, worden gemengd. Het resultaat is een bijna etherische Champagne, met aroma's van bloemen en schelpen. In plaats van de bodem te verdoezelen, benadrukt Selosse met de vermenging van zijn solera-champagne de kwaliteiten van de wijngaard door variabelen zoals weer te elimineren.
Andere bronnen vermelden 1986 als startjaar (zie hiervoor). Het artikel "De solera in Champagne, elixer van de jeugd" meldt: "Substance, de oudste solera in Champagne".
Champagne Paris voegt daar aan toe: "Anselme Selosse past het principe van de champagne-reservewijnen met deze methode toe door in opeenvolgende stadia de reservewijnen te mengen (...)". Alsook "Anselme Selosse's speciale, zeldzame champagnes" van SFGate: Dan is er zijn voorkeur om zijn wijnen minstens vijf jaar ouder te maken - zelfs zijn jongste uitgebrachte inspanning, Initial - vaak in een solera-achtig systeem geleend van de sherry-wereld.
Volgens Wikipedia echter: "Twee van de wijnen in het assortiment van Selosse, de Substance en de Contraste, worden geproduceerd met behulp van een solera-systeem, (...)."
En wat de naamgeving van Substance betreft. "Selosse doopte zijn nieuwe wijn 'Origine'. Helaas had Selosse geen copyright op de naam en werd hij in 1998 gedwongen deze te veranderen, waardoor Substance werd geboren." (Vinous.com)
Als we tot slot de wijnmaker zelf aan het word laten, zoals in het artikel "Interview met Anselme Selosse" van "In the Wineyard With", waar hem de volgende vraag gesteld wordt "Het solera-systeem dat je inspireerde, zag je in Jerez, in Spanje. Was het een Eureka-moment? Heb je hetzelfde hout gebruikt als voorheen of ben je verhuisd naar vaten van een ander formaat voor de langere rijping?". Anselme gaf volgend antwoord: "Het gebruik van het solera-systeem gaat terug tot een reis die ik in 1972 naar Spanje maakte, toen ik Penedès, Rioja en Andalusië bezocht. Natuurlijk hadden de enorme kathedralen van vaten die ik in Andalusië zag een diepe indruk op me. Ook in Rioja en Penedès. Ik herinner me het bezoek dat ik bracht aan de familie Lopes de Heredia op het landgoed Vino Tondonia. Het had duidelijk een enorme impact.
En in Andalusië gebruikten ze een mengtechniek die de flora daadwerkelijk voedt zodat deze zich blijft voortplanten en de wijn beschermt tegen biologische agressie. Ik heb deze mengmethode gebruikt om een anti-vintage te maken. Een mix op basis van plaats.
Het was voor mij belangrijk om door middel van de solera-methode te laten zien hoe belangrijk plaats is bij het maken van een wijn, net zo belangrijk als vintage.
In het verleden waren de belangrijkste cuvées de cuvées die de vintage benadrukten, niet de cuvées die de plaats aandacht gaven."
L'Oublieé betekent ‘de vergeten vaten’. De keldermeester was een aantal vaten vergeten die jaren later aan de achterkant van de kelder werden gevonden. De vaten werden gecombineerd en gefermenteerd in een zeer groot vat om een mengsel van vele jaren te produceren, en met de eerste trekking op flessen zal dan elk jaar worden aangevuld op exact dezelfde manier waarop sherry zijn complexiteit bereikt.
Met een basiswijn uit 2005 en nog eens acht wijnjaren gemengd, verwijst Brut Nature naar het extra droge profiel van de Champagne. Een rijke en complexe wijn, het heeft een volle en fruitige neus met de mix van jaren die een spectrum van fruit biedt, met name perziken en room. De wijn is mond-coating en fantastisch met voedsel vanwege het frisse profiel en de lengte in de mond. (Wanderlustwine.co.uk)
TasteFrance schrijft "Voor l'Oubliée zijn we begonnen met de productie met oogst 2005 met wijnen afkomstig van percelen Perrier, les Bas Jardin en Clos Prieurs."
Deze champagne werd in 2019 door de Independent opgenomen in de "12 beste champagnes om van dit feestseizoen te genieten".
Henry & Son schrijft "Ongetwijfeld de meest originele van allemaal in deze line-up van unieke champagnes is de Reflet d'Antan, elk een derde van Pinot Noir, Pinot Meunier en Chardonnay, getrokken uit een 30 jaar oude solera van vaten van 600 liter, begonnen in 1985 door Raphaël's en Vincents vader, Jean-Pierre. Elk jaar wordt tweederde van de wijn in elk vat afgetapt en vervangen door die van de laatste vintage. Het resultaat is een meeslepend complexe champagne die naadloos combineert met eindeloze rijkdom, textuur en diepte met beginnende frisheid en lift."
PhilipsonWine schrijft echter "Reflet d'Antan is een heel bijzondere cuvée die deels is gemaakt van druiven uit een bepaalde vintage (ca. 66%) en deels van wijn uit een solera-achtig systeem (ca. 33%)."
En "Deze eeuwige reserve, opgebouwd over 3 generaties, wordt geproduceerd in kleine hoeveelheden, amper meer dan 3.000 flessen per jaar." (Bron) Meer info vindt je terug op Les Passionnes du Vin en kijk ook even naar Picuki.
Op de website van de wijnproducent lezen we "Cuvée Laetitia is een blend van Pinot Noir en Chardonnay waarvan het geheim angstvallig wordt bewaakt. Een eeuwigdurende cuvée waarvan de jaargangen van 1983 tot 2014 zijn aroma's vullen met subtiele en verfijnde tonen ... Om van te genieten als aperitief om al zijn complexiteit en wellust te waarderen...". Op FlashMatin.fr vinden we ook meer details over deze cuvée, bijv. notities over het zicht en de neus en een dosage van 8 g/l.
De Petraea-champagne wordt geproduceerd volgens een principe dat vergelijkbaar is met dat van de solera: elk jaar wordt de laatste oogst tot 50% toegevoegd. De wijn bestaat dus uit alle voorgaande jaargangen, in een afnemende hoeveelheid. (Francis-Boulard.com)
Een uitgebreid artikel over dit huis op Bacchus Brest onder de titel "De wijnen van het huis Boulard":
De Petraea-champagne wordt geproduceerd volgens een principe dat vergelijkbaar is met dat van de Solera: elk jaar wordt de laatste oogst opgeteld tot 25%. Zo bestaat de wijn in afnemende verhouding uit alle voorgaande jaargangen. Deze permanente reserve is in 1997 gestart.
Terroirs van klei en kalksteen van de Marne-vallei en de berg Reims.
Gemiddelde leeftijd van de wijngaard: 35 jaar.
Samenstelling: 60% Pinot Noir, 20% Chardonnay, 20% Pinot Meunier.
Lees nog meer hier.
Op de site van Castelnau lees je "De Origine ES 9.0 cuvée kondigt de geboorte aan van een mooie reis naar de wereld van de eeuwige reserve. Samengesteld vanaf de oogst van 2009, het is het nulpunt van onze toekomstige Solera's." De naam reflecteert dit als volgt:
"ES" ter ere van onze keldermeester Elisabeth Sarcelet, initiatiefneemster van dit mooie project;
"9" verwijst naar het oogstjaar 2009 waaruit deze wijn bestaat;
"0" herinnert ons eraan dat deze cuvée het nulpunt is van onze toekomstige Soleras.
De samenstelling is als volgt: 50% chardonnay, 35% pinot meunier en 15% pinot noir.
Op de site wordt de cuvée vermeld maar zonder meer. Bovenstaande foto komt van een verpakkings-fabrikant. Op Allcaps.eu kan je wel de verschillende capsules terugvinden.
Ze schrijven zelf "We hebben vanaf 2013 Perpetual Reserves bedacht voor elk van onze plotcuvées. In de loop van de tijd heeft elke perceelreserve zijn evenwicht gevonden in een deel van de jaarlijkse vernieuwing dat specifiek voor hem is. Dit aandeel varieert van 50 tot 30%. De wijnen fermenteren in vaten van 200 tot 500 liter en rijpen op de droesem in ton of vaten."
De site Portraits de Bulles schrijft in zijn portret van deze wijnbouwer: "De kleur is goudgeel. De neus is rijk aan aroma's van rijp geel fruit en een stijlvol boeket - geroosterd brood, hazelnoot. In de mond is de champagne ruim en bezit een goede spanning die wordt versterkt door de mineraliteit van het terroir. De mix van de verschillende druivenrassen, diverse vintage wijnen en de diversiteit van de percelen brengt hem een mooie complexiteit en een grote aromatische diepte."
De wijnbouwer meldt "100% Chardonnay gerijpt in vaten. Jaarlijks wordt een deel van de beste Chardonnay Premier Cru toegevoegd aan de wijn die op vat rijpt. Lichtgele kleur. Pittige neus die discreet perenvlees combineert met een houtachtige sensatie, licht oxidatief. De mond verleidt door zijn fijne textuur, zijn gecoate aanzet, zijn meer gespannen evolutie. Het geheel straalt een elegante soberheid uit."
En de technische fiche vermeldt de bottelingsdatum (Februari 2015), alsook de datum van ontkurking (December 2017).
"Maak kennis met deze kolos in het hart van Pinot Noir, gemaakt van een 26 jaar oude Solera (1990-2016), vermengd met fijne champagne en gerijpt in kleine eikenhouten vaten." (Bron) Dit gaat over hun ratafia, niet over een champagne?
Op de site vindt je twee verschillende producten, met name Réserve Perpetuelle en de Solera sur Bois.
De technische fiche verklapt: "Eeuwigdurende reserve, alle jaren zijn gemengd van 2005 tot 2014." En verder "Elk jaar worden deze oude wijnen "opgefrist" door 25% van de jonge wijnen." (Bron)
De voorstelling op de site van de wijnbouwer beschrijft "De complexiteit van de Réserve Perpétuelle wordt gegeven door de nauwgezette blending van wijnen van één jaar en een blend van oude jaargangen die in vaten worden bewaard. Deze soléra, gestart in 2005, is doordrenkt met de stijl en kracht van het huis."
Op de site Cave des Sacres vindt je volgend proefnotities: "De neus is verrassend fijn voor een solera met tonen van gesmolten boter, geroosterde amandel en custard. De aanzet in de mond is fris, warm en wijnachtig, met dezelfde smeuïge textuur gecombineerd met zeer lichte aroma's van gekonfijt fruit en kruiden. De afdronk is erg lang met een mooie mineraliteit en aroma's van witte champignons. Natuurlijk kan hij als aperitief gedronken worden, maar deze Champagne is gemaakt voor de gastronomie, zoals bij kreeft, poularde de Bresse met morieljes of harde kazen."
Op de site van de wijnbouwer schrijft men "Henriot Cuve 38 werd geboren in 1990 uit de wens van Joseph Henriot, de 7e generatie van de Henriot-familie, om hulde te brengen aan een van de fundamentele principes van de Maison Henriot savoir-faire: de kunst van het blenden." En verder vermeld de technische fiche: "Deze wijnen zijn uitsluitend afkomstig van 4 Grands Crus Chardonnay uit de Côte des Blancs: Avize, Le Mesnil-Sur-Oger, Oger, Chouilly.
Het is tijdens het proeven van de heldere wijnen volgend op de vinificatie van de laatste oogst dat de selectie van de wijnen wordt gemaakt die in het eeuwigdurende reservevat van de Cuvée 38 zullen geïntegreerd worden. De geselecteerde wijnen zijn wijnen die lang meegaan, wijnen waarvan de frisheid verrast en wijnen waarvan de precisie en het onderscheid de overhand hebben.".
"Als een eeuwigdurende en eindeloze creatie, integreert en voltooid elke nieuwe oogst deze Cuvée 38 van Champagne Henriot. De eerste editie gemaakt in 2009 brengt de jaargangen van 1990 tot 2007 samen. En deze vijfde editie brengt de oogsten van 1990 tot 2011 samen." (Bron)
Als u op zoek bent naar originaliteit, dan is het hier omdat met de Cuvée Soléra: het is 1 bodem en 7 druivensoorten, zeer zeldzaam !!! (Bron)
Op 17 januari publiceert de wijnbouwer volgende bericht of Facebook: "Blanc de Blancs - 100% Chardonnay. Terroir: Premier Cru terrior (Vertus). Alcoholische gisting: 100% in eikenhouten vaten. Perpetual reserve blending systeem (in roestvrijstalen tanks) - jaargangen van 2010 tot 2015. Geen malolactische gisting. Lage dosering van 1g/l."
Glugulp schijft "een beperkte oplage van 3.637 flessen" en volgens hen startte de solera al in 2008 en heeft een dosering van 2g/l. Deze gegevens worden bevestigd op de site van de wijnbouwer zelf, dus een foutje in bovenstaande post.
De technische fiche van Les 7 (2013) beschrijft bij de vinificatie: "blend van meerdere jaren: 50% van de wijnen van het jaar wordt toegevoegd aan 50% van een eeuwigdurende reserve van voorgaande jaren (sinds de eerste oogst in 2005)".
Over de 2014-editie zegt Wine Lyrics: " De huidige release is gebaseerd op het jaar 2014, met 40% reservewijnen uit een eeuwigdurende reserve die wijnjaren 2005 tot en met 2013 overspant".
Een aan te raden artikel is van de hand van Girls Go Grape. In dit artikel schrijven de "girls": "Het wachten om deze champagne te proeven was het 100% waard! Een ongelooflijke en interessante champagne vermengd met de zeven goedgekeurde druivensoorten van een perceel in Chavot dat Thierry Laherte in 2003 heeft geplant. De huidige release is een blend van wijnen uit 2005 tot 2015: 10% Pinot Gris, 18% Chardonnay, 15% Petit Meslier , 14% Pinot Noir, 17% Pinot Blanc, 18% Meunier en 8% Arbanne. De neus is harmonieus en helder, net als het gehemelte - vol witte perzik, abrikoos, jasmijn, veldaardbeien en appel. Ongelooflijk.".
Plus de Bulles schrijft "De cuvée L'Ascendant van het huis Mouzon-Leroux is afkomstig van een solera van de cuvée l'Atavique die in 2010 is gestart. Net als de cuvée waarvan hij afkomstig is, is het een cuvée die 60% Pinot Black en 40% Chardonnay combineert, beide het Grand Cru terroir van Verzy in de Montagne de Reims. Alleen gevinifieerd in eikenhouten vaten, is het een Extra Brut-champagne (3g/l), waarvoor Sébastien Mouzon ervoor heeft gekozen om malolactische gisting uit te voeren om de toevoeging van zwavel te beperken."
De wijnbouwer zelf schrijft "Palmer & Co heeft een rosé gecreëerd die uitzonderlijke fruitigheid combineert met delicate tonen van kruiden. In het hart van de blend ligt een unieke Solera van Pinot Noir, een eeuwigdurende voorraad van tientallen jaren die de gevierde expertise van het huis weerspiegelt.
De intense neus wordt gedomineerd door het stimulerende aroma van wilde aardbeien met verleidelijke lichte tonen van rode en zwarte bessen op de achtergrond, met zeer delicate tonen van vanille en kaneelkruiden."
Quint Essential Wine geeft volgende proefnotitie mee: "De smaak van deze champagne biedt aroma's van witte aardbeien, met hints van rode en zwarte bessen, vanille en kruiden. Fris en vol, met fijne tannines en elegant fruit."
Bekijk ook het prachtige filmpje over de productie van deze rosé Champagne.
Op de achterzijde van capsule vindt je alle informatie terug over de samenstelling, zoals bij de jaargang 2015: "J'ai produit cette bouteille à 16.850 exemplaires et l'assemblage se compose de:
Récolte 2014 59,2%,
Récolte 2013 16,6%,
Récolte 2012 9,2%,
Récolte 2011 3,8%,
Récolte 2007 3,8%,
Récolte 2006 2,1%,
Solera 4,9%.
Mise en bouteille Printemps 2015. - Dégorgement Mars 2019. - Pour la déguster Été 2019.". Buiten de capsules is er hier verder weinig of geen info over te vinden.
Op de site van de champagneboer lees je "Ontwikkeld volgens het principe van een eeuwigdurende reserve, bestaat deze blend, voornamelijk Chardonnay, uit opeenvolgende oogsten. Deze reserve is geboren tijdens de oogst van 2010 en wordt elk jaar aangevuld met een wijn waarvan de oorsprong identiek is. Deze cuvée verrast door zijn complexiteit en finesse. Het onthult aroma's van wit fruit zoals peer en appel en een mooie gejodeerde afdronk... Een champagne die perfect past bij uw aperitieven."
Plus de Bulles verduidelijkt "Elk jaar wordt een deel van de wijn getrokken en gebotteld, bij elke oogst vervangen door dezelfde blend, op basis van 50% Chardonnay en 50% Pinot Noir. Sommige wijnen worden gevinifieerd in eikenhouten vaten, maar de rijping vindt plaats in roestvrijstalen vaten om grote versheid te behouden. De dosering is Extra Brut, waardoor de aroma's van de wijn perfect tot hun recht komen.
De cuvée Infini Thevenet-Delouvin is versierd met een gouden gewaad, met licht koperen accenten.
Het is een champagne die een zeer elegante neus biedt, die doet denken aan witte bloemen, maar in tweede instantie ook aan geel fruit. Een rokerige toets accentueert deze mooie neus.
In de mond heeft deze champagne een ronde, elegante aanzet. De smaak onthult prachtige aroma's van rijp fruit en gedroogd fruit. De afdronk is erg lang, licht gejodeerd.
De Infini cuvée is een intense champagne, die het hoogtepunt is van het werk van Isabelle en Xavier Thevenet gedurende meerdere jaren." en volgens Glugulp is de dosage slechts 1,4 g/l met een beperkte oplage van 400 flessen per jaar.