Karl og kerling

Viðlag: Mikinn mat til reiddi

maður sá, er forðum bjó;

kerlingin eyddi, en karlinn að dró.

1. Karl réð einn með kerling búa,

krönk voru þau af elli og lúa;

ótal fjárins áttu grúa;

undrum niður hann deyddi.

Kerlingin eyddi.

Hálft hið fjórða hundrað kúa

hann til skurðar niður sló.

Kerlingin eyddi, en karlinn að dró.

2. Naut og geitur niður felldi

nærri þúsund fimm að veldi,

af þeim höfuðið öllum skelldi

og til bús þeim reiddi.

Kerlingin eyddi.

Þegninn beitti þundar eldi,

það í spaðið niður hjó.

Kerlingin eyddi, en karlinn að dró.

3. Sextíu nam sel veiða,

sjötíu líka hvali deyða.

Hunndrað vættir harðra skreiða

hann til búsins reiddi.

Kerlingin eyddi.

Þau áttu af sméri örk svo breiða

eins og hæsta bjarg við sjó.

Kerlingin eyddi, en karlinn að dró.

4. Á sjötíu hesta sækja létu

suður á fjöllin grasa-fletju;

af því gefa engum hétu,

um þó nokkur beiddi.

Kerlingin eyddi.

Þó volaðir af vesöld grétu,

vorkunn enga fundu þó.

Kerlingin eyddi, en karlinn að dró.

5. Kát þau voru í kotinu bæði,

komið höfðu saman fæði;

þó er greint í þessu kvæði,

að þúsund silungs veiddi.

Kerlingin eyddi.

Í brjósti enga báru mæði,

bjuggu svo með spekt og ró.

Kerlingin eyddi, en karlinn að dró.

6. Í kaupstaðinn kynja gengi

karlinn hafði furðu lengi;

lán hann fékk þá lýða mengi,

lof og þakkir greiddi.

Kerlingin eyddi.

Af mjölinu ég meinti  hann fengi

meira en hundrað tunnur þó.

Kerlingin eyddi, en karlinn að dró.

7. Í búið margt þeim barst að höndu,

best og mest úr öðrum löndum;

vistir þáðu af vegfaröndum,

víl og sorg ei meiddi.

Kerlingin eyddi.

Þau höfðu bæði á haukaströndum

hringa prýdda góins mó.

Kerlingin eyddi, en karlinn að dró.

8. Grálúðurnar Grikklands senda,

gáfu þýskir vínið brennda,

en kúrlenskir korn afhenda,

karlinn svo sem beiddi.

Kerlingin eyddi.

Sem pikkuð væri í portið lenda

pellaþöll af fylli spjó.

Kerlingin eyddi, en karlinn að dró.

9. Gáfu danskir krydd í kerin,

komu spanskir með vínberin,

skenktu franskir skreið og smérin,

skjótt það karl heim reiddi.

Kerlingin eyddi.

Bretti snót upp brúnaglerin,

brosandi í kampinn hló.

Kerlingin eyddi, en karlinn að dró.

10. Frá Indíum komu öl og kútar,

Egyptalandi svín og hrútar;

sínum gjöfum sérhver mútar,

sig út rausnin breiddi.

Kerlingin eyddi.

Kerling ekki kenndi sútar,

kokkaði bæði í vatni og sjó.

Kerlingin eyddi, en karlinn að dró.

11. Kerling þurfti ketil að vanda,

kaus hún Heklu sér til handa;

þurfti og við þvott að standa,

um Þingvallavatn hún beiddi.

Kerlingin eyddi.

Mörg kvað ekki mein sér granda,

mætti hún það fá, - og hló.

Kerlingin eyddi, en karlinn að dró.

12. Gáfu enskir grjón til grauta,

grásalt, hundrað knýtilskauta,

fleskið svína og flotið nauta;

fisk hann sjálfur veiddi.

Kerlingin eyddi.

Í maurum kerling mátti stauta,

til margra ára hugði nóg.

Kerlingin eyddi, en karlinn að dró.

13. Jerúsalems milding mæti

mikið líka sýndi örlæti;

hundrað sendi hirti á fæti,

hreindýr mörg fram leiddi.

Kerlingin eyddi.

Auðargrund með ofsakæti

upp á lærið skellti - og hló.

Kerlingin eyddi, en karlinn að dró.

14. Herra páfinn, hýr í bragði,

af hundrað löndum skatt þeim lagði;

þáði karl og þakkir sagði,

þetta allt heim reiddi.

Kerlingin eyddi.

Seimagrundin sat og þagði,

seðja hugðist iðra-kró.

Kerlingin eyddi, en karlinn að dró.

15. Tyrkinn galt þeim tíund sína:

tólf þúsundir uxa fína,

kjarnhafra og kjötið svína

karlinum hann greiddi.

Kerlingin eyddi.

Bendir stáls og baugalína

blíðguðust í hyggjumó.

Kerlingin eyddi, en karlinn að dró.

16. Þau settust að með sína útvegi

á sankti Marteins heiðursdegi;

sögðust kvíða sulti eigi,

þí suma hungrið neyddi.

Kerlingin eyddi.

En á jólum - satt ég segi, -

samt var næring orðin sljó.

Kerlingin eyddi, en karlinn að dró.

17. Fram kom þorra fjúkið éla,

frostið hart og mikil héla.

Karlinn neyddist kosti að stela,

með kukli margt heim seiddi.

Kerlingin eyddi.

Þau sátu oft með svangan bela,

soltin, mögur, strengd og mjó.

Kerlingin eyddi, en karlinn að dró.

18. Matlaust urðu í miðja góu,

mjög svo áttu skylt við tóu;

með sultarböndin seigu og mjóu

sárt þau hungrið neyddi.

Kerlingin eyddi.

Um vorið bæði úr vesöld dóu,

var það ekki að líkum þó.

Kerlingin eyddi, en karlinn að dró.