Formúluvísur/
keðjukvæði

Formúluvísur og kveðjukvæði var vinsæll gamankveðskapur áður fyrr, einkum fyrir börn. Stundum hafa þessi kvæði verið köllluð þulukvæði. Formúluvísurnar og keðjukvæðin eru höfundalaus. Yelena Sesselja Helgadóttir nýdoktor á menningarsviði Árnastofnunar skilgreinir keðjukvæði á eftirfarandi hátt: „keðjukvæði: kvæði sem „skiptast í erindi eða kafla, sem sífellt eru endurteknir, og er bætt við nýju atriði í hvert sinn“ og hafa því fyrirfram ákveðna, formúlukennda byggingu (heimild).  

Vera kann að einhverjar formúluvísur/keðjukvæði hafi einnig notið vinsælda á vökunóttum í gleðinni (vikivökum) fyrr á öldum. Sem dæmi má nefna að í handritinu Lbs 587 4to II, bls. 165 stendur eftirfarandi formáli við Fúsintesþulu: „Þula mesta r[o]gavitleysa. Liklega vikivakadans." Í Færeyjum tíðkast t.d. að dansa formúluvísur og keðjukvæði fyrir lönguföstu sem þekkjast einnig hér, t.d. Kvæðið af sankti Símon og Það var eitt tré. 

Íslenskar formúluvísur og keðjukvæði:

1. Ég sá þann mann er fleskið bar - Upphaf: „Ég sá þann menn er fleskið bar". Gamalt keðjukvæði, til í handritum frá 18. öld. Engar heimildir eru til um lag fyrir þessa þulu, því miður.

2. Fúsintesþula - Upphaf: „Í miðjum garði axlar hann sín gullin skinn/ hann Fúsintes". Þulukvæði með íslensku þjóðlagi. Sjá einnig þulur og dansþulur.

3. Karl sat við stokk sinn - Upphaf: „Karl sat við stokk sinn/ var að berja fisk sinn". Þulukvæði.

4. Karlinn í bergi - Upphaf: „Þá er best að tala um karlinn þann í bergi bjó". Gamalt keðjukvæði með íslensku þjóðlagi.

5. Komdu til mín fyrsta kvöldið jóla - Upphaf: „Komdu til mín fyrsta kvöldið jóla/ eg skal gefa þér einn fisk/ og allt upp á einn disk". Kveðjukvæði með íslensku þjóðlagi. Sjá jóladansa.

6. Kvæðið af sankti Símon - Upphaf: „Stattu upp sankti Símon og segðu mér hver var einn?" Kvæðið er miklu algengara í Færeyjum og er nákvæmlega eins þar. Þar syngja Færeyingar kvæðið í tengslum við „telja jólini" fyrir langaföstu (getur borið upp á 1. febrúar til 7. mars). Lagboðinn er því fenginn frá frændum okkar Færeyingum.

7. Sjö sinnum það sagt er mér - Upphaf: „Sjö sinnum það sagt er mér".

8. Titlingurinn og karlinn - Upphaf: „Einu sinni var kerlingin/ að vefa vefinn sinn".

9. Upptektarþula - Upphaf: „Hann tók upp og hann tók upp á frúnni".

10. Það var eitt tré - Upphaf: „Það var eitt tré/ eitt lítið tré". Íslensk þýðing úr hinu dansa þjóðkvæði „Bjerget ligger langt ut i skoven"