Agnesarkvæði

1. Í þann tíma ríkti í Róm

ræsir einn á láði,

kristnum veitti dauðadóm,

Drottins vini þjáði –

og fjöri svipti frá.

Diocletianus er

illur nefndur sá;

ótal marga helga hér

í hel lét þessi slá.

2. Þar til setti þengill mann

þessa iðju að hafa,

Simphorianus heitir hann

hvar um bækur skrafa.

Son einn átti sá.

Einhvern dag sem oft hefur skeð

út gekk borðum frá,

síðan fær á fróni séð

fagra bauganá.

3. Agnes hét sú eðla mær

ára þrettán talin,

dáfríð mjög, í dyggðum skær,

af Drottni þar til valin –

hönum að þjóna þrátt.

Að bænagjörðum brúðurin var

bæði dag sem nátt.

Heilagt offur hún fram bar,

um heiðna gaf sig fátt.

4. Simphorianus sonur þá

seima lítur Hildi.

Vel líst hönum auðgrund á,

eignast frúna vildi;

bónorð byrja fer;

vill ei nýta heiðinn hal

hún sem dyggðir ber;

við hann síðan veik á tal:

Víktu í burt frá mér.

5. Hugarkvalinn frá hringabör

heim þá gekk til borgar,

dauðsjúkur af ástarör;

aflaði honum sorgar,

að fær ei unga frú.

Sínum föður sagði hann

satt frá þessu nú.

Simphorianus sendi mann

seims að tala við brú.

6. Elskhuga kvaðst hún eiga sér,

ei því giptast vildi,

trúlofuð til egta er

ei því girnast skyldi

hölda heims um rann.

Minn brúðgumi, mælti víf,

móður á jómfrú hann.

Skal eg æ meðan endist líf

elska af hjarta þann.

7. Hann var morgungáfan góð,

gæskan sem ei dvínar,

rauðlitað hans rósablóð

rjóðandi varir mínar;

mjólk og hunang með;

þessum kryddum mettar mig

mitt svo hressir geð;

lét af elsku sjálfan sig

særa og negla á tréð.

8. Hann og líka æðstur er

allra veraldar manna.

Ómögulegt er öllum mér

yndi hans að banna.

Eg þar treysti á

enginn hlutur heims um byggð

hann mér slítur frá.

Ann eg hönum af allri dyggð

sem aldrei bregðast má.

9. Síðan kemdur sendur heim,

sagði allt af létta.

Simphorianus svaraði þeim,

sig kvað undra þetta,

hvörsu heimsk hún er.

Hver mun sá í kappakrans

sem kæran ætlar sér?

Nú er eg æðstur innanlands

og minn sonur hér.

10. heiðinn einn, sem hermt er frá,

hóf svo ræðu fyrstur:

Þar er enginn efi á

er það Jesús Kristur

er hún eignar sér,

forlagt hefur Mahometh

menn sem tigna hér.

Þvílík villa, þess eg get,

þykir skaði mér.

11. Simphorianus seimabil

sækja lét með valdi,

Fljóði býður fé þar til

af fögru otursgjaldi –

að eiga ungan svein.

Hún kvaðst mundi herrann Krist

heiðra á alla grein;

því nam neita þorna rist

að þiggja hans boðin nein.

12. Fyrst þú villt ei, vomurinn kvað,

viljann okkar gera

herfilega hér í stað

háðung skaltu bera, –

það er maklegt er.

Í vort gamla goðahús

ganga skaltu ber;

þar skal lýðurinn flærðarfús

færa spott að þér.

13. Jómfrú mælti: Jesú minn,

eg bið þig af hjarta,

skær réttlætis skrúði þinn,

mitt skírnarklæðið bjarta,

hylur mivvkun mín;

þó mig látir líða margt,

líttu á þessa pín,

er það mitt hið æðsta skart

er eg kem til þín.

14. Fötum síðan fletti hann

fagra jómfrú dýra,

gekk svo inn í goða rann

gullhlaðs liljan hýra –

sem fullt af fólki var.

Vífsins tóku að vaxa þá

vænir hárlokkar.

Hvítan kyrtil heiðnir sjá

hún og líka bar.

15. Lýsti um húsið ljómi sá,

*leyndar raddir sungu.

Undir með þeim menjaná

mælti sællri tungu:

Þökk sé, Drottinn, þér,

besta skart og búninginn,

blessaður, gafstu mér.

Verði ætíð vilji þinn

vor á meðal hér.

16. Heiðnum *koum hér við brá

hofi sem að þéna,

lofuðu Guð með gullhlaðsgná,

gjörðu ei hljóðin réna –

hljóm svo hvellan bar.

Varð svo glæpugt goðahús

Guðs að kirkju þar;

hver einn var af hjarta fús

að herða á raddirnar.

17. Simphoriani sonur, þá

sjúkur heyrði þetta,

hönum illa hér við brá,

hratt á fót nam spretta, –

æddi í húsið inn;

vildi leggja á vífið hönd

og viljann fremja sinn;

datt að bragði úr hönum önd

athugið jarðteiknin.

18. Faðir hans, þegar fregnar slíkt,

fylltist reiði að bragði.

Á hann kom það ofboð ríkt,

ævareiður sagði:

Takið töfrafrú;

son minn hefur seimabil

sannlega drepið nú;

búið skal því bálið til

brennd að verði sú.

19. Ef að hún gæti orkað því,

eg hana skyldi prísa,

allra vorra augsýn í

upp að láta rísa

drenginn dauðum frá;

bregst það ei að brúðar trú

betri enn vor er þá.

Mín skal verða síðan sú

ef sannast þetta má.

20. Ljúflega svo leyfis bað

lindin otursspanga

í afvikinn einhvern stað

út að mætti ganga

að byrja bænagjörð.

Að fengnu leyfi faldabil

féll svo niður á jörð;

heiðinn dólgur hlustar til,

hefur á kæru vörð.

21. Herrans engill helgur þá

henni birtast gjörði.

Ávöxt mikinn senn má sjá

af sætu bænarorði.

Uppreis ungur sveinn;

mælti þá fyrir munni sér

maðurinn trúarhreinn:

Heiður, lof og þökk sé þér,

þrennur Guð og einn.

22. Feðgar báðir tóku trú

tiginn prísa sprakka;

leynt þó færi lofgjörð sú,

lifandi Guði þakka;

glaðir gengu heim,

létu allt sitt hús og hjú

hlýða boðum þeim.

Frásagan ei færir nú

fleira af þessum tveim.

23. Espast tekur heiðinn her

hinir burt þá gengu.

Yfirmann þeir annan sér

öllu verri fengu

að dæma dúkaþöll.

Aspasius argur hét

sem öldin hyllti snjöll.

Kargur þessi kauðinn lét

kynda bál um völl.

24. Brögnum skipar byrstur þá

brenna frúna skyldi.

Svo var kastað eldinn á

ungri seima Hildi;

kyntu kappi með.

Blossinn ekki höfuðhár

hennar skadda réð.

Heiðinn lýður, þrjóskur, þrár

þetta teikn fær séð.

25. Hryggðist af því heiðinginn,

hans ei ráðið dugði;

ekki heldur í það sinn

auðgrund vægja hugði;

ríkur af reiðiþjóst

grípur strax einn stæltan kníf

og stakk í hennar brjóst.

Heilög mey svo lét sitt líf,

sem lengi ei undan dróst.

26. Simphorianus, segja menn,

sá er fyrr í kvæði

öðlaðist trúarumskiptin,

af henni hlaut þau gæði,

jarða jómfrú lét.

Heimulega hann þar við

hennar legstað grét.

Lifi guðhrætt fólk með frið,

fræðið endað get.