Embedded Files
Þessar rímur eru óútgefnar. Heita einnig Þáttur af lærðakarli eða Kvæði af Raupakolli
Kveðið úr Raupararímu. Sjá:
https://www.ismus.is/tonlist/log/7579
Umfjöllun um Raupararímu hér:
https://timarit.is/page/3138162?iabr=on#page/n26/mode/2up/search/Rauparar%C3%ADma
Sjá Sveinbjörn Egilsson, Rímnasafnið (1966), bls. 125-126
Lbs. 2290 4to
Þáttur af Lærða=karli
Þáttur af lærðakalli / og listum hans. / Soddan sáttur segi eg spjalli / af sögunni manns.
1. Fundings haukur fljúga má af fræða landi,
Glettu báls og góma strindi
gráðugum í blásturs vindi.
2. Vill minn naumur viskukraftur valla duga,
fyrir þeim mæla farsællega
fljótur oft um langa vega.
3. Svo þeir komi sjálfir heim með sagnar fengi
og gisti hjá mér geði um bingi
á góma lengur jafnan syngi.
4. Ef mér gefast erindi ný að yrkja og mæla,
það vill eykinn ægis bála,
í sinn leggja minnis skála.
5. Lítil fæ ég launin oft hjá lauka skorðum.
Það hefur valdið fleirum firðum
fyrir það miðla eg orðum stirðum.
6. Yður til gamans ævintýr skal augljóst verða,
en þótt hafi eg orðsnilld stirða
öldin mun til besta virða.
7. Hlaupa læt eg hleiðólfs knör í hyrju vindi
fram af rauðum sagnar sandi
svo ei lengur uppi standi.
8. Af rögnis jarðar runni sem og raddir klingi
hljóðs og boða stilli strengi
stundi fljóð og ýta mengi.
9. Eg var staddur eina tíð í æsku minni
þar hittust bæði halur og svanni
hjöluðu margt í svefna ranni.
10. Sín á milli sögðu þó eg sofandi væri,
hlýddi eg til með öðru eyra,
óhægt var mér sumt að heyra.
11. Skal eg þó ei skreyta þar í skrafinu vissu,
þannin byrja eg þundar messu.
Þau voru tvö í einni sessu.
12. Utan úr löndum er mér sögð hans ætt og slekti
en kynið og nafn með kostum þekkti.
Klerkur einn á saltara legti.
13. Nú er ég kominn úr Kaupinhöfn frá kóngsins ranni
tíðum við mig tefla kunni
trúði mér af hjartans grunni.
14. Í sama skála sátum við og sváfum aldrei
arfleiða mig einnig vildi
að eftir hann eg ríkja skyldi.
15. Á Íslandi var enginn þá til umboðs greindur,
hingað var eg um sumarið sendur,
síðan er eg við lærdóm kenndur.
16. Skikkaður var eg skólans til í Skálholt austur,
ef eg hefði orðið prestur,
einhver mundi staðurinn festur [bestur].
17. Ebreskt málið átti eg fyrst að undirstanda,
barndóms æði burt að hrinda,
bílæti stórt upp að mynda.
18. Gríska stílsins greinir hef eg gjörla skilið,
einnig glósur þýskar þulið,
í þankanum hefir franskan dulið.
19. Latínan er líka fín eg lesi kenni,
hvörsdagslega hafa í munni
hentar þeim er skólann kunni.
20. Er þess von að útleggingin yrði léruð,
þá danskan verður dispúteruð,
af dára einum kompóneruð.
21. Mikinn hefur mér lærdóm síðan lukkukraftur,
auðlegð heims og andargipta,
ójafnt þannin kojum [högum?] skipta.
22. Farið hef eg í Fenedíborg og Frakkaríki
Barbaríen allt að auki,
einum stýrði eg sigluhauki.
23. Ætlar þú mig eins og þá í Álftafirði
jeg skal þá með einu orði
ofan hrinda máls af borði.
24. Bíða muntu baugasól í burt að flýja
frá mörgu kann eg seimgrund segja,
sjaldan gjöri eg lengi að þegja.
25. Af langsiglinga leynistig og ljónabælum
tíðagjörð og tungumálum
sem teiknuð er fyrir heiðnum sálum.
26. Oft hef ég að útsótt gjört og undirmigum
vikið hjá mér vinnudögum
virðum skemmt með ævisögum.
27. Á kolmórauðar kálfskinns bækur kveð eg erindi
norrænt skrifið náið og bundið,
numið heillað aftur fundið.
28. Rasonerað rykið og prent með rúnamyndum
hef eg það allt á Haukaströndum
hraðtalaður í málum vöndum.
29. Funderaði eg fagran söng með fornum tónum,
átta eg skil á átján rúnum
allavega fyrir mér snúnum.
30. Tamur er eg á töfra seið og transskrift þekki
að gjöra bæði glett og hnykki,
galdra kann eg hundrað stykki.
31. Einnig það sem illar kindur að sér numdu,
og leynilega til sín tömdu,
tíðum ekki hjá sér hömdu.
32. Volkað aftur veiddi eg það með vælum mínum,
og kímilegum blóthofs bænum,
blindaði eg það og listum vænum.
33. Þá er eg líka þarfaskáld ef þreyta næði,
að sigra og kveða drauga dauða,
drepa og ríma bítinn sauða.
34. Að sælda járnið, silfur og gullið svo sem bæri,
eg kann að reyna kopar með eyri,
kveikja tin og steypa leiri.
35. Og svo að glíma allan dag, eg er því vandur,
að mér gangi hindir á hendur,
hvar er sá sem betur stendur?
36. Biblían er sem bögglað roð fyrir brjósti mínu
gleypti ég hana alla í einu
ekki kom að gagni neinu.
37. Líka kann eg leika sund á Laxamýri
hér með frár sem hestur á skeiði,
hamast eg í minni reiði.
38. Fimmtán sinnum fór eg til botns á fertugu djúpi,
illhvelin mig eltu af geipi,
árina bar eg samt í keipi.
39. Synti eg yfir Seyðisfjörð á Zabatsdegi,
buxnalaus á brimlavogi,
brölti eg fram af öldusogi.
39. Einu sinni eg andann tók á ægis mýri,
skatnar héldu skrímsli væri,
eða skrattinn mig á herðum bæri.
40. Við álfakonu átti eg son með ásjón hýra,
var eg í steini viku fjórar,
veik eg að einum jarðar ljóra.
41. Lagði hún á mig lukku þá sem lengi nægir,
hennar óskir held eg dygi,
þó helgir englar frá mér flýi.
42. Að rita, skrifa og rekja vælur rínar stefja,
lystugur hrisstir Rögnis rifja,
rausar fús, en tekur að syfja.
43. Til alþingis eg ætíð reið og einnig í fyrra,
við umboðsmanninn akkordera,
og úrskurðuð mál hrossi gera.
44. Sölsað hef eg sjófisk einn þó seigur væri,
hjelt eg um sporðinn hendi minni,
hamaðist hann af ákefð sinni.
45. Því hef eg lifað svo laus við bekk og landið Ísa
orðið hef eg oft að reisa
og ólmum hesti gjört að þeysa.
46. Vissi eg hvergi vera það pláz á viðris sprundi,
sem hagaði mínu höfðingslandi
nema Hólastaður á Norðurlandi.
47. Sverða brjóti svaraði hlökkin svofnis skóga;
„á Þingeyra klaustri, þar kvað mega
þrífast ef þeir lítið eiga.
48. Fyrir vináttu sakir vilda eg ekki víkja þangað
eg vísiteraði vestur hingað
vantaði þann sem gæti þingað.
49. Jeg siðaði þann sem sagði lög í sýsluparti,
stærsti maður í Skálholtsstipti
skrifari landsins mig þá gipti.”
50. Enn þegar lagleg auðar brú mér yndi veitir,
atlot góð og eftirlæti,
allar trú eg það sorgir bæti.
51. „Annmarki var á mér sá sem ég vil greina.”
Burðug svarar baugalína:
„Birtu vinur glósu þína.”
52. „Af kvennseminni og kvalning leið og krossburð þungan,
missti eg frið í mánuð langa;
mátti eg ekki svefninn fánga.
53. Fjórtán hafði eg friðlur þá í faðmi drjúgum
eftir skamti holdsins hægum,
hagaði eg mínum vilja þægum.”
54. Kalsar hann upp á kæru þá með kjökran væga
svo liljan kviknar lægis bríma
við langan hvíslar eyrað tíma.
55. „Þú munt áður þekkja mig”, kvað þornabaldur.
Aptur svaraði auðar hildur:
„Afa mínum varstu skyldur”.
56. Yður var sá baugabör í bragði líkur,
bóndalegur og býsna keikur
á báðum var þá gaman og leikur.
57. Drjúgum framdi ég dans og leik fyrir dúka lyndi,
skíru víni á skálir renndi,
skartaði gull á minni hendi.
58. Hér hef eg lítin handsals hring á hendi minni
með lángri heilll og lukku brunni,
sem lífinu mínu hjálpa kunni.
59. Fegra sést ei fofnis ból á fálka strindi,
hann hrósaði sér á haukalandi,
hulinn með rauðum orma sandi.
60. Í draumi fékk eg deiling hans með dyggðum öllum
svoddan tók eg heppin heillum
hann var kominn úr Alpes fjöllum.
61. Enn þegar sætum blundi brá af brúna skyggni
hann á hvítum Haukavagni,
hentugu stýrði gæfu magni.
62. Af Grettis mjöll og gefnar skúr er grafinn og smeldur,
dælu straumi drifinn og kjældur
og dimbilfuna gufunni svældur.
63. Í átján stöðum efnaður var á urnis blæju
prýðilegur í pörtum níu
plöntuðu saman dvergar tíu.
64. Opnuðu jötnar undir heim og álfar kletta,
með yfirlesningum ekki hætta,
svo upp á hann treysta nokkuð mætta,
65. Hver eð hann ber á hægri mund og hyggst að reyna
afreks tök og orku sína
aldrei mun þeim frægðin dvína.
66. Á vegum mínum verkar hann það eg villist eigi
ellegar þó eg út af dæi
engin grandar mínu hræi.
67. Ekki mun þeim örfa beitir Amorsleika
synja lagleg silki bríka
svo að hún veiti ei aðstoð ríka.
68. Þeir sem af mér þágu ráð er þrauta kenndu
eru þeir nú í auðnustandi
aldrei síðan mannþurfandi.
69. Hér með hafði eg hvers manns ást í hægum taumi
víðförull um veraldar geima
virtur best á staðnum heima.
70. Svo hef eg verið suður um land í sendiferðum
virtur best af veigaskorðum
víða kvaddur góðum orðum.
71. Bar ég þá líka bréfin og gjald á báðum síðum
virðingar af virtum fljóðum,
veittust mér með gjöfum góðum.
72. Krúsað hár og klæðin góð eg kljáða niður,
handa smár og hjartaglaður
og hræðilega velskikkaður.
73. Einatt spurðu að því mig nær aftur kæmi,
og sögðust vilja í sinnu rími
sæist þessi stefnu tími.
74. Og svo að bregðast eitt sinn þetta aldrei kynni
þá tímalengd á tölunni rynni,
var teiknað upp á spázíunni.
75. Í kaupstaðnum eg kenndur var á krúsar flæði,
danskir fylltust drambi og reiði
það dillaði mínu æskuskeiði.
76. Að mér veittust átján þá með ákefð stranga,
eg axlaði Berlings ása þunga
ofan á bringu lafði tunga.
77. Öfugur hljóp ég ellefu faðma upp frá jörðu,
að mér koma þá engir þorðu
sig augna lausa margir horfðu.
78. Eg ólmaðist þá frá eðli mínu öllu horfinn
andlits rjóður eins og karfi
örðugur mjög í þessu starfi.
79. Vóru svo á mér vomur þær og vitfirringar
þá á mig kemur sá æðis gangur
eins læt jeg og vargur svangur.
80. Stiklaði eg fram á strengja dýr sem stóð á lægi,
það var seint á Sunnudegi,
þá sviptist yfir birtings legi.
81. Eg vigtaði þungan veraldar knött í visku landi,
hvað hastarlega hann hnigna mundi,
heimskir trú’eg ei að því grundi.
82. Svo kann ég um sólar reit og saltan græði
merkistjörnur og mánatíðir,
mæla og reikna eins og hlýðir.
83. Af Krónborg valinn Kristján herra kóngur mætur,
ljet flytja mér út fegursta mítur,
formáli sá var skrifaður nýtur.
84. Það var klárt sem kristals skál með kransa tíu,
ofnis jörð um ennis beyju
eins og skart á Ríkis meyju,
85. Heldur er ég því hljóður oft í hyggju túni,
það hraut af mínu heila fróni,
hérna norður í Kaldalóni.
86. Eftir það lét árin þrjú til Indíalanda
sveima þrettán sigluhunda,
og 6000 menjalunda.
87. Vígða eg bæði vötn og fjöll á vegum löngum
stritaði eg saman steinum þungum
standa þeir enn fyrir öðrum ungum.
88. Grunnavíkur gamlan stað og greindan rétti
aflagaðan sendurbætti
svo ævinlega standa mætti.
89. Sat eg þar í seytjan ár með sannri vissu
á sunnudögum söng er messu
svo sem prestur fékst í þessu.
90. Upp í stólinn eg fór drukkinn einu sinni
ræðan spratt í mínum munni
sem mikið vatn af jarðar brunni.
91. Biblían er sem böglað roð roð fyrir brjósti mínu
lærða eg hana alla í einu
þó aldrei komi að gagni neinu.
92. Esaías allan lærði eg upp á fingur
Móises mér þótti þungr,
þessar bækur lærði ég ungur.
93. Engin var á Íslandi þá annar slíkur
ríkur, snauður, lærður, leikur,
ljótur, fríður, styrkur, veikur.
94. Gulum stakki gekk ég á og girtur linda
náði ssvo sem ofan á enda,
á snúraður gulldi brennda.
95. Oft hefur verið á mig sigað afturgöngum,
og sjódraugana leiðum lungum,
laminn verið höggum þungum.
96. Gleypt hef ég þrisvar glóandi járn að gamni mínu,
af eitri drakk ég austur kænu
óskertur að viti og rænu.
97. Í gegnum mig hefur gengið sverð og grandað eigi,
skaðlaust er þó skotið flygi,
skal það ekki reynast lýgi.
98. Síteraði ég sérhvörn mann í sínum gjörðum
með vandlæting í verki og orðum,.
að víkja síst að hringa skorðum.
99. Stúderaði ég stærstu list á ströndum norður
um [fylkistöður og funaðar kyrrðir]
flestir hafa þar sínar byrðir.
100. Allan stillta eg ókyrrleik í austurheimi
so veitir nú í vöku og draumi
veröldin af sér gleðinnar straumi.
101. Coleraði kyrkju bréf og kalki kenndi,
samdi ég hjálm af silfurblandi
suður var það á Ísalandi.
102. Á vesturlandi var ég öllum værðum rændur,
út að ríma illar kindur
orða hríms við glóða sindur.
103. Ægirs dýrin átti ég þrjú [?] öllum reiða,
út á lægið lét ég skríða
lagði niður allan stríða.
104. Líka hafði ég lánið gott og list að stríða,
og það sem ungum þénar að læra
þegnum gjörði ég jafnan færa.
Page updated
Google Sites
Report abuse