Embedded Files
(Til baka í íslensku skáldin og þjóðlögin)
Jón Oddsson Hjaltalín (f. 1749. d. 1835) var prestur og skáld. Hann útskrifaðist úr Skálholtsskóla árið 1776 og gerðist prestur að Hálsi í Hamarsfirði, Saurbæ á Hvalfjarðarströnd, Breiðabólstað á Skógarströnd og víðar. Jón þessi var faðir Odds Hjaltalín landlæknis sem Bjarni Thorarensen yrkir erfiljóð um.
Jón Oddsson þessi átti föðurafa sem hét Jón Oddsson Hjaltalín einnig (ættfaðir Hjaltalínsættar, f. 1687. d. 1755), lögréttumaður og sýslumaður í Kjósarsýslu. Sá var síðasti ábúandi landnámsjarðar Ingólfs Arnarsonar, hrökklaðist þaðan árið 1752. Jón þessi – afi Jóns sem hér er fjallað um – þótti mjög gleðigjarn og drykkfelldur. Var m.a. þekktur fyrir það að halda vikivakaböll í „Víkinni“ (Vík var landnámsjörð Ingólfs Arnarsonar). Þá er Jón Hjaltalín nafngreindur og hafður í viðlagi í einu vikivakakvæði sem Jón Samsonarson birti í riti sínu, Kvæði og dansleikir II (1966, bls. 94-100). Og hér má lesa fyrsta erindi vikivakans (sem ber heitið Eitt sunnlenzkt vikivakakvæði) og það er greinilegt að Jón Hjaltalín hefur með sanni verið partýglaður og boðið fólki reglulega í vikivaka:
1. Það er ekkert utan gleði
ævinleg á sunnudagskvöld,
yndi þar hvör öðrum léði,
unz þeir fá sín makleg gjöld,
leggja niður loks að beði
lúin og máttlaus beinin sín
hjá honum Jóni Hjaltalín
Sá það vissi sem mér téði
satt frá þessum glansa
allan veturinn eru þeir að dansa.
Þetta ofangreinda vikivakakvæði er líklega eftir Gunnar Pálsson (f. 1714. d. 1791) skólameistara á Hólum í Hjaltadal en hann virðist hafa fengið veður af þessum veislum Jóns!
Kvæði eftir Jón Oddsson Hjaltalín með íslenskum þjóðlögum:
Aldarháttur (stæling af Aldarhætti Hallgríms)
Oss gef, Jesú, öllum - Upphaf: „ BÞ 689-690
Ó Guð, sem ræður öllum gæðum - Upphaf: „ BÞ 700
Sláttukvæði - Upphaf: „Af bónda einum byrjast kvæði." Eftir Hallgrím Pétursson sálmaskáld (f. 1614. d. 1674) eða Jón Oddsson Hjaltalín (f. 1749. d. 1835). Bragarháttur kvæðisins er vikivakakvæðaháttur, sá sami og við Lysthús-kvæði Eggerts Ólafssonar (f. 1726. d. 1768).
Tíðavísur - Upphaf: „ BÞ bls. 903
Page updated
Google Sites
Report abuse