Barbírskvæði er íslenskt söguljóð, hryllilegt kvæði um vonda meðferð látins manns sem var myrtur. Kvæðið er varðveitt í handriti sem ber heitið Sópuður og dægrastytting (Add. 11242), skrifað af síra Gottskálki Jónssyni (f. um 1524. d. 1590) í Glaumbæ í Skagafirði. Íslenskt þjóðlag hefur varðveist við þennan bragarhátt. Til er sálmur undir sama bragarhætti sem varðveittur er í kvæðabók síra Ólaf Jónsson á Söndum (f. 1560. d. 1627).
Titill:
Barbírskvæði
Lagboði:
Íslenskt þjóðlag (gamalt íslenskt sálmalag)
Höfundur:
Ókunnur
Kvæði undir sama bragarhætti:
Eitt kvæði af þeirri bersyndugri kvinnu - Upphaf: „Andleg skáldin iðka mest." Eftir síra Ólaf Jónsson á Söndum (f. 1560. d. 1627).
Heimild/kvæðið á prenti:
Jón Helgason. (1979). Gamall kveðskapur, bls. 15-26. Hið íslenzka fræðafélag, Kaupmannahöfn.
1. Letrin greina skötnum skýr,
skemmtan margra landa,
í Englandi eitt ævintýr
ýtum bar til handa,
á einum stórum stað
klaustrið stóð með mikilli makt,
munkar héldu það.
2. Sá er einn munkur í söfnuð þann
að sýslu hafði mesta,
góssið staðarins geymdi hann,
gull náði aldrei bresta,
þann ei bróðir bar
oft að einni barbírs búð,
beint á stræti var.
3. Barbír hefir fengið frítt
fljóðið sér að eiga,
við hana talaði bróðir blítt,
hann bauð henni fofnis teiga
oft til blíðu bands,
en forðast vildi falda þöll
fífling klaustra manns.
4. Brúðurin sagði barbír til
að bróðir vill hana ginna,
feginn hann ansar falda bil:
„til fjárins skaltu vinna
og vert við kuflung kát,
tak við silfri kæran kvint
og í kistu okkra lát".
5. Kom til búðar bóka týr
bauga þallar að vitja,
vefjar grund var harla hýr,
hún bauð munk að sitja,
þau mæla margt og hljótt,
gjöra þau ráð að garpurinn skal
ganga þangað um nótt.
6. Munkurinn kemur að kveldi þar
og kallsar þegar við svanna,
hugsað er honum eitthvert par
að heilsar þundi nanna
og fagnar rekknum fljóð,
kastar undan kufli sín
að kæru digrum sjóð.
7. Hneigir hana í hvílu niðr
og hugði náð að þiggja
hinum var ei fenginn friðr
að fljóð sitt sér hann svo liggja
og skýst að skotinu hart,
hugsar hann að hökla meiður
skuli [hér] ekki leika margt,
8. Birki kappann barbír þreif,
berast mun varla meiri,
setti hann munks í svarðar kleif
svo hann þurfti ei fleiri,
þegar lá drengurinn dauðr,
fljóðið talaði og felldi tár:
„þar fór þitt líf og auðr."
9. Barbír svaraði og brosti að:
„Þú ber þig vel mín kæra,
munum við þennan munk í stað
til mangara húsa færa,
þau standa strætum á,
garpar tveir hafa geymt sín þing
glugga einum hjá."
10. Seggir voru í svefni þá
að setur hann munk við glugga,
þreifa lætur hann þingum á
sem þjófur væri vanr að rugga
og hleypur bralla á braut,
þykist kominn úr krankri neyð
og kastar allri þraut.
[Kvæðið er alls 49 erindi]