Bárður minn á jökli er íslensk þula eða forneskjubæn. Hún var einnig kölluð „þófaraþula" fyrir þær sakir, að menn töldu að þófið gengi betur ef þeir (þ.e. þófararnir) færu með þuluna við vinnu sína. Um þuluna segir Jón Norðmann sjálfur: „Þessa bæn nudda þófarar stundum fyrir munni sér, þegar þeir eru að þæfa. Ekki hefi eg heyrt hana alla fyrr en 1862." Þá er þulan stundum talin hafa verið bæn til Bárðar Snæfellsáss, sbr. þjóðsöguna um Þæfusteininn á Snæfellsnesi.
Fyrirsögn:
Bárður minn á jökli
Lagboði:
Þululög
Höfundur:
Ókunnur. Þjóðkvæði
Kvæðagrein:
Þulur; Galdur og forneskja; Íslensk þjóðkvæði
Kvæði undir sama bragarhætti:
Á ekki við
Heimild/kvæðið á prenti:
Varðveisla:
Þulan er varðveitt í fjölmörgum handritum. Ein gerðin er t.d. í handriti Jóns Norðmanns (1820-1877) í Barði í Fljótum. (Lbs. 539 4to,).
Meðhöndlun þulunnar í tímans rás:
Þulan þekktist enn á vörum fólks víða um land til sveita um miðja 20. öld.
Bárður minn á jökli
leggst þú á þófið mitt.
Eg skal gefa þér lóna
innan í skóna,
vettlingsspjör á klóna,
skeifa undir hestinn þinn,
naglabrot í hófinn.
Láttu ganga, Bárður minn.
Eg skal gefa þér méldisk
og barinn fisk,
fjórar stikur vaðmáls
konu þinni í pils,
syni þínum í brók.
Útgáfa Kristrúnar Matthíasdóttur (1921-2011) frá Fossi í Hrunamannahreppi:
Bárður minn á jökli
leggstu nú á þófið mitt.
Eg skal gefa þér lóna
leppana í skóna,
þegar ég kann að prjóna,
naglabrot í bátinn þinn.
hálfskeif undir hestinn þinn,
mórautt lamb og gimburskel
og meira ef þú þæfir vel.