De Volendamse ziekte is een gevolg van inteelt die met DNA tests is ingedamd.
Dwingeloo wordt vaak het mooiste dorp van Drenthe genoemd en dat is niet voor niets. Al in de twaalfde eeuw doken de eerste bewoners hier op om hun geluk te beproeven. Het dorp groeide rondom een enorme brink, die vroeger de verzamelplaats was voor het vee. Vandaag de dag is diezelfde brink vooral een plek voor terrasjes en gezelligheid onder de eeuwenoude bomen.
Het absolute uithangbord van het dorp is de Sint-Nicolaaskerk. Je herkent deze kerk uit duizenden door de bijzondere uivormige torenspits, die ook wel de ‘Siepel’ wordt genoemd. Volgens de legende heeft een dappere juffer uit de buurt geholpen bij het ontwerp nadat ze de bouwmeester uit een benarde situatie had gered. Hoe dan ook: die Siepel is de trots van elke Dwingeler.
Aan de rand van het dorp vind je de Havezate Westrup. Dit statige adellijke huis herinnert aan de tijd dat Dwingeloo de plek was voor de rijke adel. Het dorp had vroeger maar liefst vier van dit soort voorname huizen, wat aangeeft dat er hier altijd wel wat te besteden was. Westrup is als enige overgebleven en geeft het dorp nog steeds een vleugje koninklijke allure.
Vlakbij het dorp staat een object van een heel andere orde: de Dwingeloo Radiotelescoop. Bij de opening in 1956 was dit de grootste radiotelescoop ter wereld. Hiermee werden nieuwe sterrenstelsels ontdekt, wat Dwingeloo wereldberoemd maakte in de astronomie. Het is een prachtig contrast: aan de ene kant de middeleeuwse kerk en aan de andere kant de hightech schotel die naar het heelal staart. Dwingeloo is kortom een plek waar je de geschiedenis in elke straatsteen voelt. Of je nu langs de oude boerderijen aan de brink wandelt of naar de sterren kijkt, het dorp blijft verrassen.
Een torenspits geboren uit liefdesverdriet: Aan de opvallende, uivormige toren van de Sint-Nicolaaskerk kleeft een romantische sage. De Juffer van Batinghe reed tijdens de bouw elke dag te paard langs en bracht de jonge bouwmeester zo erg van zijn apropos dat hij geen fatsoenlijke bouwtekening meer op papier kreeg. Voordat haar boze vader haar op reis stuurde, deelde ze een nachtelijk visioen met haar geliefde waarin de volle maan achter de bomen hing. De architect was zo geïnspireerd dat hij de toren de vorm gaf van haar droombeeld.
De ui was eigenlijk een noodplan: De nuchtere historische werkelijkheid achter 'de Siepel' is iets minder romantisch. De kerk is weliswaar middeleeuws, maar de uivormige spits werd pas in 1631 geplaatst. De reden? Een jaar eerder was de oorspronkelijke, traditionele spits door achterstallig onderhoud volledig ingestort. Bij de herbouw besloot men direct te kiezen voor de destijds hypermoderne, barokke peervorm.
Koningin Juliana en de natte verf: Toen koningin Juliana op 17 april 1956 de Dwingeloo Radiotelescoop officieel opende, verliep het protocol niet helemaal vlekkeloos. De majesteit was zo nieuwsgierig naar het uitzicht over de Drentse heide en de passerende schaapskudde, dat ze spontaan besloot om hoog in de metershoge staalconstructie te klimmen. Wat de organisatie haar was vergeten te vertellen, was dat de schilders nét klaar waren; de koningin keerde dan ook terug met grijze, natte verf op haar koninklijke handschoenen.
De verhuizende havezate: De bekende Havezate Westrup dicht bij de brink is het resultaat van een vernuftige administratieve truc. De adellijke status en de naam 'Westrup' hoorden in de 17e eeuw namelijk bij een heel ander landhuis in het dorp Westdorp, nabij Borger. De steenrijke Cornelis van Dongen kocht dat recht in 1740 op en kreeg van de Drentse overheid toestemming om de adellijke rechten te verplaatsen naar zijn eigen woning in Dwingeloo. De naam Westrup verhuisde zodoende gewoon mee naar Zuidwest-Drenthe.