Embedded Files
Inni Kári sat í sal er íslenskt jóladanskvæði úr leikritinu Nýársnóttin eftir Indriða Einarsson (f. 1851. d. 1939), (fyrst frumsýnd í Lærða skólanum árið 1874). Kvæðið var ort úr Kötludraumi sem er eldfornt íslenskt sagnakvæði (ort einhverntímann á 14. öld fyrir hljóðdvalabreytingu). Kvæðið vakti töluverða lukku og sums staðar dansað á heimilum landsmanna um jóla- og nýársleytið, t.d. í Leirhöfn á Melrakkasléttu. Andrea Pálína Jónsdóttir á Leirhöfn kunni fyrsta erindi kvæðisins og söng fyrir þjóðfræðinga á segulband um miðja síðustu öld. Samkvæmt henni var dansað í kringum jólatréð og þetta kvæði sungið.
Fyrirsögn:
Inni Kári sat í sal
Lagboði:
Danskt lag. Ranglega talið færeyskt/íslenskt þjóðlag. Það sama og við Máninn hátt á himni skín
Höfundur:
Indriði Einarsson (f. 1851. d. 1939)
Kvæðagrein:
Jólin; Jóladansar; Kveðskapur úr leikritum
Kvæði undir sama bragarhætti:
Á Þorláksmessu - Upphaf: „Löng er nótt en ljósin björt/ langt fyrir ofan ský." vikivakadans. Dansað á Þorláksmessu. Sjá jóladansa.
Jólnasumbl - Upphaf: „Í heiðnum og í helgum sið." Eftir Grím Thomsen (f. 1820. d. 1896). Sjá jólin og jóladansa
Máninn hátt á himni skín - Upphaf: „Máninn hátt á himni skín/ hrímfölur og grár." Efti Jón Ólafsson ritstjóra (f. 1850. d. 1916). Lag upprunalega erlent, líklega danskt eða færeyskt. Sjá jóladansa
Óluvukvæði - Upphaf: „Góða veislu gjöra skal." Lagboði: Máninn hátt á himni skín. Þetta kvæði er líklega færeyskt eða danskt að uppruna. Sjá jóladansa.
Heimild/kvæðið á prenti:
Katla og Alvör haldast í hendur á leið til konungshallar Kára. Úr Kötludraumi. Teikning eftir franska málarann Jules Worms (1832-1924)
(Lagboði: Máninn hátt á himni skín)
1. Inni Kári sat í sal,
og silkiklæðið bar;
gullhlað spennt um ennið
á garpnum fagra var.
– Ljósin loguðu skært,
litverpuð hann sat;
lýsti' um skálatjöldin
rauðagullið þar.
2. „Kom þú hingað móðir mín!
Málin hlýð þú á,
ég af alhug elska
unga Kötlu, og smá.
– Ljósin loguðu skært,
litverpuð hann sat;
lýsti' um skálatjöldin
rauðagullið þar.
3. Kom þú hingað móðir mín!
meðan ég greini frá;
af ástum ég mun deyja,
ef ei má Kötlu fá."
– Ljósin loguðu skært,
litverpuð hann sat;
lýsti' um skálatjöldin
rauðagullið þar.
4. Mælti' hún svinnan soninn við:
Vertu ei fölur og fár.
Katla er gift og gefin manni,
hann heitir Már."
– Ljósin loguðu skært,
litverpuð hann sat;
lýsti' um skálatjöldin
rauðagullið þar.
5. Mælti hún svinnan soninn við:
„sjatni ástin þín,
fús skal ég þér gefa
gullin-skikkju mín."
– Ljósin loguðu skært,
litverpuð hann sat;
lýsti' um skálatjöldin
rauðagullið þar.
6. „Skikkju þína, hefðar frú!
gefur þú mér ei,
gefðu Kötlu hana,
hún er fríðust mey."
– Ljósin loguðu skært,
litverpuð hann sat;
lýsti' um skálatjöldin
rauðagullið þar.
7. Frúin Alvör kom þar að,
er Katla í dyngju lá,
hún reisti Kötlu úr rekkju,
og breiddi glófa á.
– Ljósin loguðu skært,
litverpuð hann sat;
lýsti' um skálatjöldin
rauðagullið þar.
8. Frúin Alvör fór af stað,
breiddi klæði á lög:
„Kom þú út á klæðið Katla!
vertu ei rög."
– Ljósin loguðu skært,
litverpuð hann sat;
lýsti' um skálatjöldin
rauðagullið þar.
9. Til hólmans fríða fóru þær,
flýtur klæði á lög.
og komu í skála Kára,
Katla var ei rög.
– Ljósin loguðu skært,
litverpuð hann sat;
lýsti' um skálatjöldin
rauðagullið þar.
10. Klæði Alvör kom þar með,
og Kötlu vildi fá,
gulli voru þau alsaumuð
með perlunum á.
– Ljósin loguðu skært,
litverpuð hann sat;
lýsti' um skálatjöldin
rauðagullið þar.
Útgáfa Andreu Pálínu Jónsdóttur á Leirhöfn:
(Lagboði: Máninn hátt á himni skín)
Inni Kári sat í sal,
silkiklæðin bar.
Gull var spennt um ennið
á garpinum fagra.
Ljósin loguðu skært,
litverpur hann sat;
::lýstu' upp skálann tjöldin rauð
og gullið þar::.
Eftir þennan dans er gert ráð fyrir því, samkvæmt heimildum, að fleiri dansar séu dansaðir strax í kjölfarið. Til dæmis: Nú er glatt hjá álfum öllum eða aðrir álfadansar
Page updated
Google Sites
Report abuse