Hegra-kvæði. Um einn vondan óvætt, sem fornmenn í heiðni kölluðu óminnishegra, og trúðu hann sækti mest á drykkjumenn, út af því, sem Óðinn hefir sagt í Hávamálum; en hann er raunar illr andi, sem rœðr yfir þeim náttúru vötnum, er Veigar heita, og gjöra menn óða; verðr svo við þetta tækifæri drykkjuskaparins saga jafnframt sýnd í þessu kvæði.
Fyrirsögn:
Hegra kvæði
Lagboði:
Sem við Helblindu eftir sama höfund eða Agnesarkvæði
Höfundur:
Eggert Ólafsson (f. 1726. d. 1768)
Kvæðagrein:
Kvæði undir sama bragarhætti:
Agnesarkvæði - Upphaf: „Í þann tíma ríkti í Róm/ ræsir einn á láði." Eftir Þorvald Magnússon (f. 1670. d. 1741). Íslenskt söguljóð
Annálskvæði - Upphaf: „Gefst hér mörgum skemmun skýr," Eftir Guðmund Bergþórsson (f. 1657. d. 1705)
Brúðkaupskvæði - Upphaf: „Vér erum allir mótgangsmenn/ og megum huggun þiggja." Eftir Ólaf Indriðason frá Kolfreyjustað (f. 1796. d. 1861). Brúðkaupskvæði
Heimspekingaskóli - Upphaf: „Þegar fólki er þannig vart." Eftir Guðmund Bergþórsson (f. 1657. d. 1705).
Leitar mín í ljóðum frekt - Upphaf: „Leitar mín í ljóðum frekt/ lindin frænings palla." Afmorskvæði
Margrétarkvæði - Upphaf: „Svo er skrifað suður í Róm." Þetta kvæði er kaþólskt, ort löngu eftir siðaskipti. Höfundur ókunnur. Íslenskt söguljóð
Minningarkvæði um Jón Arason og sonu hans - Upphaf: „Margir hafa þá menntanægð/ menn í þessu landi." Eftir Ólaf Tómasson á Hafgrímsstöðum (f. 1532. d. 1595)
Varla má þér vesælt hross - Upphaf: „Varla má þér vesælt hross." Eftir síra Jón Þorláksson á Bægisá (f. 1744. d. 1819). Hestavísa.
Heimild/kvæðið á prenti:
Eggert Ólafsson 1832, bls. 172–178
I. Um sameign óminnishegrans og Óðins kóngs, eður annarra höfðingja í heiðnum dómi.
1. Óðinn kóngur Ása var
afguð Norðurlanda;
fegurð kraft og kænsku bar,
kúnstir vítis-fjanda
nam yfir mennska menn;
vakti drauga, deyfði sverð,
deildi sigurinn,
marga dýra mynd og gerð
mátti taka' í senn.
2. Galdur Óðins sagður samt
sjónhverfingar vóru;
náttúru brögð með byrgðan skammt
blönduð viltu stórum
heiðinn heimsku-lýð;
hugar áköf illska með
efldi töfra hríð
en fjandmönnum var frelsið léð
frekt á þeirri tíð.
3. Helst ég eina tek hér til
töfra kúnst, sem Óðinn
viss' að æfa', og vinna spil,
við það byrja ljóðin:
hann í hyggju-tópt
anda vonda þekkti þá,
er þustu' um jörð og loft;
margar þeirra myndir sá
muggulegar oft.
4. Til þín heimti' um hauður og salt
Herjans muni púka,
sigraði þá og sendi' of allt,
sína vild að brúka;
einn var þeirra þó,
sem Óðin sjálfan yfirsteig,
og að honum drjúgum hló;
þannig vonskan gjörir geig
og gikkar klóka nóg.
5. Fugls í líki ljótur ár,
líkur gráum hegra,
birtist Óðni bragða hnár,
buðlung fýsilegra
hvatti teyga til,
að Hvítbjörgum þá hilmir sat
heitt við kvenna spil,
honum mjöðinn Gunnlöð gat
gefið og meira í vil.
6. Fuglinn þessi flaug þar að
flatmaganda Grími;
drukkinn varð hann strax í stað,
steig í heila svími,
villti minni' og vit;
að vöngum fuglinn vængjum sín
vafði' og gjörði þyt;
öðlings við það orka dvín,
allan missti lit.
7. Þannig datt í drauma geym
djúpt, en hegrinn vissi,
að Suttúngur mundi sækja' hann heim,
svo þar lífið missi;
fyrir því fljúga nam
út úr höll, en Óðinn svaf
allt að nóni fram;
Suttúngs dóttir dúrnum af
daufan vakti gram.
8. Segi' eg ekki söguna fleir'
segja kann hún Edda,
þó skal yðr minna' á meir
munnligt hjalta-gedda
þess loft-anda list,
áfengum sem yfir býr
öldri' og höfuðin bist
fjöðrum sínum fangin lýr
og falsar hjörtu þyrst.
(Kvæðið er í heildina 59. erindi)