Ekki linnir ferðum um Fljótsdalinn enn er eitt vinsælasta Grýlukvæðið fyrr og síðar, ort af síra Stefáni Ólafssyni í Vallanesi (f. 1619. d. 1688)
Fyrirsögn:
Grýlukvæði
Lagboði:
Íslensk þjóðlög:
Höfundur:
Stefán Ólafsson í Vallanesi (f. 1619. d. 1688)
Kvæðagrein:
Grýlukvæði; Jólin; Sagnadansar
Kvæði undir sama bragarhætti:
Kvæðið er undir sagnadansabraharhætti
Heimild/kvæðið á prenti:
Gamla kirkjan í Vallanesi
1. Ekki linnir ferðum
um Fljótsdalinn enn,
::það sér á að þar búa
þrifnaðar::menn.
2. Það sér á að þeir ala bæði
gangandi og gest,
::förumannaflokkarnir
flykkjast þangað:: mest.
3. Förumannaflokkarnir
og kerlinga krans,
::þó nú taki átján yfir
umferðin:: hans.
4. Þó nú taki átján yfir,
ef það er satt,
::að hér sé komin Grýla,
sem geta öngvir:: satt.
5. Að hér sé komin Grýla
gráðug eins 0g Örn,
::veit hún sig svo vanfædd
hún vill ei nema:: börn.
6. Veit hún sig svo vandfædd
hún vill ei börnin góð,
::heldur þau, sem hafa miklar
hrinur og:: hljóð.
7. Heldur þau, sem löt eru
á lestur og söng,
::þau eru henni þægilegust,
þegar hún er:: svöng.
8. Þau eru henni þægilegust,
það veit ég víst,
::ef þau þekktu Grýlu
þau gerðu þetta:: sízt.
9. Ég þekki Grýlu
og ég hef hana séð,
::hún er sig svo ófríð
og illileg:: með.
10. Hún er sig svo ófríð
að höfuðin ber hún þrjú,
::þó er ekkert minna en
á miðaldra:: kú.
11. Þó er ekkert minna,
og það segja menn,
::að hún hafi augnaráðin
í hverju:: þrenn.
12. Að hún hafi augnaráðin
eldsglóðum lík,
::kinnabeinin kolgrá
og kjaftinn eins og:: tík.
13. Kinnabeinin kolgrá
og hrútsnefið hátt,
::það er í átján hlykkjunum
þrútið og:: blátt.
14. Það er í átján hlykkjunum
og hárstrýið hart
::ofan fyrir kjaftinn tekur
kleprótt og:: svart.
15. Ofan fyrir höku
taka tennurnar tvær,
::eyrun hanga sex saman
sitt ofan á:: lær.
16. Eyrun hanga sex saman
sauðgrá á lit,
::hökuskeggið hæruskotið
heilfullt af:: nit.
17. Hökuskeggið hæruskotið
og hendurnar þá
::stórar eins og kálfskrof
og kartnöglur:: á.
18. Stórar eins og kálfskrof
og kolsvartar þó,
::nógu er hún lendabreið
og þrifleg um:: þjó.
19. Nógu er hún lendabreið
og lærleggja há,
::njórafætur undir
og naglkörtur:: á.
20. Njórafætur undir
kolsvörtum kvið,
::þessi þykir grálunduð
grátbörnin:: við.
21. Þessi þykir grálunduð,
gift er hún þó,
::hennar bóndi Leppalúði
liggur út við:: sjó.
22. Hennar bóndi Leppalúði
lúnóttur er,
::börn eiga þau bæði saman,
brjósthörð og:: þver.
23. Börnin eiga þau bæði saman
brjósthörð og þrá,
::af þeim eru jólasveinar,
börn þekkja:: þá.
24. Af þeim eru jólasveinar
jötnar á hæð,
::öll er þessi illskuþjóðin
ungbörnum:: skæð.
25. Sagt er þessi illskuþjóðin
sé hér ekki fjær,
::uppi á Dal í Urðarhrauni
er þeirra:: bær.
26. Upp á Dal í Urðarhrauni
fjölmenni frá,
::annað bú í Brandsöxl
bölhyskið:: á.
27. Skortur er á börnunum
í Brandsöxlum nú,
::kreikar því á verganginn
kafloðin:: frú.
28. Hendir úr á vergangi
höfuðbólin fyrst,
::henni var sagt á Víðivöllum
væri leiðin:: styst.
29. Úti stóð á Víðivöllum
yfirburðamann,
::glotta réð hún Grýla
og heilsa upp á:: hann.
30. Glotta réð hún Grýla
og gerði svo að tjá.
::Lánaðu mér barnkorn,
mér liggur svo:: á.
31. Lánaðu mér barnkorn,
sem leiðindin kann,
::mér er sagt hún Sigga litla
syngi tóninn:: þann.
32. Mér er sagt hún Sigga litla
syngur og hrín.
::ég vil ekki plássbera
piltana:: þín.
33. Ég vil ekki plássbera
jafn góða menn
::Þó ég stundum heyra megi
hljóðfærin:: tvenn.
34. Þó ég stundum heyra megi
hljóðfærin ný.
::Þeir munu ei falir vera,
það er nú helst í:: því.
35. Þeir eru ekki þér falir,
það sagði hann,
::og engin heldur ungabörnin
í mínum:: rann.
36. Engin þau ungabörnin,
er ég fæði hér,
::þú ert nokkuð drós mín
dentug:: í þér.
37. Þú ert nokkuð drós mín
dentug og frökk,
::farðu burtu héðan
og hafðu minni:: þökk.
38. Hvergi fer eg héðan
hún Grýla hvað;
::fleiri veit eg brekabörn
ef fara skal í:: það.
39. Fleiri veit eg brekabörn,
ef við mig er átt.
::Semdu við mig, sýslumaður,
svo eg tali:: fátt.
40. Fáðu mér í samninginn
fjósamanninn þinn,
::hann er svona mátulegur
munnbiti:: minn.
41. hann er svona mátulegur,
mér liggur á,
::heldur en eg opinberi
allt það eg:: má.
42. Heldur en eg opinberi
allt það eg veit
::lofa þú mér eina ferð
um alla þessa:: sveit.
43. Lofa þú mér eina ferð
í útvegur mín.
::þá máske eg þyrmi heldur
þeim smáu:: þín.
44. Þá máski eg þyrmi heldur
þó eg sjái tvo
::leika sér í leyni
og láta svo og:: svo.
45. Leika sér í leyni
svo liðlega nóg,
::ekki heldur kvíða
þeir þeim kerlingar:: róg.
46. Ekki heldur akta þeir
þitt álygatal,
::þú mátt fara ferða þinna
Fljóts yfir:: dal.
47. Fara máttu ferða þinna
og fást ei við mig,
::ekki get ég séð af þeim
svona við:: þig.
48. Heldur get ég séð af þeim
sauruga þjón
::en að þú ólmist
sem óarga:: ljón.
49. En að þú ólmist
við ungviðið mitt,
::fremdu nú svo friðsamlega
ferðalagið:: þitt.
50. Farðu nú svo friðsamlega
ferðunum að.
::Sælir, sagði hún Grýla,
og gekk svo af:: stað.
51. Sælir, sagði hún Grýla,
og gekk ofan í fjós,
::hvessa tók hann Bjarni
sitt hvarmanna:: ljós.
52. Hvessti hann Bjarni augun
og hugsaði ekki par,
::það fóru ekki sögur af,
hún svelgdi hann:: þar.
(Nýr lagboði)
53. Það fóru ekki sögur
af því flagðinu fyr
en hún rak hausinn
inn um Hlíðarhúsa dyr.
54. Inn rak hún einn haus
og inn rak hún tvo,
þriðji stendur úti,
og þá mælti hún svo.
55. Þriðji stendur úti
og þú Gvendur minn,
hér eru ei þeir hreystimenn
að þriðji þurfi inn.
56. Hér eru ei þeir hreystimenn,
hindur né ljón
gefðu mér í bragði
hana Gunnu og hann Jón.
57. Gefðu mér í bragði
grið sagði hinn,
læt ég koma í lausnina
lambhrútinn minn.
58. Læturðu koma í lausnina
lambhrútinn? Hún kvað
Ekki var ég ofalin
á þessum stað.
59. Ekki var ég ofalin
að næsta bæ.
Hvað skal eg að Urðarseli,
ekkert eg fæ.
60. Ofan gekk hún að Urðarseli
á eyrina þá,
þar sem hann Fúsi
var farinn að slá.
61. Heill og sæll Fúsi
minn fésterki vin,
þú hefur nóga krakkana
að kasta mér í gin.
62. Nóga hef ég krakkana
og komdu til mín,
vittu hvort eg verð þá ekki
vobeyjan þín.
63. Vittu hvort eg verð þá ekki
vættunum frá,
sérðu ekki í orfi mínu
albeittan ljá?
64. Ég sé í orfi þínu
afgamla spík.
Hvolt heldurðu, Fúsi,
eg sé fánunum lík?
65. Hvort ætlarðu, Fúsi,
að fæla mig?
Farðu að með góðu
og friðkeyptu þig.
66. Farðu að með góðu
við ferðlúinn mann.
Þarna er hann gamli
Skjóni, gefðu mér hann.
67. Éttu hann gamla
Skjóna gráðuga snót,
viljirðu trúlofa mér
tryggðum á mót.
68. Lofa eg þér tryggðum
og lofa eg þér því,
og þá var hann gamli
Skjóni gleyptur í því.