Embedded Files
Christophorus kvæði er íslenskt helgikvæði frá kaþólskri tíð (15. eða 16. öld) um dýrlinginn Christophorus (Kristófer). Á hann var gott að heita í sjóróðrum, einkum í tengslum við langar sjóferðir.
Fyrirsögn:
Christophorus kvæði; Christeforusvísur
Lagboði:
Íslenskt þjóðlag (?). Bjarni Þorsteinsson telur að lagið við Kvæði eins bónda eptir frelsun úr hrakreisu, eftir síra Ólaf Jónsson á Söndum (f. 1560. f. 1627), hafi verið það sama og sungið var við Christophorus kvæði og vísar hann í handritið Bmfj 70 4to (Sjá Bjarna Þorsteinsson 1906-1909, bls. 276). Við nánari eftirgrennslan kemur í ljós að það er hvergi nefnt í handritinu eins og Bjarni vill meina. Þá er kvæðið hans Ólafs ekki undir nákvæmlega eins bragarhætti og Christophorus kvæði. Þó eru fjölmörg kvæði undir þessum bragarhætti, t.d. Lalla-bragur og Gortaraljóð og þjóðlög varðveitt við þau.
Höfundur:
Ókunnur
Kvæðagrein:
Helgikvæði; Sjómannakvæði
Kvæði undir svipuðum bragarhætti:
Búrið geymir býsna margt - Eftir síra Stefán Ólafsson í Vallanesi (f. 1619. d. 1688). Ísl. þjóðl.
Fabulæ Æsopi fáeinar - Upphaf: „Uxum fjórum á einum stað/ engin þorðu dýrin að." Eftir síra Stefán Ólafsson í Vallanesi (f. 1619. d. 1688). Þetta kvæði kallast einnig Dæmisögur Esóps. Kenniljóð
Gortaraljóð - Upphaf: „Í húsi einu heyrði eg tal/ þar hýrt var inni mannaval." Eftir Ketil Bjarnason (f. 1707. d. 1744). Kvæðið hefur ranglega verið eignað síra Stefáni Ólafssyni í Vallanesi (f. 1619. d. 1688). Ísl. þjóðl.
Kvæði eins bónda eptir frelsun úr hrakreisu - Upphaf: „Mjög skyldugt það mönnum er." Eftir síra Ólaf Jónsson á Söndum (f. 1560. d. 1627)
Lalla-bragur - Upphaf: „Þó þér liggi lífið á/ leitaðu ekki fúlan ná." Eftir Sögu-Karl
Oddsbragur - Upphaf: „Bragurinn rís um bátinn einn/ er brögnum þótti auðnuseinn." Eftir síra Stefán Ólafsson í Vallanesi (f. 1619. d. 1688). Ísl. þjóðl.
Sótt og dauði íslenskunnar - Upphaf: „Um þá tíð, sem er í dag." Eftir Eggert Ólafsson (f. 1726. d. 1768).
Þorraforlag - Upphaf: „Heyrið Reynishverfingar/ heyrið nýju fréttirnar." Eftir síra Jón Guðmundsson frá Sólheimaþingum (f. 1709. d. 1770). Sjá Þorrablótskvæði
Heimild/kvæðið á prenti:
Christophorus kvæði úr pápísku.m4a1. Hæstur guð eg heiti á þig,
heilagur andi lær þú mig
um dýrðar verkin að dikta þín
og drottins brúður sú lifandi skín
svo kunni eg að heiðra Cristophorus í kvæði mín.
2. María drottning mild og fróm,
móðir guðs hið blessaða blóm,
kurteis brúðurin kenn þú mér
Christephorus að lofa sem ber
heiðurs orð í hróðri að færa honum og þér.
3. Á Kananes landi var kappinn fæddur
Christephorus og sóma gæddur
mikill á vöxt og menntum ríkur
maður fannst engi að afli slíkur
í því veldi þegni var enginn þessum líkur.
4. Tólf álna frá eg tjörgubrjót
talinn af rist og undir hárrót
af Kananes þjóðum kappinn bar
klénar listir allar þar
hét hann að þjóna herranum sem hæstur var.
(Kvæðið er í heildina 40 erindi. Sjá Jón Helgason. (1938). Íslenzk miðaldakvæði II. bindi, bls. 349-358)
Page updated
Google Sites
Report abuse