N I E U W: In Broek in Waterland begint het voorjaar op een volstrekt unieke manier.
Het Utrechtse vestingstadje Oudewater kent een strategische geschiedenis die diep geworteld is in het middeleeuwse grensgebied tussen het Sticht Utrecht en het graafschap Holland. De nederzetting ontstond vermoedelijk rond het einde van de tiende eeuw op de plek waar de rivier de Lange Linschoten uitmondde in de Hollandse IJssel. Vanwege deze gunstige ligging verleende de Utrechtse bisschop Hendrik van Vianden de plaats al in 1265 stadsrechten. Oudewater moest fungeren als een militaire grensvesting om Utrechtse belangen te beschermen. Al snel veranderde de machtsbalans en in 1280 kwam de stad in handen van de graaf van Holland.
Het compacte stadscentrum overleefde diverse verwoestingen en herbergt tegenwoordig honderden monumenten. Het meest herkenbare middelpunt is het Stadhuis van Oudewater aan de Visbrug. Dit bouwwerk werd in 1588 opgetrokken in de renaissancestijl, nadat het voorgaande stadhuis tijdens de Spaanse belegering in 1575 zwaar beschadigd was geraakt. Voor de nieuwbouw werden de oude stenen hergebruikt. De voorgevel valt op door een karakteristieke bordestrap en een opvallende open ark.
Vlakbij bevindt zich de Grote of Sint-Michaëlskerk, een gotische hallenkerk waarvan de oudste delen stammen uit de veertiende eeuw. De bijbehorende zadeldaktoren doet al eeuwenlang dienst als de officiële stadstoren. Het meest unieke profane monument is echter Museum De Heksenwaag aan de Leeuweringerstraat. Het huidige waaggebouw stamt uit 1595, maar de monumentale eikenhouten weegschaal binnenin dateert al uit 1482. De waag verwierf internationale bekendheid als de enige plek in Europa waar verdachten van toverij een gegarandeerd eerlijk weegproces ondergingen.
Opmerking over volksverhalen: Hoewel het bekende verhaal stelt dat keizer Karel V persoonlijk in 1545 in het naburige Polsbroek een frauduleuze heksenweging ontmaskerde en Oudewater als beloning het exclusieve weegprivilege schonk, is dit specifieke keizerlijke bezoek historisch onbewezen. Er is in de archieven nooit een origineel document of afschrift van dit privilege teruggevonden.
Certificaat van Weging: Personen die op de stadsweegschaal lieten controleren of hun lichaamsgewicht overeenkwam met hun natuurlijke omvang ontvingen het officiële Certificaet van Weginghe, een rechtsgeldig document dat destijds overal in Europa kon worden ingezet als sluitend bewijs tegen beschuldigingen van hekserij (Historiek).
De Geelbuiken: Inwoners van de stad dragen de historische bijnaam Geelbuiken, wat rechtstreeks verwijst naar de bloeiende zeventiende-eeuwse touwindustrie waarbij arbeiders de ruwe, natte hennepvezels om hun middel wikkelden voor de verwerking, wat een hardnekkige gele vlek achterliet op hun kleding (Historiek).
Late Provinciewissel: Hoewel de vestingstad in de dertiende eeuw oorspronkelijk werd gesticht door de bisschop van Utrecht, heeft het door politieke verschuivingen eeuwenlang tot het graafschap en de latere provincie Zuid-Holland behoord, totdat de gemeentegrenzen in het jaar 1970 definitief werden herzien en de stad overging naar de provincie Utrecht (Struinen en Vorsen).
Het Decor van Swiebertje: De monumentale binnenstad en de directe landelijke omgeving deden in de twintigste eeuw jarenlang dienst als het vaste opname-decor voor de buitenopnames van de populaire Nederlandse televisieserie Swiebertje, waardoor het historische straatbeeld landelijke bekendheid verwierf (Explore Utrecht).