Gefið mér í staupið strax

Gefið mér í staupið strax er brúðkaupskvæði eftir síra Ólaf Indriðason á Kolfreyjustað (f. 1796. d. 1861).

Titill:

Brúðkaupskvæði

Lagboði:

Líklega gamalt íslenskt sálmalag. Elsta dæmið um þennan bragarhátt sem ég hef fundið er Minningarkvæði um Jón Arason og sonu hans eftir Ólaf Tómasson á Hafgrímsstöðum (f. 1532. d. 1595)

Höfundur:

Síra Ólafur Indriðason á Kolfreyjustað (f. 1796. d. 1861)

Kvæðagrein:

Brúðkaupskvæði; Drykkjuvísur
Kvæði undir sama bragarhætti:

1. Agnesarkvæði - Upphaf: „Í þann tíma ríkti í Róm/ ræsir einn á láði." Eftir Þorvald Magnússon (f. 1670. d. 1741). Íslenskt söguljóð

2. Annálskvæði - Upphaf: „Gefst hér mörgum skemmun skýr," Eftir Guðmund Bergþórsson (f. 1657. d. 1705)

3. Heimspekingaskóli - Upphaf: „Þegar fólki er þannig vart." Eftir Guðmund Bergþórsson (f. 1657. d. 1705).

4. Leitar mín í ljóðum frekt - Upphaf: „Leitar mín í ljóðum frekt/ lindin frænings palla." Afmorskvæði

5.  Margrétarkvæði - Upphaf: „Svo er skrifað suður í Róm." Þetta kvæði er kaþólskt, ort löngu eftir siðaskipti. Höfundur ókunnur. Íslenskt söguljóð

6. Minningarkvæði um Jón Arason og sonu hans - Upphaf: „Margir hafa þá menntanægð/ menn í þessu landi." Eftir Ólaf Tómasson á Hafgrímsstöðum (f. 1532. d. 1595)

7. Varla má þér vesælt hross - Upphaf: „Varla má þér vesælt hross." Eftir síra Jón Þorláksson á Bægisá (f. 1744. d. 1819). Hestavísa.

Heimild/kvæðið á prenti:

1. Vér erum allir mótgangs menn

og megum huggun þiggja.

Hallur er flestum heimum enn,

hveim sem hann lengi byggja.

Súrt þar margur saup!

Því mun rétt að byrja brag

brúðar- hér við -kaup

og gera sér nú glaðan dag,

en gefa fýlu' á staup.

2. Hér er kvenfólk, hér er vín,

hér er nóg til gleði;

kalli nú hver á sætu sín,

setjist niður og kveði-

eða á eitthvert sprund,

„ekki' er undir einum skjól”

ofurlitla stund.

Töpuð er mín tvinna sól,

ég tek þá næstu í mund.

3. Gefið þið mér í staupið strax

stirðan háls að væta,

annars verð ég ei til taks

óðar þráð að tæta,-

þungt er mér um mál;

en ef Bakkus í mig fer,

eg fæ munn sem stál;

þá er ég viss á móti mér

að mana sánkti Pál.

4. Heiðrúnar er horfin mjólk

hingað af Ása borði,

ætluð til að fylla fólk,

sem fjörugt drekka þorði

heilnæmt hornasull.

Ekki mætti Eggert það

Arnalds kalla „drull".

Brúðir hafa beinst hér að

að byrla þetta full.

5. Hver sem þorsta þjáður er,

þessum komi að brunni;

einvalds ráð eru afhent mér

yfir svöluninni.

Allir mæðumenn

fró og huggun hér skulu fá,

heilsu og líf í senn.

Mér nú stendur Mímir hjá

og mælir vísdóm enn:

6. Þú, sem girnist giftumál

og getur ekki fengið,

hresstu þig við þessa skál,

þitt mun batna gengi,

Reikkaðu' um með rig,

hugsaðu: þú ert svín og frey,

sem að smáir mig;

um öxl þér lít og ussa: „svei!

ég vil ei nýta þig".

7. Þér, sem búksorg bítur sár

og beiglur fjármissunnar

hrekist, af því hart er ár

og hafið birgðir grunnar:

takið yður tár,

drekkið allir erfi hér

ykkar dauða fjár!

Neyrið, meðan eitthvað er;

aftur gengur skár!

8. Engum hjálpa ær né kýr

inn í himnaríki;

sá, sem hér við barlóm býr,

betur en Gvendur ríki

máske sín megi þá.

Feiti, vín og mergur með

munu þar borðum á,

kröggur gleymdar, en kátt um geð

og kveðin Gloríá.

9. Þú, sem bugast bakverks pín

og berst við aðra kvilla,

dugðu hér að drekka vín

og dreptu það hið illa,

sem þér sækir að;

en ef mein þitt er svo ramt,

við eina versnar hvað:

þú ert farinn, - súptu á samt!

Salómons ráð var það.

10. Ekki get ég giskað á,

hvað gengur hverjum manni.

En allir skulu fró hér fá,

forlög nema banni,

sem enginn hnikar hót.

Hafið þið trú, sem tekið fær

traustri lækning mót,

opin er hérna og ykkur nær

allra meina bót!