Embedded Files
Bjarnarsona kvæði er íslenskur sagnadans sem fjallar um vígamál í Noregi í byrjun 12. aldar. Um atburðina höfðu Íslendingar þegar ritað í Böglunga sögu, sem er konungasaga frá 13. öld. Böglunga saga er varðveitt í nokkrum íslenskum skinnhandritum en Bjarnasona kvæði er m.a. varðvætt í Kvæðabók séra Gissurar Sveinssonar sem rituð var árið 1665.
ÍFk númer:
ÍFk 21
VÓ númer:
VÓ 34
TSB númer:
Varðveisla á Ísl:
4 pappírshandrit (Eitt þeirra: Papp. fol. nr. 57). Tvö frá 17. öld og tvö frá 19. öld.
Fyrirsögn á íslensku:
Bjarnarsona kvæði
Fyrirsagnir á öðrum málum:
Lagboði:
Glatað. Tillaga að lagboða: Landið guðs barna líkjast má. Varðveitt í tónlistarhandritinu Melódíu
Höfundur:
Ókunnur
Kvæðagrein:
Kvæði undir sama bragarhætti:
Útgáfur:
Jón Helgason [III], 1962, bls. 227-229.
Efni kvæðis:
Uppruni og aldur kvæðisins:
Meðhöndlun kvæðisins í tímans rás:
Athugasemd:
I.
1. Herra Jón og Ragnfríður
töluðu þau sér gaman:
uppi í hæga loptinu
sváfu þau bæði saman.
– Svo fóru dýrir drengir.
2. Sofnaði hún Ranfríður,
illa að hún lét;
að því spurði hann herra Jón,
hví að hún svo grét.
3. „Mig dreymdi í svefninum
þann hinn rauða eld:
ekki lifirðu, herra Jón!
eptirkomandi kveld.
4. Mig dreymdi í svefninum
þau enu svörtu svín:
þau rótuðu upp moldu
með rönunum sín.
5. Mig dreymdi í svefninum
þau nistin sjau:
fyrir mínu brjóstinu
sprengd voru þau."
6. „Stattu nú upp, herra Jón!
og klæddu þig skjótt:
hér koma þeir Bjarnasynir
ríðandi í nótt."
7. „Hvað mun eg upp standa
og klæða mig skjótt?
hvorki er í loptinu
bogi minn né spjót."
8. „Upp máttu standa
og klæða þig skjótt!
bæði er í loptinu
bogi þinn og spjót.
9. Upp máttu standa
og klæða þig skjótt!
hér koma þeir Bjarnasynir
ríðandi fljótt."
10. Upp stóð hann herra Jón,
hann var sig svo ódeigur:
það fann hann á fótunum,
að hann var þegar feigur.
11. Herra Jón hann lagði sig
fyrir altarið niður:
„sjálfur guð í himinríki
gefi mér góðan sigur!"
12. Þar kom hann Þrándur,
og þar kom hann Styr:
hjuggu þeir hann herra Jón
út við kirkjudyr.
13. „Þrándur, segir hann, Bjarnason,
gef þú mér grið!
ég hefi engan bóndason
beðið þess fyr."
14. „Eins skaltu, herra Jón!
griðunum ná:
og þú lést hana Ranfríði
sæmdirnar fá".
15. „Hvernig mátti hún Ranfríður
meiri sæmdir fá:
en að eiga sjálfan mig
og allt það ég á?"
16. Lágan gjörðu þeir Bjarnasynir
ríkismannsins rétt:
hjuggu [þeir] af honum höfuðið
við kirkjunnar stétt.
17. Út gekk hún Ranfríður,
hún var ókát:
„Hver hefir nú tjaldað hér
yfir lítinn bát?"
18. En svo svaraði maðurinn,
á móti henni gekk:
„Styrs og Þrándar Bjarnasona
tjaldið yfir hékk."
19. En svo svaraði maðurinn,
á móti henni rann:
„Styr og Þrándur Bjarnason
þetta vígið vann.
20. Ekki trúði hún Ranfríður,
að herra Jón var veginn:
fyr en hún sá skyrtan
af rauða blóði var þvegin.
21. Ekki trúði hún Ranfríður
fyri en að hún sá:
gulir lágu lokkarnir
og rauða blóðið hjá.
22. Svo syrgði hún Ranfríður
mánuði þrjá:
hún mátti ekki sólina
fyrir tárunum sjá.
23. Svo gengu þeir Bjarnasynir
burt frá víginu út:
en hún ríka Ranfríður
sprakk af sorg og sút.
24. Þar var meiri gráturinn
en að þar var gaman:
tvö fóru þar líkin
í eina steinþró saman.
– Svo fóru dýrir drengir.
II.
1. Herra Jón og Ragnfríður
töluðu þau sér gaman,
upp í hæga loftinu
sváfu þau bæði saman.
– So fóru dýrir drengir.
2. Sofnaði hún Ragnfríður,
illa að hún lét;
að því spurði hann herra Jón,
því að hún svo grét.
3. „Mig dreymdi
þá rauðu sól.
Ekki lifirðu, herra Jón,
önnur jól.
4. Mig dreymdi
inn rauða eld:
ekki lifirðu, herra Jón,
annað kveld.
5. Mig dreymdi
þau svörtu svín,
þau rótuðu upp moldu
með hornum sín.
6. Mig dreymdi
þau nistin tvö,
fyrir mínu brjóstinu
sprengd voru þau.
7. Stattu upp, herra Jón,
og klæddu þig skjótt,
hér koma þeir Bjarnasynir
ríðandi í nótt."
8. „Hvað mun eg upp standa
og klæða mig skjótt.
Hvorki er í loptinu
bogi né spjót."
9. „Upp máttu standa
og klæða þig skjótt,
bæði er í loptinu
bogi þinn og spjót.
10. Upp máttu standa
og klæða þig skjótt,
hér koma Bjarnasynir
ríðandi skjótt."
11. Upp stóð hann herra Jón,
hann var ódeigur,
það fann hann á fótunum,
hann var feigur.
12. Herra Jón lagði sig
fyrir altari niður:
„Sjálfur guð í himinríki
gefi mér góðan sigur!"
13. Þar kom hann Þrándur
og þar kom hann Styr,
hjóu þeir hann herra Jón
út við kirkjudyr.
14. „Þrándur Bjarnason,
gef þú mér grið,
ég hefi öngvan bóndason
beðið þess fyrr."
15. „Eins skaltu, herra Jón,
griðunum ná
og þú lést hana Ragnfríði
sæmdirnar fá".
16. „Hvörn mátti hún Ragnfríður
meiri sæmdir fá
en að eiga sjálfan mig
og allt það ég á?"
17. Lágan gjörðu þeir
ríkismannsins rétt:
hjóu þeir af honum höfuðið
við kirkju stétt.
18. Út gekk hún Ragnfríður,
hún var ókát:
„Hvör tjaldar hér
lítinn bát?"
19. En so svaraði maðurinn
á móti henni gekk:
„Þrándar Bjarnasonar
tjald yfir hékk."
20. En so svaraði maðurinn
á móti henni rann:
„Þrándur Bjarnason
þetta vígið vann."
21. Ekki trúði hún Ragnfríður,
að herra Jón var veginn
fyrr en hún sá skyrtan
af rauða blóði var dregin.
22. Ekki trúði hún Ragnfríður
fyrr en að hún sá,
gulir lágu lokkarnir
og rauða blóðið hjá.
23. Svo syrgði hún Ragnfríður
mánuði þrjá:
hún mátti ekki sólina
fyrir tárunum sjá.
24. So gengu þeir Bjarnasynir
burt frá víginu út
en hún ríka Ragnfríður
sprakk af sorg og sút.
25. Þar var meiri grátur
en þar var gaman,
tvö fóru þau líkin
í eina steinþró saman.
– So fóru dýrir drengir.
Page updated
Google Sites
Report abuse