Íslands ellivæla

Íslands elli-væla eftir Finn Magnússon (f. 1781. d. 1847) prófessor og leyndarskjalavörð við Kaupmannahafnarháskóla. Finnur orti þetta kvæði eftir að Magnús Stephensen (f. 1762. d. 1833) úthýsti djöflinum í sálmabók sinni sem hann prentaði í Leirá árið 1801. Var sálmabókin jafnan kölluð Leirgerður. Þá var Finnur ungur og vann við prentverkið þar. 

Fyrirsögn:

Íslands elli-væla

Lagboði:

Íslenskt þjóðlag. Kristrún Matthíasdóttir (1923– 2011) frá Fossi í Hrunamannahreppi syngur lagið við kvæðið á segulband. Það er sömu ættar og lagið við Á Galíleu láði eftir Hallgrím Pétursson (f. 1614. d. 1674). Sjá Bjarna Þorsteinsson 1906–1909, bls. 605.  Kristrún syngur þetta sama lag við Á fjallatindum fríðum eftir Steingrím Thorsteinsson.

Höfundur:

Finnur Magnússon (f. 1781. d. 1847)

Kvæði undir sama bragarhætti:

1. Á fjallatindum fríðum - Upphaf: „Á fjallatindum fríðum/ fönnin hvíta skín." Eftir Steingrím Thorsteinsson (f. 1831. d. 1913)

2. Á Galíleu láði - Upphaf: „Á Galíleu láði/ ljóst í Kana stað." Eftir Hallgrím Pétursson (f. 1614. d. 1674). Sjá brúðkaupskvæði

3. Börnin segja og syngja svo á jóladag - Upphaf: „Börnin segja og syngja/ svo á jóladag." Vers með lagi úr fórum Sunnevu Markúsdóttur á Möðruvöllum (f. 1752. d. 1833). Sjá jólin

4. Græðarinn lýðs og landa - Upphaf: „Græðarinn lýðs og landa." Höf. ókunnur. Sjá Helgikvæði.

5. Heyr mig himins og láða - Upphaf: „Heyr mig himins og láða." Höf. ókunnur. Maríukvæði frá miðöldum, illa varðveitt. Sjá Helgikvæði.

6. Heyrðu hjálpin skæra - Upphaf: „Heyrðu hjálpin skæra." Höf. ókunnur. Sjá Helgikvæði.

7. Hjónasinna - Upphaf: „Æðstur einvalds herra." Eftir síra Einars Sigurðsson í Heydölum (f. 1539. d. 1626). 

8. Hugraun - Upphaf: „Það er upphaf dyggða." Höf. ókunnur. Sjá Helgikvæði

9. Íslands minni - Upphaf: „Ísland ögrum skorið/ eg vil nefna þig." Eftir Eggert Ólafsson (f. 1726. d. 1768). 

10. Laurentíusdiktur - Upphaf: „Heyr þú heilagi andi/ er himna stýrir láð." Höf. ókunnur. Sjá Helgikvæði.

11. Maríugrátur - Upphaf: „Blómstrið brúða og kvenna." Höf. ókunnur. Sjá Helgikvæði.

12. Mörður týndi tönnum - Upphaf: „Mörður týndi tönnum." Eftir Bjarna Thorarensen (f. 1786. d. 1841). Úr Brennu-Njálssögu

13. Prestur setti saman - Upphaf: „Prestur setti saman/ svei mér, ef ég lýg!" Eftir síra Jón Þorláksson á Bægisá (f. 1744. d. 1829).

14. Tómasdiktur - Upphaf: „Vil eg hins bjarta blóma." Höf. ókunnur. 

15. Um heiðurs mey vil eg hefja - Upphaf: „Um heiðurs mey vil eg hefja." Höf. ókunnur. Sjá Helgikvæði.

16. Um Þorgeirs ólöglega byggingu - Upphaf: „Ekki er langt að leita/ lagagreinum að." Eftir síra Stefán Ólafsson í Vallanesi (f. 1619. d. 1688).

17. Vegsemd allra vífa - Upphaf: „Vegsemd allra vífa." Höf. ókunnur. Kvæðið er ort eftir siðaskiptin. Sjá Helgikvæði.

18. Ölvísa - Upphaf: „Brennivínsbollar tríta." Eftir síra Stefán Ólafsson í Vallanesi (f. 1619. d. 1688). Sjá drykkjuvísur.

Heimild/kvæðið á prenti: