Oddsbragur er kvæði eftir síra Stefán Ólafsson í Vallanesi (f. 1619. d. 1688). Sunginn í tvísöng
Fyrirsögn:
Oddsbragur
Ferjubragur (ÍB 536 8vo)
Lagboði:
Íslensk þjóðlög
Höfundur:
Stefán Ólafsson í Vallanesi (f. 1619. d. 1688)
Kvæðagrein:
Kvæði undir sama bragarhætti:
Búrið geymir býsna margt - Eftir síra Stefán Ólafsson í Vallanesi (f. 1619. d. 1688). Ísl. þjóðl
Christophorus kvæði - Upphaf: „Hæstur guð ég heiti á þig." Kvæðið hefur fjallað um heilagan Kristófer. Á hann var gott að heita í sjóróðrum, einkum í tengslum við langar sjóferðir. Helgikvæði frá kaþólskri tíð
Fabulæ Æsopi fáeinar - Upphaf: „Uxum fjórum á einum stað/ engin þorðu dýrin að." Eftir síra Stefán Ólafsson í Vallanesi (f. 1619. d. 1688). Þetta kvæði kallast einnig Dæmisögur Esóps. Kenniljóð
Gortaraljóð - Upphaf: „Í húsi einu heyrði eg tal/ þar hýrt var inni mannaval." Eftir Ketil Bjarnason (f. 1707. d. 1744). Kvæðið hefur ranglega verið eignað síra Stefáni Ólafssyni í Vallanesi (f. 1619. d. 1688). Ísl. þjóðl.
Lalla-bragur - Upphaf: „Þó þér liggi lífið á/ leitaðu ekki fúlan ná." Eftir Sögu-Karl
Sótt og dauði íslenskunnar - Upphaf: „Um þá tíð, sem er í dag." Eftir Eggert Ólafsson (f. 1726. d. 1768).
Þorraforlag - Upphaf: „Heyrið Reynishverfingar/ heyrið nýju fréttirnar." Eftir síra Jón Guðmundsson frá Sólheimaþingum (f. 1709. d. 1770). Sjá Þorrablótskvæði
Heimild/kvæðið á prenti:
1. Bragurinn rís um bátinn einn,
er brögnum þótti auðnuseinn,
Oddur hét sá átti hann,
af öllum haldinn veiðimann.
Rekkurinn ekki reiðast mun við réttan sann.
2. Á Snjóholtsvötnum snekkjan fast
snaka átti hlunns við kast,
og plógs að leita í reyðar rann
með ráði því, sem Loki fann.
Mikið vogað einatt er fyrir ábatann.
3. Meybarn fylgdi málmaþór,
þá meisinn öldu reyna fór,
ungæðið er samt við sig,
sjá vill verkin nýstárlig.
Fárra ára fljóðið var, svo fræddi hann mig.
4. Brúðurin vildi í bátinn gá,
en bíða ei eptir landi á,
faðirinn hélt það heimskupör,
og hana latti af þeirri för.
Hún var að kyrja upp kvæðin sín og kúrði í stör.
5. Út á djúpið hann Oddur dró,
ógurlega var ferjan mjó,
á henni hafði hann engan fans,
ekki bar hún þungan hans,
manndrápsbollinn marði í kaf, þá missti lands.
6. Barkinn rann í reginhyl,
en rumpurinn lyptist aptan til,
þegar hann Oddur þangað sest,
þá varð nokkuð apturhlest,
sökk þá gafl, en gekk upp stafn, það gegndi verst.
7. Stakkst á hnífil feigðarfar,
og fleygði honum Oddi í djúpan mar,
sá hann þar hvorki sól né land,
synda kunni hann ekki grand,
eins og bjarg í botninn sökk og blautan sand.
8. Ekki þurfti hann Oddur staup,
ýmist drakk eða hveljur saup,
hann mátti ei bæra hendur hér,
hélt hann þeim fyrir vitin á sér,
ellegar hefði hann öndina misst í ógna hver.
9. Þar sá Oddur ærinn skríl,
urriða og bröndu síl,
bæði hæng og bleikju nið,
birting sprota og þeirra lið,
eins og sæi andskotann brá öllum við.
10. Odd sá þekkti allur fans
alvanur við skuggann hans,
því seggurinn hafði silungs bráð
séð þar opt og líka náð,
riðið net og næmt í vatnið niður kljáð.
11. Hugsa gerði sveitin synd
sá þar væri, er marga kind
úr sínum hóp í hel nam slá,
og hugði kominn í djúpið blá
albúinn til allt að gera upptækt þá.
12. Urriðar með ugga gný
eggja lið til hefnda því,
sótti að Oddi sveitin öll
og sendi úr sporðum iðuföll,
þá var leikur liðinu á í laxa höll.
13. Fátt er svo fyrir illu opt,
að ekki boðið nokkuð gott,
því iðusúgur að Oddi gjör,
ypti honum í bleika stör,
í marhálm greip með góma kleif, það gaf honum fjör.
14. Meyjuna aptur hitti hann,
hún var að gráta skiptapann,
þetta eitt ég þar um kveð:
það var lukka hún fór ei með,
feigar deyr, en fær þá björg, sem fjör skal léð.
15. Þótti honum mál að kalla á Krist,
þá kom til lands, er hafði misst,
lofbrag vildi listamann
láta gera, og þetta er hann,
um sitt fall og fagra lausn úr fiskarann.
16. Bárutrogið bjó hann á ný
og borðum jók þar mörgum í,
lengdi kjöl, en lagaði stafn,
lagði þó við herrans nafn,
að sér skyldi ei sú ferjan fleyta í fiskasafn.
17. Kaupmaðurinn kom um síð,
kappinn hélt það auðnutíð;
þennan grunna sævar sá
seldi hann Torfa í Hafursá,
sagði hann bæri bragna tvo og bagga þrjá.
18. Aðra meinar eins og sig
sá aldrei gengur véla stig,
fyrir því trúa Torfi vann
tilsögn Odds um bátinn þann,
er eptir reyndar ekki flaut með annan mann.
19. Sínu liði sendi hann mót
synina tvo yfir Lagarfljót,
áttu að róa, en ranga skel
rekkum báðum sýndist hel,
alvota rak upp á sand, það ei fór vel.
20. Torfi sagði af megnum mátt,
því maðurinn þóttist leikinn grátt,
að fjandinn skyldi hann Odd og allt
eiga fyrir sitt skipið valt,
ekki nema blót og bann fyrir bátinn galt.
21. Örvabrjótar áttu stríð,
en Oddur kappið felldi um síð,
þó honum væri í geðinu grátt
gaflkænuna tók í sátt,
þau settust eptir samvígsluna í sömu átt.
22. Er hún komin í sinn stað,
aptur heim á Snjóholtshlað,
þar er búið um togin traust
og tekið heima vetrar naust,
kuggurinn stár á kjölunum fast, en kaup er laust.
23. Óvíst er hann Oddur minn
eiðinn geti haldið sinn,
þegar hann sér á sumardag,
að silungsgengdin kemst í lag.
Það mun fara sem forlög kljást. Svo felli ég brag.