Heimsósómi

1. Mörg er mannsins pína,

megum vér líta á það,

hvör um hagina sína

hugsi og geymi að,

hvörsu að sárleg syndamyrkr

angrar mann á allan hátt,

þó aldrei sé hann svo styrkr.

2. Heimur og holdsins vandi

hefur svo margan villt,

þriðji er óhreinn andi

sem öllu getur spillt.

Illir kaupmenn erum vér þá,

ef vér flýjum föður vorn Christ

en föðmum þessa þrjá.

3. Heimurinn hefur til bæði

heiður og peningalof,

margföld mektargæði

og metorð fram um hóf.

Svo er hann stoltur, stór og ríkr,

ei vill hönum nægjast það

að nökkur sé hönum líkr.

4. Hér með fylgir heimi

höfðingsskapur og spekt,

metnast margur af seimi

og merkilegri slekt,

svo eru teknar tignir þær.

Forsið æ með firðum vex

og fer svo öllum nær.

5. Vaxa vitið og mættir

þá völdin kunna að fá,

það eru heimsins hættir

að höggva, stinga og slá.

Dramb og fors og deilan ill

þá skal marka manninn hvörn,

þá má hann það hann vill.

6. En þegar að bregður af blíðu

og berst frá gleðinni út

hann kveinar sér með kvíðu

og kvelst í angri og sút,

hann særir þann veg sína önd.

Þegar er uppi ofsinn geystur

þá allvel gengur í hönd.

7. Holdið hefur svo marga

hryggðarfulla grein,

trautt má búknum bjarga

því bótin finnst ei nein.

Reiðikyn að réttinn felr,

ofmetnaður og öfundin fúl

innan brjóstið kvelr.

8. Lokkar sig til losta

en lífið fær af skamm,

þar skal kapps um kosta

að koma því öllu fram.

Búkurinn er svo galinn og gladdr,

hann vekur þar allan viljann til

en verður þó aldrei saddr.

9.Hart má holdi hefna,

það hefur svo margt til böls,

leti með langa svefna,

lysting matar og öls.

Þá hann gleður sinn gráðugan kvið,

þykir þá jafnt sem öndin aum

einskis þurfi við.

10. Allt hvað búkurinn beiðir

þá brekar hið kranka hold,

svo til lykta leiðir

og líður þaðan í mold.

Ei er frítt að fást við þann

óvin sinn þann einna er mestr

og aldrei skilst við hann.

11. Fer með fjölda sveita

fjandinn árla og síð,

heldur er þungt að þreyta

við þessa alla stríð.

Undan fær þó aldrei náð,

nema guðdómurinn gæskufullr

gefi til hjálparráð.

12. Óvin allra dáða,

illsku orma megn,

brynjar þessa báða

og berjast oss í gegn.

Því má hvör sem þýðist heim

nálega hvörki nótt né dag

í náðum vera fyr þeim.

13. Kvalir og kynstra sóttir

krenkja mannsins líf

og ýmsar drukknar dróttir

og dreyfast sumir í kíf.

Þar með döpur dauðans hönd

kemur til manns og kallar hátt

og krefur af búknum önd.

14. Eftir lífið ljóta

leggst í synda drafl,

kemur til skemmdin skjóta

og skilur frá búknum afl.

Hefndin er svo harla bráð,

hann veltist um með veslingsskap

og veit sitt ekki ráð.

15. Hvað skal góss og gengi,

gripir og margs kyns auður,

málið snjallt og mengi,

þá maðurinn liggur dauður.

Ástmenn ganga hönum allir frá,

er hann þá sjálfur settur í jörð

en sálin fer sem má.

16. Eitt má ávallt heita

sem aldrei verður á bil,

þangað er liðs að leita

sem líknin öll er til.

Krjúpum að fótum kóngi þeim

sem bæði er merkur, mikill og sterkr,

Máría fæddi í heim.