Úrsúlukvæði

1. Það skal upphaf óðar blands,

eftir sögu meistarans,

heiðinn kóngur Húnalands

helga christni deyddi.

Attali hinn illi hét,

engri skepnu vægja lét,

sitt út breiddi svika net,

sauðum drottins eyddi.

2. Úrsúla hét ágæt frú,

Englands kóngs var dóttur sú,

dávæn, líka dygg og trú,

drottni þjónkan veitti.

Hreinlíf var í hverri grein,

helgum meyjum líkust ein,

í mannkostum so miklum skein,

merkilega breytti.

3. Ágæt christni efldi og jók,

ellefu þúsund meyja tók,

lærði þær að lesa á bók

og letrin helg að stunda.

Það nafnfræga vífa val

vænan einn þeim byggði sal,

var so stór að tók allt tal

téðra yngis sprunda.

4. Húsið það var hátt og breytt,

hæst þar byggt í landi eitt,

glæsiliga gulli skreytt,

glóaði vítt um stræti.

Ellefu þúsund sængur senn

sína lét þar byggja menn,

hennar var og umfram enn

ágætt hvílu sæti.

5. Jómfrúrnar með bjartar brár

báru krans og fléttað hár,

so voru klæddar síð og ár

silki rauðum skrúða,

armhringa og ennisbönd

eyrnaskart af Fofnirs strönd.

Fór af víða fregn um lönd

fljóða skaranum prúða.

6. Áminnti hún allar mest

ótta Guðs að læra best,

Guðs fátækum góðverk flest

gjöra skyldu tíðum,

þó þær bæri skrúð og skart

skikkanlega og gullið bjart

drambseminnar enga art

aumum veita lýðum.

7. Allar fylgdu auðar bil

er hún gengur kirkju til.

Söngvarar með simphons spil

soddan prýði jóku,

kóngsins dóttur glöddu geð,

gengu þessum skara með.

Margs kyns leika menn fá séð,

múrar undir tóku.

8. Mitt í helgu mustere

mildings dóttur féll á kné,

bænagjörð so byrjaðe

blessað Pater noster.

En sem bænin enduð var

auðgrund veik að sæti þar.

Hennar prýddu hugarfar

hvörs kyns dyggða koster.

9. Sérhvör ein á sína bók

psaltara Davíðs byrja tók.

Hilmirs dóttir hljóðin jók,

helga messu prýðir.

En sem hafði endað það

áfram kraup og fyrir sér bað.

Allar gengu inn í stað

eftir liðnar tíðir.

10. Upp so fræddi allar þær

eðla jómfrú drottni kær,

allt að tvítugs aldri nær

ei við hana skildu;

elskuðu so auðar Gná

af henni máttu valla sjá.

Lofðungs dóttur ljúfri hjá

lifa og deyja vildu.

11. Litlu síðar lauka sól

lætur búa skipastól,

sál og lífið sitt hún fól

sjálfum Guði á hendur.

Með henni sigldu meyjarnar,

margur eftir grátinn var.

Síðan veik að söltum mar

svanninn dyggðum vendur.

12. Í Guðs nafni hún á haf

heldur þegar leiði gaf,

vindur bendir voðar laf,

vaxa byrinn náði.

Hugði drósin hýr í lund

höfnum ná við Frakka grund,

skyld var sjóla seima hrund

sem þar stýrði láði.

13. Villtust þar um víðan geim,

vondir Tyrkjar mættu þeim;

leituðu illir útum heim

eftir christnum mönnum.

Heiðingjar, sem hér skal tjá,

Húnalandi komnir frá,

Attali hinn illi þá

örgum stýrði grönnum.

14. Að þeim lagði illsku drótt,

umkringjandi skipin fljótt,

þrælalið um þessa nótt

þjóna Guðs so deyða.

Vífasveitin, *vesæl og aum,

vaknaði ei við góðan draum.

Heyra mátti harmaglaum

þá heiðnir skipin eyða.

15. Kris[t]nir önga veittu vörn,

vóru þeir eins og reifabörn.

Mildingsdóttir menntagjörn

með þeim öðrum sorgar.

Dag og nætur döpur tér:

Drottinn hjálpi yður og mér.

Hann oss leiði héðan með sér

heim til Síons borgar.

16. Feginn vil eg, fljóðið tér,

fórna drottni sjálfri mér,

sál og lífið eign hans er,

að því skyldum *gæta. [í hdr skrifað gjata]

Þar sem lifandi ljósið skín

líknarfulla höndin þín

setur uppá sálu mín

sigurkórónu mæta.

17. Heiðingjar til Húnalands

helgra meyja fluttu krans.

Attala fyrir utan stans

ungar stúlkur færa.

Fyrir sig allar leiða lét,

loddarinn þeim með eiði hét,

ef þær göfga Mahómet,

mest þeim skyldi æra.

18. Úrsúlam hinn illi mann

inní goða leiddi rann.

Síðan Macon, sagði hann,

sá er prýðilegur.

Vora skaltu taka trú,

tilbið hann með lotning nú.

Viljir hlýða þessu þú

þinn er lukkuvegur.

19. Meyjan ansar, mil[d] af seim,

mun ég lúta drottni þeim

sem að gjörði himin og heim

og hlutina alla skapti.

Honum einum heiðurinn ber,

af hreinni meyju fæddur er,

klæddist voru holdi hér

hulinn guðdóms krafti.

20. Ekkert honum megnar mót

magtin þín og tignin ljót.

Upp nam reiða axlar fót

afreks sprakkinn snjalli.

Ekki hún af orku dró,

undir kjaftinn Macon sló.

Honum illa höggið kló,

hálsbrotnar af falli.

21. Attali varð ólmur þá

er hann goðið brotið sá.

Brennið sagði, bauga Gná

og berjið fyrst með grjóti. [JS 84 8vo tekur aftur við]

Utan þú viljir eiga mig,

ekki skal þá pína þig.

Guð frá slíku geyma sig,

gullskorð bað á móti.

22. Eg hefi tekið ást við þann

æðsta Guð og líka mann.

Tryggðapant mér tærði hann

tengdaherrann mæti.

Illa mjög þá er um skipt

ef eg heiðnum níðing gift.

Fyrri vilda eg fjöri svipt

falla í dauðans sæti.

23. Bælið eitt so búið var,

brenna skyldi vífið þar.

Eldurinn skaðar ekki par;

ætlu[ðu] þeir gjörninga.

Logann víða lagði frá,

loddara brenndi marga þá

sem að stóðu sætu hjá;

sumir af hita springa.

24. Ærast tekur öðling nú,

unga biður að höggva frú.

Fyrst hún vill ei vora trú

vér skulum kaupið greiða.

Tigin gengur tvinna Gná

til aftökustaðar þá.

Allar hinar eftir á

argir bófar deyða.

25. Christnir grétu gullhlaðs Lín,

greftrun öllum veittist fín;

líkama þeirra lögðu í skrín

þó löngu síðar væri.

Í Englands kirkjum sagt er sé

sett við hæsta altare

með processiu pápiskre

prýðilega so færi.

26. Díonísíus, faðir fljóðs,

frægur hefndi dóttur blóðs.

Heiðnum þjóðum mjög til móðs

marga rómu háði.

Ákaflega með eld og brand

upp so rætti Húnaland.

Hlutu Tyrkjar heljar grand.

Hilmir sigra náði.

27. Frakka kóngur frægðasnar

fylkir veitti liðsemd þar

því tvinna Hildi tengdur var

sem Tyrkjar firrtu lífi.

Mannfallið úr máta frekt

milding gjörði hættulegt.

Sjóla heiðinn sinni mekt

sviptu þeir í kífi.

28. Andlátsdagur Úrsalá,

eftir því sem bækur tjá,

octobris er ætíð sá

einn og tuttugasti.

Efnið þar eg úti tel

alla christna drottni fel.

Hann oss geymi og verndi vel,

vor Guð náðugasti.