ÍFk númer:
ÍFk 52
VÓ númer:
VÓ 64
TSB númer:
Varðveisla á Ísl:
Fyrirsögn á íslensku:
Soffíukvæði
Fyrirsagnir á öðrum málum:
Lagboði:
Höfundur:
Ókunnur
Kvæðagrein:
Kvæði undir sama bragarhætti:
Útgáfur:
Efni kvæðis:
Uppruni og aldur kvæðisins:
Meðhöndlun kvæðisins í tímans rás:
Athugasemd:
1. Kóngurinn og Burtleifur, systrungar tveir,
– þann blíða –
í leiðangur áttu að sigla báðir þeir,
– vér skulum til hófa ríða.
2. Lögðu þeir hlutinn á sinn sala
hvör þeirra átti í leiðangur að fara.
3. Burtleifur átti í leiðangur að fara
en kóngurinn átti heima að vera.
4. Burtleifur fangaði dapra sótt,
hann svaf hvorki dag né nótt.
5. Kóngurinn spurði systrung sinn:
„Batnar þér ekki sóttar enn?“
6. „Mér er samt og mér var senn,
haltu í leiðangur, systrungur minn.“
7. Kóngurinn hélt í leiðangur skjótt
en Burtleifi batnaði sóttar skjótt.
8. Hann var ei blár, hann var ei bleikur,
hann kom þar fram sem meyjar voru á leik.
9. Kristín rétti hönd frá sér:
„Burtleifur frændi, dansaðu með mér.“
10. Dönsuðu þau so daginn um kring
en nóttina sváfu í einum bing.
11. Þegar var sól á fjöllum rauð
Kristín þoldi þunga nauð.
12. Þegar að sól á fjöllum skein
hún Kristín fæddi mey og svein.
13. Soffía situr á sandi
en kóngurinn sigldi að landi.
14. „Velkominn, Valdimar kóngur, hér,
nóg eru tíðindi að segja þér.“
15. „Heil vertu, Soffía drottning mín,
hvörninn má fólk í ríkjum mín?“
16. „Vel má fólk í ríkjum sín
nema hún Kristín systir þín.
17. Eina nótt með öngvan harm
Burtleifur svaf á Kristínar arm.“
18. „Hættu þig, Soffía, talaðu ei so,
systkinabörnin eru þau tvö.“
19. Kóngurinn kallar á smásvein sín:
„Kallaðu á Kristínu, hún komi til mín.“
20. Sveinninn reið og renndi,
fagran folann sprengdi.
21. Sveinninn lagðist hliðglugg á,
þar brann ljós í hvörri krá.
22. Þar brann ljós í hvörri krá,
einkanlega þar Kristín lá.
23. Fagur var sá sveinninn í vöggunni lá
og sú síldin honum lá hjá.
24. Klappar á dyr með lófa sín:
„Ljúktu upp, Kristín, lát mig inn.“
25. „Bíddu mín um litla tíð
meðan eg vek upp þernur mín.“
26. Fattar hefur hann fingur og smá,
með listum lokkaði hann lokur í frá.
27. Kristín kastaði kodda blá:
„Ungi riddari, sittu þar á.“
28. „Kóngurinn sendi boð með mér,
hann bað þig að koma og vera hjá sér.
29. Hann bað þig skyndilega að fara
ef þú vildir við sig lifandi tala.
30. Hann hefur fengið eitt hættulegt sár,
hann hefur barist við Vintur kóng í ár.“
31. Kristín setti sér kistil í hné,
hún býtti sínum skemmumeyjum gull og fé.
32. „Gjörið þið vel við börnin mín,
þau sjá aldrei móður sín.
33. Einkanlega við hana Katrínu mey
hvört eg hennar móðir lifi eður dey.“
34. Kristín settist á hvítan hest,
allra kvenna reið hún mest.
35. Kristín axlar sín skallaksskinn,
so gekk hún fyrir kónginn inn.
36. Hægra fæti í höllina sté:
„Sittu heill, kóngur, og hvað viltu mér?“
37. „Heyrðu það, Kristín systir mín,
býttu beltum við bróður þín.“
38. „Eg er ei so beltisprúð
en þitt er vafið í silkisnúð.“
39. „Heyrðu það, Kristín systir mín,
blandaðu með mér bjór og vín.“
40. „Eg er so ung og eg það ei kann
að blanda vín fyrir margan mann.“
41. „Heyr það, Kristín systir mín,
því fer mjólk úr brjóstum þín?“
42. „Það er ei mjólk og það er ei vín
heldur treginn frá hjarta mín.“
43. „Því er það treginn frá brjósi þín?“
„Að eg skildi so skjótt við skemmumeyjar mín.“
44. Hann fór um hana með höndum eftir sinni vild,
hún var so mjó sem önnur síld.
45. „Hættu þig, Soffía, því þú skalt dey,
því þú hefur logið á svein og mey.“
46. „Heyrðu það, Valdimar kóngur mín,
reyndu betur Kristínu, systur þín.“
47. Hann tók hana undir sín skinn,
dansaði hann með hana út og inn,
48. Dönsuðu þau so dagana þrjá,
öngva mæðu á henni sá.
49. Dönsuðu þau so dagana fimm,
þá rann blóð um safalaskinn.
50. Það varð kónginum mest að harm,
dauð lá hún Kristín á hans arm.
51. „Það skal eg, Soffía, launa þér,
þú skalt aldrei í sænginni sofa hjá mér,“
52. Vendi eg mínu kvæði í kross,
– þann blíða –
Guð á himnum væri með oss.
– vér skulum til hófa ríða.