Þorri

Þorri eða Nú er ég kominn náungann að finna er þorrablótskvæði úr leikriti sem sýnt var á þorrablóti á Vopnafirði árið 1910. Fyrsta erindi kvæðisins barst um allt land og varð vinsælt á þorrablótum. Leikritið er eftir Svein Jónsson bónda í Fagradal í Vopnafirði. Er hann höfundur bæði að texta og lagi. Ekki er vitað hvaða lag var notað við ferskeyttu vísurnar en það hefur vafalaust verið einhver kvæðalög.

Fyrirsögn:

Þorri; Nú er ég kominn náungann að finna

Lagboði:

Lag eftir Svein Jónsson

Höfundur:
Sveinn Jónsson (f. 1851. d. 1931) bóndi í Fagradal, Vopnafirði

Kvæðagrein:

Þorrakvæði

Kvæði undir sama bragarhætti:

Heimild/kvæðið á prenti: 

I.

Nú er ég kominn - náungann að finna 

nú er best að hann vari sig, 

mín því élin - mörg ef aldrei linna 

margir bændur þekkja mig. 

Ég er þorri, þrekið tröll, 

og þekki jarðarfylgsnin öll. 

Ég hef víða um foldu farið, 

að flestra dyrum einnig barið 

þó með gust. 

Ég er tími - ég við glími 

aldur bæði og ár - og aldrei verð ég sár. 

Ég er vindur, ég er grimmd 

og éliþrungin hrönn - já, hrími þakin fönn - já, fönn.

(Fyrsta vika kemur inn, dansar við Þorra).

Fyrsta vika fer hér um,

fönnum skreytir hraunin.

Það er kalt á þorranum,

þjóðin blæs í kaunin.

II.

Nú er kalt á norðurhveli jarðar,

napurt gnagar vetrar tönn.

Náttúran þær rúnir rauna harðar

ritar: Þetta lög eru sönn.

Jeg er Þorri, þreytist ei,

þrítugnættur, aldrei dey.

Ýmist kyr og ýmist styggur.

Á mér nokkuð misjafnt liggur,

stundum stólpa rok.

Mitt er starf um miðjan vetur,

margur fer að gá

hver stabbinn stór er þá.

Bóndinn sinnar glópsku geldur,

gjör' 'ann fyr ei sjá,

að illa sett er á. Sko sjá.

(Önnur vika kemur inn, dansar við Þorra).

Önnur vika andar um

ekki mikið betri.

Fylgist hún með fjöldanum,

fjórtán senn að vetri.

III.

Góðir hálsar. Gætið þess að heyja-

gnægðir endist fram á vor.

Skömm er stór ef skyldu rollur deyja,

skaði' er líka að missa úr hor.

Bændur! Þá er bölið víst,

búsæld góð í örbirgð snýst.

Styttur lands og stoðir allar,

standa ykkur með og falla.

Heyrið! Hvað mun þá?

Stjórnarvöldin standa og híma,

stara á 'kassa' lands,

því tómt er hólfið hans.

Landið þá er víst í voða.

Valdið rýrt og meyrt

og frelsið reipum reyrt. Já, reyrt.

(Þriðja vika kemur inn, dansar við Þorra).

Þriðja vika þrammar hér,

þurrum feykir snjónum.

Hesta, fé og hölda ber

hörðum meður klónum.

IV.

Sígur nú á seinni Þorra hlutann,

samt er jeg enn í jötun móð.

Heilræði jeg hefi samt þess utan,

holl sem munu Íslands þjóð.

Hrifsið menning hvar sem fæst.

Hefjið landið þessu næst.

Hagfræðina helst á prjónum

hafið bæði á landi og sjónum.

Hyllið þrek og þrótt.

Jeg er Þorri og það ei feiminn,

þó að blakti skjár.

Mig fellir ekkert fár.

Vík jeg nú í víðan geiminn,

verð ei lengur þrár.

En kem þó annað ár. Gott ár.

(Fjórða vika kemur inn, dansar við Þorra).

Fjórða vika fram á svið

faldi hreykir 'rörum'.

Flestir þekkja þetta lið,

það er nú á förum.

(Þrællinn færir Þorra drykk).

V.

Sjáið nú hver seilist inn,

seinn að manna fundum.

Þetta er nú þrællinn minn,

þarfur mér á stundum.

Ó hvað jeg er orðinn sæll,

eftir slíkan dropa.

Hafðu beztu þakkir þræll

þennan fyrir sopa.

Nú er best að dansa dátt.

Dynur foldin undir.

Við leikum ekki þennan þátt,

þessar næstu stundir.

Náttúran hér norður frá

napurt hristir lokka.

Vissan tíma eg verð á

eftir henni að brokka.

(Allir syngja).

Kurteisin ei kostar neitt

(kuldinn mun þó vara).

Nú er á oss þjóðin breytt

Það er best að fara.

(Fer).