Embedded Files
"Dégorgement" (of ontgisting) is een stap in het vinificatieproces van de Champagne die erin bestaat de geconcentreerde gistafzetting in de hals van de fles te verwijderen dankzij de interne druk. (Wikipedia).
Deze pagina gaat dieper in op de dégorgement of de ontgisting van de champagne. Allereerst bekijken we de "bouchon de tirage", daarna hebben we het over de twee bestaande methodes. Vervolgens gaan we wat dieper in op de nieuwe trend om de datum of het (achter)etiket te vermelden. En tot slot bespreken we uitgebreid twee merken die gekend zijn voor hun late ontgisting: R.D. van Bollinger en D.T. van Jacquesson.
Ik vond bij Champagne De Venoge een capsule die naar het jaar van de dégorgement verwees (zie foto Allcaps.eu).
Kroonkurk of "bouchon de tirage"
Kroonkurk of "bouchon de tirage"
Om elk risico op lekken van wijn en gas uit te sluiten, worden de flessen na het trekken afgesloten met een kroonkurk (in het Frans: "bouchon de tirage"). De flessen zijn verzegeld met een dop in verschillende kleuren, afhankelijk van het jaartal en het jaar, waardoor ze herkenbaar zijn. De capsule heeft een metalen dop, meestal gemaakt van roestvrij staal, die een plastic cartridge, de gadget, bedekt. De gadget verzamelt de depot die het resultaat is van de gisting. Het wordt verwijderd dankzij de druk in de fles tijdens het ontkurken. (Bron)
Als meer wil weten over de voordelen (want er zijn blijkbaar zijn nadelen aan het gebruik van deze kroonkurk, lees dat dit artikel (in het Frans).
Methode
Methode
Er bestaan twee methoden, waarbij de eerste de historische methode is en de tweede de momenteel toegepaste:
A la volée: Daarbij werd de fles ontkurkt met een kroonkurk-verwijderaar, daarna snel opgericht en gevuld met liqueur d'expédition voordat de definitieve kurk werd geplaatst.
A la glace: De met de liqueur de tirage ingebrachte gist wordt uit de fles verwijderd, meestal door het in pekel bevriezen (aan -27° C) van de flessenhals. Door de druk in de fles wordt de bevroren gistprop in de hals met kracht uitgedreven.
Deze methode werd uitgevonden door de Belg Armand Walfard, oprichter van het champagnehuis Binet. Zie het Amerikaanse Patent No. 485,248, gedateerd 1 November 1892, dat tevens vermeld dat de uitvinding het jaar voordien reeds gepatenteerd was in Duitsland (3 Mei, No. 60,351).
Klik hier voor het bekijken van een video over het proces bij Champagne Tarlant.
Patent No. 485,248
Datum op (achter)etiket
Datum op (achter)etiket
Steeds meer champagnehuizen vermelden de datum van dégorgement op het (achter)etiket van hun flessen. Maar wat betekent die datum? Het is gewoon de einddatum van de vinificatie en heeft dus niets te maken met de houdbaarheidsdatum van de drank! Zelfs als deze vermelding niet verplicht is, is het belangrijke informatie voor ons consument, met name over de kwaliteit van het geconsumeerde product, omdat het de versheid en de complexiteit van de champagne aangeeft.
Dégorgement Tardive / Récemment Dégorgés
Dégorgement Tardive / Récemment Dégorgés
Eerst en vooral: wat is het? "Een term voor een Champagne die uitzonderlijk lang heeft gerijpt (meestal tussen 5 en 10 jaar)." (Definitie)
Terre de Vin schrijft in zijn artikel "Bollinger, Jacquesson: wat is een "late disgorgement" champagne?": "Bovenaan in de kwaliteitspiramide van bepaalde huizen, champagnes rijpen vele jaren op droesem - in een tussenfase van het proces - voordat ze uiteindelijk worden gedegorgeerd en op de markt worden gebracht. Ze worden "Recent gedegorged" (R.D.) of "Late disgorgement" (DT) genoemd.
Hetzelfde artikel vermeld: "Geen wonder wanneer deze verouderingsparameter een rol gaat spelen bij de ontwikkeling van specifieke cuvées. "Als we de rijpingsfase na de eerste 3 of 4 jaar voortzetten, wordt het verschijnen van tertiaire aroma's gecombineerd met frisheid dankzij de veroudering in een zeer lage oxidatieve omgeving", beschrijft Jean-Hervé Chiquet van champagnes Jacquesson. Deze rigoureuze wijnmaker bewaart elk jaar een kleine partij van zijn genummerde jaarlijkse cuvée om ze nog vier jaar te laten rijpen voordat ze worden gedegoreerd om ze op de markt te brengen." (over dit huis meer hieronder).
Bollinger R.D. (Récemment Dégorgés)
Bollinger R.D. (Récemment Dégorgés)
Het huis Bollinger verteld het verhaal over het ontstaan van de naam van hun legendarische cuvée: "In 1967, na enige aarzeling over de definitieve naam van de cuvée (Late Disgorged, Late Disgorged Reserve...), werd uiteindelijk voor Bollinger R.D. (Recently Disgorged) gekozen."
De allereerste versies dateren van 1967. Er werden toen tegelijkertijd drie jaargangen gelanceerd. De 1952 op de Engelse markt, de 1953 in Zwitserland en Frankrijk en de 1955 in de Verenigde Staten en Italië. Het is deze 1955-vintage, gevolgd door de 1959, die de cuvée de nodige internationale aandacht zullen geven."
In 1963 verschenen de eerste flessen van wat later deze legendarische Bollinger R.D. zou worden op de markt. Madame Bollinger besloot, in overleg met hun in New York gevestigde agent om een beperkte hoeveelheid flessen "Réserve 1947" vrij te geven in de Verenigde Staten. (Flyer R.D. 2002)
Sindsdien zijn er al 25 edities geweest van deze cuvée. Een overzicht is terug te vinden in de flyer (zie hieronder) bij de lancering van R.D. 2002 naar aanleiding van de 50ste verjaardag van de eerste jaargang. Nadien was er nog de R.D. 2007, de 25ste tot dan toe.
Naar aanleiding van de R.D. 2002 werd eveneens een speciaal glas ontworpen: "Een uitzonderlijke geboorte, een uitzonderlijk geschenk. Gilles Descôtes en zijn team besloten om een nieuwe glazen wieg te maken die bedoeld was om de nieuwe baby te verwelkomen.
Ontworpen door het oenologische team en geproduceerd door de glasmaker Lehmann Glass, is het "Elisabeth" glas mondgeblazen. Het is geïnspireerd op de vorm van een stille wijnglas, met een smalle neus om de aroma's te concentreren, en een vergrote parison om de ontwikkeling van pinot noir, de emblematische druivensoort van het huis, te bevorderen. Ten slotte werd er een angel gemaakt aan de onderkant van het glas om een trein van harmonieuze bubbels aan te drijven."
Wijnknaal.be schijft over de 2007-editie "In 2007 was de oogst een van de vroegste die de Champagnestreek in meer dan een eeuw had gekend – én de druiven waren van een ongelooflijke kwaliteit. Het contrast tussen de intense, kruidige aroma’s, fruittoetsen, brioche en honing en de frisheid van de wijn garanderen complexiteit en doen de wijn zinderen van energie. Die energie zie je in de mooie, intense, amberkleurige schitteringen, je ruikt ze in de waaier aan kruidige aroma’s die zich in de neus ontplooien, en je proeft ze in de levendige, krachtige aanzet met toetsen van witte pruim, walnoot en anijs, met een aangename frisheid en grote spanning."Ontdek de "Bollinger RD Limited Collection" met de jaren 1952, 1959, 1961, 1966, 1976, 1979, 1985, 1988, 1990, 1995, 1996 en 1997 samen in een speciaal ontwerpen kast(je). Het werd aangekocht door het James Bond-museum in het Zweedse Nybro en omschreven als "Speciaal ontworpen houten frame met zes dozen met elk twee flessen Bollinger R.D van verschillende jaargangen. Dit is nummer 9 van de gelimiteerde oplage van 12 gemaakte koffers.". Een flyer bevat meer details over twee edities, met name de 1952 en de 1959. Lees verder meer over de link tussen champagne een 007 hier.
Jacquesson D.T. (Dégorgement Tardive)
Jacquesson D.T. (Dégorgement Tardive)
Op de site van het huis vindt je in het Archief van de cuvées het overzicht van alle uitgebrachte versies, met als eerste de 733 DT. Op Allcaps.eu vind je het overzicht van de bijhorende capsules (zie foto hierboven of via deze link).
Rare Wine & Co schrijft over de Jacquesson Signature 1985 (Dégorgement Tardif): "Er zit een heel verhaal achter deze flessen. Toen RWC in 1989 werd opgericht, was Jacquesson een van de eerste Europese producenten waarmee we samenwerkten, die al tientallen jaren niet meer in de VS was geïmporteerd. En een van onze meest populaire Jacquesson-wijnen was hun Brut Signature uit 1985, wat toen hun luxe cuvée was.
Ondanks zijn jeugdigheid was de wijn zo'n knaller dat we directeur Jean-Hervé Chiquet vroegen of we een vat van de wijn konden kopen om ongeopend in zijn kelder te laten staan. Door de jaren heen, elke keer dat we het landgoed bezochten, zou Jean-Hervé een fles voor ons uitspugen om te proeven, en dus wisten we dat de wijn zich prachtig ontwikkelde.
Uiteindelijk, in 2017, ongeveer een kwart eeuw nadat we ze hadden gekocht, lieten we de flessen degorgeren en naar ons verzenden, versierd met een spectaculaire bladgoudreproductie van een Jacquesson-label uit de jaren 1840."
Envie de Champagne schrijft (in het Frans) over Champagne Jacquesson Avize 2000 Late Disgorgement Magnum als volgt: "Van een bewonderenswaardig gelegen perceel, exclusief beplant met Chardonnay, is de magnum champagne Avize 2000 Late Disgorging van Jacquesson een uitzonderlijke champagne, in een uitstekende jaargang.
Deze cuvée, van de oogst 2000, werd in november 2015 gedegoreerd! Dit is het teken van een groot vertrouwen in het echte potentieel van deze wijnen. Het voordeel van laat degorgeren is een smaak en aromatische ontwikkeling die vergelijkbaar is met die van oudere jaargangen, terwijl de versheid behouden blijft door recent degorgeren.
We spelen in de grote competities. Gezien de zeldzaamheid van deze champagne, geproduceerd in slechts 194 exemplaren, is de verkoop beperkt tot 1 magnum per klant."
In deze tabel (samen-gesteld a.d.h.v. het Archief van de Cuvées en andere bronnen) geef ik een overzicht van de 18 verschillende producten van Jacquesson. Twee kolommen vragen wat extra uitleg:
Productie: bevat als eerste cijfers het aantal gewone flessen en als tweede het aantal magnums
Samenstelling: percentage van de druivenrassen: Chardonnay, Pinot Noir en Pinot Meunier.
Page updated
Google Sites
Report abuse