Embedded Files
Sexu Osasuna
GENEROA.
“BERDINTASUNEZ JOKATUZ, GUZTIOK IRABAZLE"
HELBURUA
Neskek eta mutilek jasotzen duten tratu desberdina alderatzea, beren garapen pertsonala nola mugatzen duten zalantzan jarriz.
Hasiera (Gutxi gorabehera 15´)
Bi papertzar jarriko ditugu arbelean. Papertzar batean mutil baten silueta egongo da eta bestean neska batena. Jarraian, galdetuko diegu neskei esaten zaizkien zer esaldi entzun dituzten eta neskak zer lekutan moldatzen diren: etxea, eskola, auzoa, komunitatea, parrokia, gimnasioa eta beste batzuk.
Haurrei eskatuko diegu silueten barruan idatz ditzatela entzun dituzten edo esaten dituzten esaldiak, dagokionaren arabera.
Ondoren, galdera hauek egingo ditugu:
Tratu desberdina ematen zaie neskei eta mutilei?
Nori egiten dio mesede tratu desberdin horrek?, zergatik?
Haurren erantzunak arbelean idatziko ditugu ikus ditzaten.
Garapena (Gutxi gorabehera 60’)
*Genero-diskriminazioari buruzko hainbat irakurketa egingo ditugu.
Kasu bakoitza irakurri ondoren, gogoeta egingo dugu galdera batzuen inguruan:
Neskek eta mutilek tratu bera jasotzen dute?
Nortzuek dituzte pribilegio edo abantaila gehiago?
Nortzuek dituzte debeku gehiago?
Zer iritzi duzue neskek eta mutilek jasotzen duten tratu desberdinari buruz?
Ikasleak binaka jarriko dira, orriak emango dizkiegu eta irakurritako istorioen kontrako egoerak idatz ditzatela eskatuko diegu, hau da, beren garapen pertsonalean eragina duen tratu desberdinik jasotzen ez duten nesken eta mutilen egoerak.
Jarraian, eskatuko diegu nahi duenak parteka ditzala identifikatutako egoerak gelako ikaskideekin. Ondoren, galdera hauek egingo dizkiegu:
Zuen ustez, zergatik eman behar zaie tratu bera neskei eta mutilei?
Ikasleek ematen dituzten erantzunak arbelean idatziko ditugu eta adieraziko dugu neskak eta mutilak berdinak direla duintasunari eta eskubideei dagokienez, eta aukera berak izan behar dituztela.
Amaiera (Gutxi gorabehera 15´)
Ikasleei eskatuko diegu berdintasunaren aldeko konpromiso bat idatz dezatela orri txiki batean. Orri hori ikasgelako horma batean jarriko dugu izenburu honekin: «Berdintasunaren aldeko nire konpromisoa».
Bukatzeko, galdera hauek egingo dizkiegu:
Zer ikasi duzue neskek eta mutilek jasotzen duten tratuari buruz?
Nola ikasi duzue hori?
Ikasitakoa nola aplika dezakezue zuen eguneroko bizitzan?
*Gidaren erreferentzia: https://www.slideshare.net/IselaGuerreroPacheco/guia-educacionsexualintegralnivelprimaria
*Gomendatutako irakurketak:
Printzesek ere puzker egiten dute
Printzesa batek puzker egin dezake? Laurak hori galdetu dio bere aitari ikastetxetik itzuli denean. Ikaskide batek ikasgelan esan zuen Errauskinek puzker egiten zuela. Laurak, ordea, sinesgaitz, galdera hori egin dio bere aitari, eta, Lauraren harridurarako, aitak Printzesen liburu sekretua, printzesen benetako istorioa jasotzen duena, atera du liburutegitik, eta baietz esan dio, printzesek ere puzker egiten dutela.
Istorio alai eta kutun horretan, Ilan Brenmanek printzesen rola desmitifikatzen du eta txikitan geure buruari gutxik galdetzen dizkiogun galderak sustatzen ditu, irudimena sustatuz eta adingabeei zein helduei aukera emanez gauzei buruz geure buruari galderak egiteko trebetasunean sakontzeko eta gauzak beti ez direla imajinatzen ditugun edo kontatzen dizkiguten bezala imajinatzeko.
«Tratu txar sotila»
Edozein egunetan, edozein herrialdetako edozein hiritan neska eder bat jaio zen, bere begi zoragarriek kuriositatez begiratzen zuten dena.
Hirian zehar ibiltzen hasi zenean, ederra izateko soineko politak eraman behar zirela esan zioten. Eta bere burua ez zuen polita ikusten soineko eder bat eramaten ez bazuen… Eta bere azalaren kolorea aldatzen bazuen politagoa izango zela esan zioten eta makillatzen irakatsi zioten. Eta makillatzen ez bazen, ez zuen bere burua polita ikusten. Polita izateko altuagoa izan behar zuela esan zioten eta bere lehenengo takoiak jarri eta jasan zituen. Eta takoirik eramaten ez bazuen, txiki eta nano sentitzen zen. Polita izateko argala izan behar zuela esan zioten. Ezin izan zuen inoiz gehiago gustatzen zitzaiona jan errudun sentitu gabe.
Eta esan zioten… bere ilea… eta esan zioten… bere gerria… eta esan zioten… bere bularra. Neska hark hain itsusi ikusten zuen bere burua, ezen egunero sakrifizio handiak egin behar izaten zituela bere burua pixka bat politago ikusteko. Azkenean, azala hondatu zuen egunero makillatzen zelako, oinak hondatu zituen takoiak eramaten zituelako ordu askotan…, indarge geratu zen argalegi zegoelako.
Bere burua zen bezala ez maitatzen irakatsi zioten, besteentzako egokia izateko ehunka gehigarri ortopediko behar izaten…, eta, azkenean, kezkatzen hasi zen, ez baitzuen nahi bera nolakoa zen jakitea besteek… Eta itsusi sentituz, mutil batekin maitemindu zen, bera mutilarentzat egokia ez balitz bezala tratatzen zuen mutil batekin…, eta neskari… normala iruditu zitzaion hori!
Eta horrela sentituz… itsusi… bere burua onartu gabe… tratu txarrak eman ziezazkioten onartu zuen.
Ez ezazu inoiz ahaztu… benetako edertasuna jarrera bat dela. Eta izugarri ederra zarela… benetakoa zarenean.
SEXU-ANIZTASUNA
“BERDINAK ETA DESBERDINAK”
HELBURUAK
Aniztasunari eta berdintasunari buruzko kontzientziazioa areagotzea.
Aniztasuna modu positiboan ikus dadin sustatzea.
Ulertzea jende guztia desberdina bada ere, jende guztiak eskubide berak izaten jarraitzen duela eta inor ez dela baztertu behar desberdina izateagatik.
Hasiera
Landuko dugun gaia, hots, pertsonen arteko aniztasuna aurkeztuko dugu, ondoren egingo den jarduera zertan datzan azalduko dugu eta berdinak izatearen eta desberdinak izatearen definizio txiki bat egingo dugu.
Jarraibideak
Emaiozu parte-hartzaile bakoitzari begietarako zuloak eginda dituen paperezko plater bat. Esaiezu aurpegiak maskarekin estal ditzatela, buruak ezpainzapi batez edo sukaldeko zatar batez estali eta esaiezu ikasgelan barrena ibil daitezela isilik elkarri begiratuz.
Ondoren, eska iezaiezu biribil bat egin dezatela eta egin iezazkiezu galdera hauek:
Nola sentitu zara ingurura begiratu duzunean eta jende guztiak elkarren antza zuela ikusi duzunean?
Bereizi ahal izan duzu nor zen nor?
Errealitatean, jende guztiak elkarren antza du?
Ondoren, eskatu haurrei maskara dekora dezatela beraiek nolakoak diren adierazteko (animalia gustukoena, kirola, eta abar)
Maskarak dekoratu ostean, eska iezaiezu ikasgelaren inguruan ibil daitezela maskarak jarrita dituztela eta isilik. Ondoren, esaiezu biribil batean elkartzeko.
Eskatu taldeari maskara sinpleak lurrean jar ditzatela biribilaren albo batean eta dekoratutako maskarak biribilaren beste aldean.
Garapena. Gogoeta
Nola sentitu zara ikasgelan barrena ibili zaren bigarren aldian lehen aldiarekin alderatuta?
Zer maskarak irudikatzen dute hobekien errealitatea? Lisoek ala dekoratutakoek? Zergatik?
Zerk egiten du jendea besteekiko desberdin?
Maskarak alda daitezke denborarekin? Lehen gustatuko zitzaizun zure gaurko maskara?
Positiboa ala negatiboa da besteekiko desberdinak izatea?
Jendea berdin tratatzen dute besteekiko desberdina bada? Zer diozu mutilei eta neskei buruz, adibidez?
Zer gertatzen da norbait era desberdinean tratatzen badugu gurekiko desberdina dela pentsatzen dugulako?
Guztion artean aukeratu maskara batzuk eta galdetu ondo ote dagoen ezaugarri berezi bat (adibidez, animalia gustukoen bat) duen norbait eta horrelakorik ez duen norbait desberdin tratatzea.
Ondo egongo litzateke bere maskaran ezaugarri hori duen jendeak eskubide bereziak edukitzea? Jarri adibideak: ondo egongo litzateke zakurrak gustuko dituztenek pastela lortzea eta gainerako beste guztiek ez?
Ondoren, maskarak paperezko panel batean itsatsi edo grapatuko ditugu ikasgelako horman eta atera diren gogoeta batzuk idatziko ditugu maskaren artean, jardueraren helburuetan jasotakoa nabarmenduz. Aipatuko dugu aniztasunaren aurrean jarrera positiboa izan behar dela, hazte positiboa izateko eta guztien artean errespetua izateko mezu gisa; horrez gain, pertsonok ditugun eskubideak aipatuko ditugu.
Jokoa egokitzeko ideiak
Bigarren txandan, haurrek pertsona desberdin bat marraztu dezakete beren maskaretan (begietako kolore desberdinarekin, forma desberdinarekin, ile desberdinarekin eta abar). Pertsona horrek zer gogo-aldarte duen ere adieraz dezakete – pertsona triste edo alai dago?
Maskara ikasgelaren erdian jarriko dute eta bakoitzak bat aukeratuko du ausaz. Joko bat egin dezakete guztiek maskara jarrita duten bitartean. Galde iezaiezu:
Nola sentitu zara zure nortasun berriarekin?
Jendeak desberdin tratatu zaitu?
Gustatu zaizu nolakoa zen?
Kanpoko ikuspegi berriarekin zure barnealdea aldatu balitz bezala sentitu zara? Lehenengo zatian, maskara lisoen ordez paper batean «nortasun-mapa» bat marraz dezatela eska diezaiekezu, beraiek kide diren taldeetako rol sozial desberdinak deskribatzeko, beren maskarak diseinatu aurretik. Maskarak erakutsiz, egin galdera hauek:
Talde honetan zein da rol pertsonal eta sozial ohikoena?
Nortasuna kendu edo jar daitekeen maskara bat bezala da? Zure ustez, rolak irabazi ala galdu egingo dituzu denbora igaro ahala?
Zer istorio kontatzen dira dituzun rolei buruz? Istorioren batekin ez zaude ados edo ez zaizu gustatzen? Non entzuten dituzu istorio horiek? Eta zeintzuk gustatu zaizkizu?
Amaiera
Txanda bat egingo da ikasleekin, landutakoari eta ikasitakoari buruzko hitz bat edo esaldi bat utz dezaten, horrekin jakin ahal izango dugu nondik abiatu garen eta noraino iritsi garen jarduerarekin.
Basado en:
Rainbow Resources
Guía Compasito sobre género y sexualidad. 2014ko edizioa – berrikusia eta eguneratua
Argitalpen honek Creative Commons lizentzia du.
Page updated
Google Sites
Report abuse