N I E U W: In Broek in Waterland begint het voorjaar op een volstrekt unieke manier.
De Eexterhalte was ooit een drukke halte aan de spoorlijn tussen Assen en Stadskanaal, maar tegenwoordig is het vooral een plek voor vakantiegangers en smulpapen. Hoewel de stoomtreinen allang zijn vertrokken, is de historie daar nog springlevend. Het voormalige stationsgebouw uit 1923 doet namelijk al jaren dienst als de receptie van Camping de Schaopvolte.
Wat de camping echt uniek maakt, zijn de vier historische treinstellen die daar op de rails staan alsof de machinist elk moment kan instappen. Het gaat om een mix van oude rijtuigen, waaronder echte 'Blokkendozen' en een stalen rijtuig uit de jaren '30. Deze wagons werden ooit via het echte spoor naar hun definitieve vakantiebestemming gereden, vlak voordat de spoorlijn werd opgebroken.
In plaats van passagiers huisvesten de wagons nu onder andere een kantine en een snackbar waar je als 'eetreiziger' terecht kunt. De buurt rondom deze plek staat nog altijd bekend als Eexterhalte, al stoppen er tegenwoordig alleen nog maar fietsers en kampeerders. Het is een van die zeldzame plekken waar je letterlijk kunt kamperen op het emplacement van weleer. Voor wie de sfeer van vroeger wil proeven zonder zelf te stoken, is Snack- en Eetcafé Eexterhalte tegenwoordig dé halte voor een goede hap.
Van gure houten keet naar chique station: Het markante stationsgebouw dat nu dienstdoet als de campingreceptie, was destijds een enorme luxe voor het dorp. Vanaf de opening van de spoorlijn in 1905 tot aan 1923 moesten reizigers in Eext namelijk verplicht buiten in de kou wachten in een eenvoudige houten schuilplaats (een abri). Pas in 1924 kregen ze dit fraaie stenen gebouw met zijn prachtige invloeden van de Amsterdamse School.
Duitse immigranten op het Drentse spoor: De historische wagons op het terrein zijn zeldzame, internationale verschijningen. Ze werden in 1928 gebouwd door de Duitse fabriek Hannoversche Waggonfabrik AG (HAWA). In 1970 werden de rijtuigen via het toen nog intacte goederenspoor naar hun definitieve standplaats op Camping de Schaopvolte gereden, waarna de spoorlijn rondom Eext een paar jaar later definitief werd opgebroken.
Een koninklijk tintje bij de snackbar: Als je een hapje eet bij het Snack- en Eetcafé Eexterhalte, stap je letterlijk in de voetsporen van de koninklijke familie. Een van de stalen wagons (het zogeheten D-treinrijtuig met het historische nummer AB 7544) maakte in het verleden namelijk geruime tijd deel uit van de Nederlandse Koninklijke trein.
Kamperen in een officieel Rijksmonument: De unieke combinatie van het oude stationsgebouw én de Duitse HAWA-treinstellen is zo historisch waardevol, dat het complete ensemble officieel is aangewezen als een beschermd Rijksmonument. Het is daarmee een van de weinige plekken in Europa waar je kunt overnachten en dineren op een wettelijk beschermd spoorwegemplacement van weleer.
NB. Ik dacht dat alleen het Stationsgebouw rijksmonument is. Maar Dr. A.I. Google, roepnaam Gemini, heeft gecheckt dat het anders in elkaar zit. Dit is wat hij daarover te melden had:
Dat is een heel logische gedachte, want roerend goed (zoals treinen) wordt in Nederland bijna nooit als rijksmonument aangewezen. Toch zit er bij de Eexterhalte een unieke juridische kronkel in het officiële register
De officiële monumentenomschrijving: In de officiële omschrijving van Rijksmonument 510980 staat de volgende tekst letterlijk opgenomen:"Op het oorspronkelijke tracee staan twee maal twee onderling verbonden treinstellen, in 1928 vervaardigd door de Hannoversche Waggonfabrik AG. HAWA".
Hoe zit dit juridisch? De treinstellen zelf zijn technisch gezien geen losstaand rijksmonument. Echter, omdat ze al sinds 1970 permanent op de originele rails staan en deels zijn geïntegreerd in de bar en kantine, zijn ze door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed aangewezen als onderdeel van de ensemblewaarde en de hoofdindeling van het complex. Het stationsgebouw is het hoofdmonument, maar de wagons vallen door hun verankering op de locatie mee onder de wettelijke bescherming van dit specifieke rijksmonument. Je mag ze dus niet zomaar slopen of weghalen! De tekst klopt wat dat betreft dus uitstekend met de werkelijkheid ter plaatse.