Eilífs kvæði er söguljóð, líklega upprunalega danskt. Frásagnarstíll þessa kvæðis minnir helst á frásagnarstíl sagnadansa. Hægt er að syngja kvæðið undir færeysku lagi við Brúðarvísuna („Vár herra hann segði tað er ikki gott") eða þýsku sálmalagi sem notað er við Aus tiefer Not schrei ich zu dir eða Mig huldi dimm og döpur nótt.
Fyrirsögn:
Eilífs kvæði
Lagboði:
Glataður. Tillaga að lagboða: Hin færeyska Brúðarvísan („Vár herra hann segði tað er ikki gott") eða þýski sálmurinn Aus tiefer Not schrei ich zu dir. Sá sálmur var þekktur hér á landi á 16. og 17. öld og er undir sama bragarhætti og Eilífs kvæði.
Höfundur:
Ókunnur
Kvæði undir sama bragarhætti:
1. Eilífur er sig gamall kall,
hann siglir suður með sandi,
heima situr hún Úlfhildur,
hún kann að róa rambinn.
Vel kann hún að róa ramb,
og sjálf ber hún sitt ástarband.
– Meðan ekki er bóndinn heima.
2. Eina átti hún þernuna,
hún trúði henni allt hið besta:
„Þú skalt fara í býinn út
og fanga mér þar presta,
fangaðu mér hann Gunnar prest,
hann skal vera minn næturgestur
– Meðan ekki er bóndinn heima.
3. Þernan fór sem boðið var
og fann hún prestinn Gunnar:
„Úlfhildur sendi boðin þér
og bað þig snúast í ferð með mér,
vill hún gjörast vinur þinn,
ég vona það sannleik klerkur minn
– Meðan ekki er bóndinn heima.
4. Gunnar tók sinn gangvarann
og bjó hann allt hið besta.
Sté hann á sinn hvíta hest
og reið nú allt hið mesta.
Hann kom þar sem Úlfhildur var,
gull og silfur að hún bar,
– Meðan ekki er bóndinn heima.
5. „Sæll nú kominn ,Gunnar minn,
þigg þú gull og hesta,
viljir þú gjöra mína kvöð
og láta henni ei fresta,
sænga í minni hvílu skjótt,
það styttir nú dag en dimmir fljótt
– Meðan ekki er bóndinn heima.
6. „Vara þig, vara þig sæta mín,
stefn mér ei til voða,
þegar kemur þinn bóndinn heim,
þá er ég fanginn þegar í stað,
mér er valla mikið um slíkt
mér að stofna í þvílíkt
– Meðan ekki er bóndinn heima.
7. „Ekki þarftu, Gunnar minn,
bónda minn að ugga,
ég skal leggja ráðin á
að byrgja dyr og glugga,
ljós skal brenna í rjáfri glatt
en við skulum leika mjúkt og margt
– Meðan ekki er bóndinn heima.
8. Lögðust þau í sængina niður
og tóku svo margt að rausa,
svo brá honum séra þar viður
að sætu lét hlutlausa,
Gunnar snéri sér fram í stokk,
en Úlfhildur kyssti hann títt og oft
– Meðan ekki er bóndinn heima.
9. „Illa fór það öl og matur
er ég gaf þér að drekka!
Þú kannt engin blíðubrögð"
svaraði menja brekka,
„ég er einn lítill afmorsmann,
ekki vil ég svíkja hann,
– Meðan ekki er bóndinn heima.
10 „Margt er kvikindið klókt að sér,
ég kann það ekki að ugga",
Úlfhildur tekur að aka sér
þá Eilífur kemur á glugga,
bóndinn stendur í dyrunum þá,
með listum plokkar hann lokur í frá
– Og nú er bóndinn heima!
11. Úlfhildur upp í sænginni sest,
hún bar honum kveðju sína:
„Gunnar liggur í sæng hjá mér,
vér skulum hann nú pína,
ég hefi varist í alla nótt,
einatt hefur hann á mig sótt,
– En nú er bóndinn heima!
12. Eilífur stígur af gólfi' án frest
og tekur sér lurk til handa,
lemur hann allan Gunnar prest
og horfist nú til vanda,
mörg fékk höggin messu þjón,
merkilega hann söng við tón,
– því nú er bóndinn heima.
13. Gunnar upp í sænginni sest
með svo mikilli mæði,
svo komst hann í skóginn án frest
í einu silkiklæði,
með þá sút og með þá sorg
síðan komst hann heim í borg
–Og nú er bóndinn heima!
(Jón Helgason, 1979, 147-156)
Heimild/kvæðið á prenti:
Jón Helgason. (1979). Gamall kveðskapur. Kaupmannahöfn: Hið íslenzka fræðafélag.