Kvæði af Magnúsi Jónssyni er sagnadans sem finnst einvörðungu í Kvæðabók síra Gissurar Sveinssonar. Kvæðið er það fyrsta sem Gissur skráir niður í kvæðabók sína þannig að greinilegt er að honum hefur þótt mikið til kvæðisins koma.
ÍFk númer:
ÍFk 27
VÓ númer:
VÓ 28
TSB númer:
Varðveisla á Ísl:
G
Fyrirsögn á íslensku:
Kvæði af Magnúsi Jónssyni
Fyrirsagnir á öðrum málum:
Lagboði:
Ekkert þjóðlag hefur varðveist við þetta kvæði. Þó er til eldgamalt íslenskt þjóðlag undir þessum bragarhætti (þó með stuðlum) sem varðveitt er í tónlistarhandritinu Melódíu. Handritið er frá síðari hluta 17. aldar og varðveitir nokkur lög við afmorskvæði, sagnadansa og vikivakakvæði. Lagið er varðveitt við þessa vísu í handritinu:
Landið guðs barna líkjast má
við loflegan konung með sóma;
eitt brullaup mektugt bjó til sá,
bauð mörgum þangað koma
– Guð gefi oss friðinn!
Höfundur:
Ókunnur
Kvæðagrein:
Kvæði undir sama bragarhætti:
Útgáfur:
Efni kvæðis:
Uppruni og aldur kvæðisins:
Meðhöndlun kvæðisins í tímans rás:
Athugasemd:
1. Viljið þið nökkuð hlýða mér
um eina litla hríð
hvörsu hann Magnús Jónsson
ginnti væna víf.
– Þeir troða stíginn til borgar.
2. Ginnti hann hið væna víf
sem herra Davíð átti.
Lofaði hann henni staðlegri trú
í öllu því hann mátti.
3. Það er hann Magnús Jónsson
út af garði reið.
Elen tók sína kápu
og fylgdi honum á leið.
4. Heyrðu það, Magnús Jónsson
og allir þínir menn:
Svíktu mig ekki í staðlegri trú,
þess bið eg þig enn.
5. Heyrðu það, Magnús Jónsson
og allir þínir sveinar:
Svíktu mig ekki í staðlegri trú,
hver sem það vill meina.
6. það er hann Magnús Jónsson,
hann fór að frænda ráði:
Festi hann sér annað víf
og jók sínar litlar náðir.
7. Heyrðu það, frúin Ingigerður,
festarmærin mín:
Gefðu henni Elenu
brúðarklæðin þín.
8. Fyrr skal eg í eldi brenna
brúðarklæðin mín
en hún Elen frilla þín
hún eignist þingin mín.
9. Fyrr skal eg í eldi brenna
góss sem faðir minn gaf
en hún Elen frilla þín
hún gjöri sig glaða af.
10. Það er Logi Davíðsson
inn fyrir kónginn gekk:
Beiddist hann þar orðlofs,
snögglega hann það fékk.
11. Heyrðu það, Logi Davíðsson,
lofa eg þér að ríða.
Innan liðinna nætur sjö
þá skulum vær saman stríða.
12. Það er hann Logi Davíðsson,
hann stígur í gyllta hringa.
So reið hann til borgarinnar
að jörðin náði að springa.
13. Dregnir voru dúkar,
slegin voru borð.
Elen talar við sína syni
so margt leynilegt orð.
14. Heyrið það mínir kæru synir,
þess tjáir ekki að dylja:
Margt hefur mér til rauna borið
síðan við fórum að skilja.
15. *Ég skal mig til kirkju í dag
frú Ingigerði að sjá,
vita hvort hún er so voldugleg
sem sögurnar ganga frá.
16. Báðum var þeim eljunum
skipað á einn stól
en í miðri messunni
hófu þær sín mál.
17. Það er ekki minn siður
í messunni að tala;
fyrst að þú mig orða biður
þá vil eg þér svara.
18. *Ég hirði ekki, Ingigerður,
að þiggja orð af þér:
Það þú átt best í eigu þinni
gjalda ættir þú mér.
19. Það er hann Magnús Jónsson,
hann heldur á bók í hendi.
Hann leit aldrei *vænni menn
og ei hann bræður kenndi.
20. Þeir tóku hann Magnús Jónsson
og leiddu á millum sín:
Hvað skulim við hafa í staðinn þess
þú ginntir móður mín.
21. *Ég á mér einn skipaflota
og gjörvallt góss eg á.
Það vil eg so gjarnan
ykkar móður fá.
22. *Ég á mér einn eplagarð,
hann stár með aldinblóma,
þrjátigi merkur rauðagulls,
það aflar vel til sóma.
23. Heyrið það mínir kæru synir:
Látið hann Magnús lifa,
þiggið allt það mikla gull
sem hann vill ykkur gefa.
24. Fyrir austan kirkjuna
þeir hjuggu hans höfuð á háls.
Elen stóð fyrir sunnan
og felldi þar tár.
25. Það er hún frúin Ingigerður
með so miklum móð.
Fyrir austan kirkjuna
leit hún síns herra blóð.
26. Þeir tóku frúna Ingigerði
og lögðu uppá sinn arm.
Ýmsar skulu þær skipta um
og bera frillu nafn.
27. En so varð hún Ingigerður
að lifa við þann harm.
Níu nætur frillan lá
á herra Loga arm.
– Þeir troða stíginn til borgar.