Drykkjuspil eða Hýr gleður hug minn er gamalt vikivakakvæði og drykkjuvísa eftir séra Ólaf Jónsson á Söndum (f. um 1560. d. 1627). Lagið er fornt íslenskt þjóðlag, varðveitt í pappírshandritum úr fórum Ólafs.
Fyrirsögn:
Drykkjuspil
Lagboði:
Íslenskt þjóðlag úr tónlistarhandritinu Melódíu
Höfundur:
Ólafur Jónsson á Söndum (f. 1560. d. 1627)
Kvæðagrein:
Drykkjuvísur; vikivakakvæði; Vikivakar
Kvæði undir sama bragarhætti:
Eitt kvæði - Upphaf: „Hugsa eg það hvern dag/ þá horfi eg veröld á." Eftir síra Stefán Ólafsson í Vallanesi (f. 1619. d. 1688)
Lífsreglur kristins manns - Upphaf: „Hafðu í hug það/ sem hátignin bauð." Eftir síra Stefán Ólafsson í Vallanesi (f. 1619. d. 1688)
Heimild/kvæðið á prenti:
Viðlag: Hýr gleður hug minn
hásumartíð;
skæran lofi skaparann sinn
öll skepnan blíð;
skín yfir oss hans miskunnin;
hýr gleður hug minn.
1. Gleður mig enn sá góði bjór,
guði sé þökk og lof;
þó mín sé drykkjan megn og stór
og mjög við of,
mun þó ei reiðast drottinn vór.
– Hýr gleður hug minn.
2. Mjög leikur nú við manninn ört
hið mæta drottins lán,
en þó með því illt sé gjört
og aukin smán,
af því magnast syndin svört.
– Hýr gleður hug minn.
3. Vond ofdrykkjan veldur oft,
að vináttan forgár öll,
sundurþykkja er senn á lopt
og sárleg föll;
sumum fer það heldur gróft.
– Hýr gleður hug minn.
4. En þegar dánumenn drekka vel,
sem drjúgum oft hefir skeð,
þá vex af ölinu vináttuþel
og virðing með;
veizlu góða ég svoddan tel.
– Hýr gleður hug minn.
5. Gott er að drekka það góða öl,
gleður það mannsins líf,
meðan að enginn bruggar böl
né byrjar kíf
og bróðurleg elska ei líður kvöl.
– Hýr gleður hug minn.
6. Getir þú einnig grundað,
að gá um þitt vit og starf,
svo hæfur sértu í hverjum stað,
sem helst við þarf,
háð mun þá enginn draga þér að.
– Hýr gleður hug minn.
7. Vorri náttúru vér skulum þó
vægja mest sem má,
því skynsemin verður skilningssljó,
og skeikar þá,
ef skortur er henni á hvíld og ró.
– Hýr gleður hug minn.
8. Hver og ein skepnan hefur á vakt,
hlýðin lifa sem ber;
en mátans höfum minnsta akt
vér mennirner;
mest hefur guð þó til vor lagt.
– Hýr gleður hug minn.
9. Maður góður, minnzt ávallt,
mátinn bestur er;
með gætni þigg þú guðs lán allt,
og gá að þér,
því gegndarlausum er hjólið valt.
– Hýr gleður hug minn.
10. Vort er vitið vissulega dýrt,
vin minn, gá þar að;
lifnaði mínum ég lítt fæ stýrt,
ef læt ég það,
löngum þó það verði rýrt.
– Hýr gleður hug minn.
11. Ljót ofdrykkjan löngum plagar
að leiða eptir sig illt;
hætt freistingin hjartað nagar,
ef hug fær spillt;
harla margur yfir því klagar.
– Hýr gleður hug minn.
12. Þessi synd og saurugt grey
mig sigrar á margan veg;
veit ég henni að verjast ei,
þótt vildi ég;
það við ég læra fyr en ég dey.
– Hýr gleður hug minn.
13. Þennan dikt fyrir Drykkjuspil
drótt til gamans ég kveð;
settum mönnum ég syng hann til
og siðugum með,
í selskap þeim ég drekka vil.
– Hýr gleður hug minn.
14. Get ég ei annað gjald á borð
gefið, þeim veita mér,
en lífleg kvæði og lagleg orð,
sem ljúfum ber,
ef líka þau manni og hringaskorð.
– Hýr gleður hug minn.
Hýr gleður hug minn
hásumartíð;
skæran lofi skaparann sinn
öll skepnan blíð;
skín yfir oss hans miskunnin;
hýr gleður hug minn.