Svanasöngur eða Margt er manna bölið eftir síra Stefán Ólafsson í Vallanesi (f. 1619. d. 1688. Sálmur séra Stefáns um heilsu og vanheilsu hans. Talið er að Stefán hafi ort kvæðið í veikindum.
Fyrirsögn:
Svanasöngur; Margt er manna bölið
Lagboði:
Íslenskt tvísöngslag
Höfundur:
Stefán Ólafsson í Vallanesi (f. 1619. d. 1688)
Kvæðagrein:
Tvísöngvar; Sálmar; Skólasöngvar
Kvæði undir sama bragarhætti:
Óvíst
Heimild/kvæðið á prenti:
1. Margt er manna bölið
misjafnt drukkið ölið
lífs um tæpa tíð;
í dag byljir bíða,
bjart er loptið fríða,
á morgun hregg og hríð,
viltur er sá,
sem væntir á
stöðugt lengi
gleðinnar gengi,
gjörvöll hverfur blíða.
2. Ég var ungur maður,
alheill, fær og glaður,
lék við heimsins hátt,
lukkan lét í hæfi
langt fram eptir æfi,
féll til rauna fátt,
minn var þá
þankinn sá
þann veg enda
láta og lenda
lundblíð mundi gæfa.
3. Þegar ég tvisvar tvenna
taldist búinn að renna
tugi aldri af,
hófst upp heilsuránið,
hvarf hið fyrra lánið
alt, sem auðnan gaf,
eins og ryk,
augnablik,
ókyrt hjól,
vindblásin bóla,
báran, ar eða máni.
4. Fyrir fram að þekkja
forlög sín, kann blekkja
mann á margan veg,
vænti hann góðs án gátu,
geði það bráðlátu
sýnast seinka mjeg,
en trúa spá
um þraut og þrá,
það fyrir tíma
er talið að stíma,
og tapar skapi kátu.
5. Sá, sem höppin hlýtur
hefur ei á sér vítur,
ef hann óttast guð,
ei um ofsæld hirðir,
æ fyrir metnað girðir
og festir ei önd við auð,
huggun hýr
hreldum býr,
kalda og snauða
Kristí sauði
klæða og fæða virðir.
6. Hinn, er kemst í kvilla,
þó kroppurinn láti illa,
iðki innri mann,
sjálfs guðs orði að sinna
og sig á það að minna
af elsku að hirti hann;
þol og bið
að þruma við,
það er sú frægð,
sem lætur hinn lægða
lifa og yfirvinna.
7. Ger þú mig, læknir lýða,
lausan við þann kvíða,
er syndin eykur önd,
iðuna undan þinna
á honum láttu vinna,
og haltu í trúar hönd,
lækning sú,
traust og trú
tekur af mæðu
instu æða
og andar grandið stinna.
8. Hrjáð er holdið líka,
hörmung kantu slíka
sjálfur að bæta bezt,
gerðu eitt orð að inna,
oleo náðar þinnar
líkamans lækna brest,
lát mig þá
lækning fá,
linast meinin,
bognuð beinin
bótina skjóta finna.
9. En ef vilt eg eigi
upp frá þessum degi
færist fætur á,
þá skal þessu taka,
þig biðja og kvaka
að senda þol í þrá,
húss þíns ker
hold mitt er,
hvort það er kramið
heilt eður lamið,
hvað skal ég það ásaka?
10. Þegar eg loks upp leysi
lúinn úr þessu hreysi,
dvínar ánauð öll;
Jesús hold mun hýsa
og helgri sálu vísa
í sína himnahöll,
en hún skær
það alheilt fær
aptur með sóma
á dýrðardómi,
sá dagur mun fagurt lýsa.
11. Þá mun tárin þerra
þýður náðar herra
öll af augum mér,
svo og eymdar ama
af upprisnum líkama,
og setja í dýrð hjá sér,
skal eg þér þá
heiðurinn há
í helgra gildi,
græðarinn mildi
gjalda um aldir alda.
12. Aumkva mig og annast,
og við láttu kannast,
hvað góður, guð, þú ert,
mig lát hér svo mannast,
og með þeim hætti sannast,
eg lofi þig leynt og bert,
skal eg þér þá
heiðurinn há
í helgra gildi
græðarinn mildi
gjalda um eilífð. Amen.